Οι Διαθήκες της Έλενας Π. Μπλαβάτσκυ

http://aquariantheosophist.com/2010/02/17/wills-of-hpb/

Ένα Μυστήριο σχετικά με  την ΕΠΜπλαβάτσκυ  και τα γεγονότα του Λονδίνου, το1891

 

 Λίγο μετά την επανεξέταση του έργου "Η Μυστική Δοξασία", και συγκεκριμένα στις 10 Μαρτίου του 1889,  η Άνι Μπέζαντ προσχώρησε στη Θεοσοφική Εταιρεία. Η Μπέζαντ είχε καταφέρει να γίνει  γνωστή ως μια από τους καλύτερους ρήτορες της Αγγλίας και οι ικανότητές της κρίνονταν αναγκαίες για την τότε αναπτυσσόμενη Εταιρεία.
Η Μπέζαντ έδειχνε ότι θα γινόταν πολύ καλός σπουδαστής της Θεοσοφίας και σύντομα κάθισε δίπλα στην Ε.Π.Μπλαβάτσκυ, αναγνωρίζοντάς την ως γκουρού της. Γρήγορα  ορκίστηκε ως μέλος  του Εσωτερικού Τμήματος.

Ακριβώς ένα μήνα πριν από τον θάνατό της, η Ε.Π.Μπλαβατσκυ διόρισε την  Μπέζαντ (1 Απρίλη 1891) Αρχιγραμματέα του Εσωτερικού Τμήματος και  Πρακτικογράφο των Διδασκαλιών. [1] Κανόνισε επίσης να πάειη Μπέζαντ στην Αμερική για να συναντήσει τον Γουίλιαμ Κ. Τζατζ ως ειδική απεσταλμένη της και να παραδώσει το μήνυμα της Μπλαβάτσκυ προς το Αμερικανικό Συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στις 26 και 27 Απριλίου  1891.

Εκείνο τον καιρό η Μπέζαντ παραδεχόταν ότι ο Τζατζ ήταν Αποκρυφιστής, μια άποψη που αναίρεσε αργότερα.
Στις 8 Μαΐου πέθανε στο Λονδίνο η Μπλαβάτσκυ  ενώ η Μπέζαντ επέστρεφε από την Αμερική. Είχε αποπλεύσει για την Αγγλία στις 6 Μαΐου και ο Τζατζ ακολούθησε στις 13 Μαΐου του1891 μόλις έλαβε το μήνυμα για τον θάνατο της Μπλαβάτσκυ. Ο Όλκοτ δεν απέπλευσε από την Ινδία παρά στις 15 Ιουνίου.
Σχετικά με την περίοδο που μεσολάβησε ανάμεσα στον θάνατο της Μπλαβάτσκυ και την άφιξη του Τζατζ στο Λονδίνο, στις 21 Μαϊου 1891, έχουν συγκεντρωθεί γεγονότα τα οποία παρουσιάζονται εδώ προς εξέταση.

Η Μπλαβάτσκυ έκανε την πρώτη Διαθήκη της πριν φύγει από την Ινδία στις αρχές του 1885. Σύμφωνα με τον Όλκοτ έγραψε μια διαθήκη με ημερομηνία 31 Ιανουαρίου 1885.  Ο Όλκοτ  δήλωσε τα εξής:
«Μάρτυρες ήταν οι: P. Sreenivasa Row, E.H. Morgan, T. Subba Rao, και Γ. Ramiah. Αυτή η διαθήκη περιέχει μια ρήτρα σύμφωνα με την οποία η Μπλαβάτσκυ επιθυμεί η τέφρα της να ταφεί εντός των ορίων της  Έδρας στο Αντυάρ. Ζήτησε επίσης κάθε χρόνο, στην επέτειο του θανάτου της ορισμένοι από τους φίλους της να συγκεντρώνονται εδώ και να διαβάζουν ένα κεφάλαιο από το «Φως της Ασίας» και ένα από το «Μπαγκαβάτ Γκίτα". "[2]
Αυτή είναι  η Διαθήκη και η τελευταία επιθυμία της που φυλάσσεται στο Αντυάρ μέχρι σήμερα, και που θεωρείται η επίσημη διαθήκη της Μπλαβάτσκυ. Αλλά δεν ήταν η τελευταία Διαθήκη που έκανε.

Μια  δεύτερη διαθήκη συντάχθηκε τον Μάρτιο του 1887, όταν η Μπλαβάτσκυ ζούσε στην Οστάνδη με την Κόμισσα Βαχτμάιστερ, που είχε αναλάβει τη φροντίδα της . Δέκα μέρες πριν από την αναχώρησή της από την Οστάνδη, η Μπλαβάτσκυ έχασε τις αισθήσεις της ενώ καθόταν στην καρέκλα της.
Η Σύλβια Κράνστον αναφέρει από τις σημειώσεις της Κόμισσας Βαχτμάιστερ τα εξής:
"Όταν ο δικηγόρος, ο γιατρός, και ο πρόξενος έφτασαν, βρήκαν μια χαρούμενη παρέα... Ο γιατρός επαναλάμβανε συνέχεια  «Μα θα έπρεπε να έχει πεθάνει…θα έπρεπε να είναι ήδη νεκρή». Δεν είχε αντιμετωπίσει άλλη φορά περίπτωση όπου κάποιος βρισκόμενος σε τέτοια κατάσταση, να είχε ανανήψει. Η σύνταξη της διαθήκης προχωρούσε ομαλά έως την στιγμή που ο δικηγόρος έμαθε ότι η Μπλαβάτσκυ είχε αφήσει τα εγκόσμια υπάρχοντά της στην κόμισσα και όχι στους συγγενείς της.
Φοβούμενος ότι η κόμισα είχε εξασκήσει ανάρμοστη επιρροή πάνω της, έφερε αντιρρήσεις, αλλά η Ε.Π.Μπλαβάτσκυ το αρνήθηκε κατηγορηματικά . Η μαντάμ Γκέμπχαρτ, για να αποτρέψει ένα επεισόδιο, είπε ευγενικά στον δικηγόρο, ότι: «ίσως όταν μάθετε για το ποσό που η Μαντάμ Μπλαβάτσκυ αφήνει στη διαθήκη της, δεν θα έχετε πλέον αντιρρήσεις να γίνει η διαθήκη όπως η ίδια επιθυμεί, γιατί αν η Μαντάμ Μπλαβάτσκυ είχε πεθάνει, δεν θα υπήρχαν αρκετά χρήματα ούτε για να πληρωθούν τα έξοδα της κηδείας της.»
"Η παρέα διαλύθηκε αρκετές ώρες αργότερα. Φεύγοντας είπε ο Αμερικανός πρόξενος  γελώντας : «Ε, λοιπόν, νομίζω πως αρκετή κούραση τράβηξε μια γυναίκα που πεθαίνει! " [3]  
Η Βαχτμάιστερ συνεχίζει:
"Θα προσθέσω ότι ποτέ δεν ξαναείδα αυτή τη διαθήκη. Μετά τον θάνατο της Ε.Π.Μπλαβάτσκυ στο οίκημα της  Άβενιου Ρόουντ, στο Λονδίνο, στις 8 Μαΐου 1891, πήγα στην Οστάνδη να συναντήσω τον δικηγόρο και τον ρώτησα τί είχε γίνει με τη διαθήκη. Μου είπε ότι μετά την αναχώρησή μου είχε δώσει τη διαθήκη στην Ε. Π. Μπλαβάτσκυ. Υποθέτω ότι πρέπει να κατέστρεψε το έγγραφο εφόσον δεν βρέθηκε ποτέ στα χαρτιά της."[4]
Η δεύτερη διαθήκη της Μπλαβάτσκυ, αν και πολύ διαφορετική της πρώτης ως προς το περιεχόμενο, έχει ένα στοιχείο ομοιότητας, ότι, δηλαδή, και οι δύο διαθήκες έχουν γραφεί λίγες στιγμές πριν από τον επικείμενο θάνατό της.

Στο τέλος Μαρτίου του 1889, λίγους μήνες μετά την έκδοση της  «Μυστικής Δοξασίας», σύμφωνα με τον Cheiro, ένα φημισμένο χειρομάντη που βρισκόταν τότε  στο Λονδίνο, η Μπλαβάτσκυ τον προσκάλεσε να την επισκεφθεί ένα βράδυ στην Άβενιου Ρόουντ
Προφανώς επικοινώνησε με τον Cheiro για να επαληθεύσει τα συμπεράσματάτηςκαι για να της ορίσει ένα χρονικό πλαίσιο εν αναμονή του αναπόφευκτου. Επίσης, σύμφωνα με τον Cheiro, η Μπλαβάτσκυ τον ευχαρίστησε μετά την ανάγνωσή του και είπε, "η προειδοποίησή σας θα μου κάνει καλό, γιατί τώρα θα βάλω τα χαρτιά μου σε τάξη και θα προετοιμαστώ στο λίγο διάστημα που μου απομένει.»[5].
Παρόλο που ποτέ δεν επιβεβαιώθηκε ότι υπήρξε τρίτη Διαθήκη, μπορεί κανείς να συμπεράνει από τα υποτιθέμενα σχόλια της ότι η Μπλαβάτσκυ την λάμβανε σοβαρά υπόψη της και ότι θα εκμεταλλευόταν το χρόνο για να συντάξει μια τελική Διαθήκη.

Με τη διαθήκη της του 1887 η Μπλαβάτσκυ δεν άφηνε προφανώς τίποτα ούτε στον Όλκοτ ούτε στο Αντυάρ. Όλα επρόκειτο να πάνε στην κόμισσα  Βαχτμάιστερ που την φρόντιζε νύχτα - μέρα δίχως κανένα αντάλλαγμα. Οι συνθήκες για την Μπλαβάτσκυ είχαν αλλάξει ριζικά από τότε και μια πολύ διαφορετική διαθήκη θα ήταν αναγκαία ώστε να ανταποκρίνεται στη νέα κατάσταση. Ο Τζατζ είχε γίνει ο πιο πιστός της υποστηρικτής και ο πιο αφοσιωμένος στην ΥΠΟΘΕΣΗ (της Θεοσοφίας).

Η Μπλαβάτσκυ τελικά συνειδητοποίησε ότι ο δικός της Δάσκαλος τον είχε μυήσει
το 1884 και η ίδια στηριζόταν στον Τζατζ για τα πολλά καθήκοντα που είχε ακόμη να φέρει εις πέρας. Σε μία από τις επιστολές της γράφει: «Εμπιστεύομαι τον Τζατζ πιο πολύ από κάθε άλλον στον κόσμο…»[6]
Αναγνωρίζοντας τη συνεργασία της Μπλαβάτσκυ και του Τζατζ σε όλες τις πτυχές της θεοσοφικής εργασίας, και το γεγονός ότι η Μπέζαντ είχε μόλις πρόσφατα ενταχθεί στην Εταιρεία, φαίνεται λογικό να υποθέσουμε ότι η Μπλαβάτσκυ δεν θα είχε ορίσει την Μπέζαντ ως την κύρια ευεργέτιδα στη διαθήκη της.
Ο Όλκοτ ανέφερε ότι όταν έφτασε στην έδρα του Λονδίνου στις 4 Σεπτεμβρίου 1889,  "βρήκε την κα Άνι Μπέζαντ να ζει εκεί, έχοντας μόλις προσχωρήσει από τους Αντικληρικούς στο στρατόπεδό μας, με ό,τι είχε και δεν είχε ". [7]

Η Μπέζαντ ισχυριζόταν και δήλωσε μερικούς μήνες μετά τον θάνατο της Μπλαβάτσκυ, ότι  «εκείνη ήταν ο άνθρωπος που τακτοποιούσε τις επαγγελματικές υποθέσεις της Μπλαβάτσκυ στην Αγγλία» [8] τότε. Θ ήταν λογικό να αναμένεται επομένως ότι η Μπέζαντ ήταν η μοναδική υπεύθυνη της τελευταίας διαθήκης της Μπλαβάτσκυ και ότι θα γνώριζε πού θα  την εύρισκε μετά τον θάνατό της. Είναι λογικό να συμπεράνουμε ότι η Μπλαβάτσκυ έκανε ένα πρόχειρο σχέδιο μιας νέας Διαθήκης λίγο καιρό μετά την επίσκεψη του Cheiro και επίσης να υποθέσουμε  ότι συνέταξε την τελευταία της βούληση περίπου τον Αύγουστο του 1890όταν έγινε μια συμβολαιογραφική πράξη κατά την οποία η ιδιοκτησία της Άνι Μπέζαντ στο οίκημα της Άβενιου Ρόουντ αριθμ.19 είχε παραχωρηθεί επίσημα στα χέρια των διαχειριστών ως έδρα του Βρετανικού Τμήματος. [9] Είχε συμφωνηθεί εκείνη την εποχή ότι – «Αφενός δεν ήταν σωστό να αφήσουν το οίκημα στο όνομα της κ. Μπέζαντ και αφετέρου, ότι η υγεία της μαντάμ Μπλαβάτσκυ δεν επέτρεπε να είναι στο όνομά της.» [10]

Για άλλη μια φορά, η υγεία της Μπλαβάτσκυ αποτελούσε σημαντικό ζήτημα..
Σε αυτό το σημείο ακολουθούν επιχειρήματα που δικαιολογούν μια τρίτη διαθήκη:

1) Στις 27 Ιουλίου του 1886, η Μπλαβάτσκυ είχε προσφέρει στον Τζατζ τα συγγραφικά της δικαιώματα από τη «Μυστική Δοξασία» και την «Αποκαλυμμένη Ίσιδα».  

2) Τον Αύγουστο του 1886 η Μπλαβάτσκυ ζήτησε από τον Τζατζ να την βοηθήσει να πάρει τα συγγραφικά της δικαιώματα για το "Αποκαλυμμένη Ίσις"  από τον  J.W. Bouton.  Διαμαρτυρήθηκε ότι τα χρήματα αποστέλλονταν στον Όλκοτ στο Αντυάρ, ενώ η ίδια τα χρειαζόταν για να ζήσει. (για περισσότερες πληροφορίες βλέπε, “The Judge Case”, E. Pelletier, Chronology, Αύγ. 22, 1886).

3)  Ο Όλκοτ αναφέρει χρόνια αργότερα, στο "Φύλλα από το παλιό ημερολόγιο»
ότι «αυτή προσφέρθηκε επίσης να  μεταβιβάσει το μερίδιό της από το «Θεόσοφος» στον Τζατζ και να τον ορίσει διάδοχό της. "[11]

4) Όταν η Μπλαβάτσκυ έγραψε τη δεύτερη διαθήκη της, ήθελε η Βαχτμάιστερ να τα πάρει όλα, αλλά δεν είχε ακόμη εκδοθεί «η Μυστική Δοξασία» και δεν είχε σχηματιστεί το Εσωτερικό Τμήμα.

5) Όταν ο Όλκοτ, που ήταν δικηγόρος, δήλωσε τελικά έξι μήνες μετά από τον θάνατο της Μπλαβάτσκυ ότι υπήρχε  διαθήκη, διατύπωσε προσεκτικά την ομιλία του στο 16ο Συνέδριο και επέτειο της Θεοσοφικής Εταιρείας στο Αντυάρ, και είπε  ότι:
«Στη διαθήκη που έκανε εδώ, μου άφησε τα πάντα και πρόσφερε στην αδελφή της τα δικαιώματα των βιβλίων της…» [12]

Όχι μόνο δεν έκανε καμία αναφορά στη δεύτερη διαθήκη του 1887 αλλά και  απέφυγε επιμελώς να αναφέρει τις λέξεις «τελευταία διαθήκη και επιθυμία» όταν ανακοίνωσε δημοσίως τα περί της διαθήκης της Μπλαβάτσκυ.
Χρόνια αργότερα, στο «Φύλλα του παλιού ημερολογίου» έγραψε πράγματι ότι «είχε κάνει την αποδεδειγμένα τελευταία Διαθήκη και επιθυμία της…. στις 31 Ιανουαρίου του 1885» [13] Επίσης, σύμφωνα με τη δημοσιευμένη μεταγραφή αυτής της Διαθήκης δεν γίνεται αναφορά  στα πνευματικά δικαιώματα που έδωσε στην αδελφή της.

6) Η Μπλαβάτσκυ στη συνέχεια ρύθμισε το μερίδιο της από τα καθαρά κέρδη της πώλησης των βιβλίων της (1888 και 1890). Η ρύθμιση δεν προέβλεπε να αποστέλλονται  χρηματικά ποσά στο Αντυάρ.[14]

 7) Στη συνέντευξη που της πήρε ο Ουϊλλιαμ Μούλις τον Οκτώβριο του 1926, η Μπέζαντ δήλωσε ότι είχε οριστεί από την Μπλαβάτσκυ ουσιαστικός εκτελεστής της διαθήκης. (Βλέπε πλήρες κείμενο στο “The Judge Case”, E. Pelletier, Appendix H)

Στο «Αναγέννηση της Απόκρυφης Παράδοσης» ο Μπόρις ντε Ζιρκόφ έγραψε: «Σύμφωνα με τη Βρετανική Νομοθεσία ο Ουσιαστικός Εκτελεστής μπορεί να οριστεί μόνο μέσω διαθήκης». [15]Είναι πιθανό πράγματι η Μπέζαντ να ορίστηκε Ουσιαστικός Εκτελεστής – σε μια Διαθήκη που συντάχθηκε αφού συνδέθηκε με την  Μπλαβάτσκυ.

 8) Δεν θα ταίριαζε στον χαρακτήρα της Μπλαβάτσκυ και θα ήταν απερισκεψία εκ μέρους της να μην έχει κάνει μια καινούρια Διαθήκη που να ανταποκρίνεται στις νέες συνθήκες.

9) Αν η Μπλαβάτσκυ όντως κατέστρεψε τη δεύτερη Διαθήκη, όπως εικάζει η κόμισσα Βαχτμάιστερ, δεν θα το είχε κάνει δίχως να την αντικαταστήσει με μια άλλη διαθήκη, καθώς είναι προφανές αν διαβάσει κανείς το άρθρο «Γιατί δεν επιστρέφω στην Ινδία» ότι δεν θα άφηνε τα πάντα στον Όλκοτ και στο Αντυάρ όπως ορίζεται ρητά στην πρώτη της διαθήκη.

 Το ενδιαφέρον ερώτημα που προκύπτει είναι:  τί απασχολούσε τόσο τον Τζατζ ώστε να στείλει ένα τηλεγράφημα από τη Νέα Υόρκη, στις 9 Μαΐου, στην Άβενιου Ρόουντ λέγοντας στα μέλη «μην κάνετε τίποτα έως ότου έλθω»;[16] Αυτό έγινε αμέσως μόλις έλαβε το μήνυμα για τον θάνατο της Μπλαβάτσκυ και μόλις λίγες μέρες μετά από την αναχώρηση της Μπέζαντ από τη Νέα Υόρκη, στις 6 Μαϊου 1891. Η Μπλαβάτσκυ είχε ορίσει τον Τζατζ ως «μοναδικός μου αντιπρόσωπος του Εσωτερικού Τμήματος στην Αμερική» στις 14 Δεκεμβρίου, 1888. Στις 25 Δεκεμβρίου του 1889, όρισε τον Όλκοτ ως τον «μόνο επίσημο εκπρόσωπο για το Εσωτερικό τμήμα στις Ασιατικές χώρες» αν και η θέση του Όλκοτ φάνηκε να είναι περισσότερο διοικητική. Ούτε και βρισκόταν στην Αγγλία, τον καιρό του θανάτου της Μπλαβάτσκυ. Ο Τζατζ, για τον οποίο η Μπλαβάτσκυ δήλωσε ότι «ήταν ένα κομμάτι του εαυτού της και της Μεγάλης Στοάς από αιώνες πριν» [17], ένιωσε πολύ υπεύθυνος στο να διατηρήσει  ακέραιο το υλικό του Εσωτερικού τμήματος.

Η Μπλαβάτσκυ  το είχε τονίσει αυτό στην εγκύκλιό της «Σημείωση» στις 9 Αυγούστου, 1890, όπου είχε δηλώσει ότι κάθε παραγγελία για τις Οδηγίες του Εσωτερικού Τμήματος στις ΗΠΑ θα την χειρίζονταν μόνο ο Τζατζ κατευθείαν ή η ίδια.

Αυτός ο λόγος ήταν αρκετός για να κάνει τον Τζατζ να κινητοποιηθεί και να στείλει αμέσως εκείνο το τηλεγράφημα. Ο Έντμοντ Γκάρετ, εκδότης του “Westminster Gazette” και φίλος της Μπέζαντ,  ανέφερε ότι «η Άβενιου Ρόουντ στην αρχή φάνηκε να δυσαρεστείται με αυτό το φιρμάνι», [18] , δηλαδή μια επίσημη εντολή που είχε τη δύναμη νόμου. Είναι ενδιαφέρον ότι γίνεται μνεία για αυτό το τηλεγράφημα του Τζατζ από πολλούς συγγραφείς [19] αλλά ποτέ δεν παρουσιάστηκε σε κάποιο επίσημα θεοσοφικό περιοδικό της εποχής. Φαίνεται πως το τηλεγράφημα λογοκρίθηκε.

Όταν ο Τζατζ έφτασε στο Λονδίνο στις 21 Μαΐου, η Μπέζαντ φορούσε ήδη το δακτυλίδι της Μπλαβάτσκυ και το σώμα της της Ε.Π.Μ. είχε ήδη αποτεφρωθεί. Ήταν ο Τζατζ άραγε εκείνος που έπρεπε να παραλάβει το δακτυλίδι της Μπλαβάτσκυ μετά τον θάνατό της; Υπάρχουν αρκετές πληροφορίες που συμπεριλαμβάνονται στο Χρονολόγιο και στο Παράρτημα A που καλύπτουν τις πληροφορίες τις σχετικές με το δακτυλίδι. Επομένως δεν θα τις επαναλάβουμε εδώ.

Καμία διαθήκη δεν παρουσιάστηκε ποτέ στον Τζατζ όσο βρισκόταν στην Αγγλία. Ίσως να μη γνώριζε εκείνον τον καιρό ότι υπήρχε μια διαθήκη αλλά πιθανόν να προσδοκούσε ότι υπήρχε. Ο Τζατζ είχε εκπροσωπήσει την Μπλαβάτσκυ σε άλλα νομικά θέματα πριν και επομένως θα του φαινόταν περίεργο ότι δεν του παρουσιάστηκε διαθήκη της όσο έμεινε  στο Λονδίνο. Μερικά χρόνια αργότερα, η Μπέζαντ παραδέχτηκε ότι κατέστρεψε πολύ ενδιαφέροντα έγγραφα τεκμήρια που είχε στη διάθεσή της σχετικά με την «υπόθεση Τζατζ» λέγοντας «Κατέστρεψα όλες τις επιστολές που είχα λάβει από τον Κύριο Τζατζ καθώς δεν μπορούσα να τις μεταφέρω ταξιδεύοντας ανά τον κόσμο…» [20]
Θα ήταν δυνατό η Μπλαβάτσκυ να είχε μια τρίτη τελευταία Διαθήκη που να υπέστη την ίδια τύχη;

 Η μυστηριώδης διαθήκη

Ο Όλκοτ δεν έφτασε στο Λονδίνο παρά μόνο δύο μήνες σχεδόν μετά τον θάνατο της Μπλαβάτσκυ. Μόλις μαθεύτηκε ο θάνατός της, ο Μπέρτραμ Κάιτλυ έφτασε στο Κολόμπο στις 21 Μαΐου 1891, όπου επρόκειτο να συναντήσει τον Όλκοτ στις 28 Μαΐου. [21] Όμως, ο Όλκοτ έφθασε στο Κολόμπο στις 10 Ιουνίου, προερχόμενος από το Αδελαϊδα, συνάντησε τον Μπέρτραμ και ταξίδεψαν μαζί  στη Βομβάη. Έφυγαν από τη Βομβάη με ένα γαλλικό ατμόπλοιο στις 15 Ιουνίου και έφθασαν στη Μασσαλία στις 2 Ιουλίου. Όταν έφθασαν στο Λονδίνο, στις 4 Ιουλίου, τους υποδέχθηκε ο Τζατζ ο οποίος τους οδήγησε στην έδρα της Άβενιου Ρόουντ 19 «όπου ο Όλκοτ έτυχε θερμής υποδοχής από την κ .Μπέζαντ και τους άλλους ενοίκους του σπιτιού». [22] Ο Όλκοτ περιέγραψε εν συντομία τι συνέβη μόλις έφθασε:

«Η κ. Μπέζαντ και εγώ μπήκαμε  στο υπνοδωμάτιο της Ε.Π.Μπλαβάτσκυ και μετά από έναν κατανυκτικό διαλογισμό, ορκιστήκαμε να μείνουμε πιστοί στην Υπόθεση και ο ένας στον άλλον. Ο θάνατος της συνιδρύτριάς μου με είχε κάνει το μοναδικό αναγνωρισμένο επίκεντρο του κινήματος και φαινόταν σαν οι καρδιές όλων των καλυτέρων συνεργατών μας να νιώθουν μεγαλύτερη ζεστασιά  για μένα από ποτέ». [23]

Δεν υπάρχουν λόγοι για να μη πάρει κανείς κατά γράμμα την περιγραφή του Όλκοτ, αν και το περιστατικό πράγματι φαίνεται κάπως περίεργο. Λίγες μέρες αργότερα, λέει: «Πέρασα λίγο χρόνο μόνος μου στο δωμάτιό της, και εκεί μέσα δέχθηκα ό,τι ήταν απαραίτητο για την μελλοντική μου καθοδήγηση. Μπορώ απλώς να πω, με μια λέξη, το νόημα ήταν ότι θα έπρεπε να συνεχίσω το έργο σαν να μην είχε συμβεί τίποτα…[24]

Διερωτάται κανείς αν ο Όλκοτ έδωσε όλες τις λεπτομέρειες του γεγονότος ή σκόπιμα παρέλειψε κάποιες πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες – πληροφορίες που θα κλόνιζαν την εξουσία του Όλκοτ και όλη την οργάνωση του Αντυάρ που αυτός είχε στήσει.

Θα μπορούσε, εκτός από την απώλεια της στενής του φίλης, το περιεχόμενο μιας τρίτης πιθανής Διαθήκης να είχε συντελέσει στη μελαγχολική διάθεση του Όλκοτ μετά τον θάνατό της, όσο βρισκόταν στο Λονδίνο; Ο Τζατζ αντιλήφθηκε λίγους μήνες μετά, όταν κι οι δυο τους ήσαν στην Καλιφόρνια, ότι κάτι βασάνιζε τον Όλκοτ. Στο τηλεγράφημα που έστειλε στην Μπέζαντ στις 26 Οκτωβρίου 1891, έγραφε εκτός των άλλων και ότι: «Κάτι δεν πάει καλά με τον Όλκοτ.» [25]

Προκύπτουν σοβαρά ερωτήματα σχετικά με το τι προέκυψε στο υπνοδωμάτιο της Μπλαβάτσκυ. Γιατί δεν συμπεριλήφθηκε ο Τζατζ σε αυτή τη μικρή κατ’ ιδίαν συζήτηση; Γιατί δεν προσκλήθηκε κανένας άλλος από τους ενοίκους της έδρας στο δωμάτιο της Μπλαβάτσκυ εκτός από τον Όλκοτ και την Μπέζαντ; Αλλά και γιατί να γίνει η συζήτηση στο δωμάτιο της Μπλαβάτσκυ; Ο Όλκοτ συνάντησε για πρώτη φορά την Μπέζαντ το βράδυ της άφιξής του στο Λονδίνο, στις 5 Σεπτεμβρίου 1889, όταν ήλθε να τακτοποιήσει τις διαφορές που είχε με την Ε.Π.Μπλαβάτσκυ σχετικά με το Εσωτερικό Τμήμα και άλλα θέματα. Η Μπέζαντ, μία αντικληρική εκείνη την εποχή, είχε μόλις προσχωρήσει στο Κίνημα. Ο Όλκοτ αμέσως την συμπάθησε και την θεώρησε «φύσει θεόσοφο». Δέκα χρόνια αργότερα θυμήθηκε ένα περιστατικό που συνέβη εκείνο το βράδυ:«Πιστεύω ότι δεν είχε κάνει καμία δημόσια ομιλία για να στηρίξει τη Θεοσοφία ούτε είχε πει μια λέξη τέτοιου είδους στη διάρκεια της συνομιλίας ανάμεσα σε αυτήν, στην Μπλαβάτσκυ και σε μένα…Θυμάμαι που την πήρα από το χέρι και της είπα καθώς αποχωριζόμασταν: «νομίζω ότι θα νοιώσεις μια ευτυχία που δεν γνώρισες ποτέ πριν γιατί σε βλέπω πως είσαι γεννημένη για το μυστικισμό ενώ το περιβάλλον σου σε είχε καθηλώσει» [26].
Ο Όλκοτ σύντομα  έγινε θαυμαστής της ευφράδειας που διέκρινε την Μπέζαντ ακούγοντας την σε αρκετές διαλέξεις.

Στη συνέχεια, έχοντας μια επαφή που μόλις έκλεινε δύο χρόνια, σφυρηλάτησαν μια συμμαχία που τέθηκε σε κίνδυνο μόνο μια φορά, αμέσως μετά τον θάνατο της Μπλαβάτσκυ. Τί είδους ιδιαίτερη συνομιλίαήταν αυτή που έκαναν για να βγουν  ξαφνικά από το υπνοδωμάτιο της Μπλαβάτσκυ υποσχόμενοι ο ένας στον άλλο  συμμαχία και αφοσίωση στην Υπόθεση; Ποιά Υπόθεση; Αν θεωρήσουμε ως δεδομένο  ότι υπήρχε μια τρίτη Διαθήκη, αυτή θα ήταν η καταλληλότερη ευκαιρία για την Μπέζαντ να την δώσει στον Όλκοτ. Η Μπέζαντ ζώντας στο ίδιο σπίτι με την Μπλαβάτσκυ και καθώς ήταν υπεύθυνη για τις προσωπικές της υποθέσεις, ήταν μάλλον το μοναδικό άτομο που γνώριζε την ύπαρξη της διαθήκης. Ίσως όταν η Μπέζαντ έφθασε στο Λονδίνο από τη Νέα Υόρκη να διάβασε αμέσως τη διαθήκη, να στάθμισε το περιεχόμενό της και να αναρωτιόταν τί να την κάνει.

Και πάλι υπό την προϋπόθεση  ότι υπήρχε η τρίτη διαθήκη, πιθανότατα αφού τη διάβασε, η Μπέζαντ να ήταν αποφασισμένη να τη δείξει στον Όλκοτ, εφόσον αυτός ήταν ο πρόεδρος της Εταιρείας και να τον αφήσει να αποφασίσει ο ίδιος τι θα κάνει με το έγγραφο. Η Μπέζαντ πρέπει να θεώρησε καθήκον της να την παραδώσει στον Όλκοτ προσωπικά. Φάνηκε ότι εκείνο τον καιρό πίστευε ότι το Εσωτερικό Τμήμα ήταν μέρος της Εταιρείας και ότι, γι’ αυτό,  ο Όλκοτ, ως πρόεδρός της, ήταν τότε «ο μόνος που αντιπροσωπεύει την αποστολή εκ μέρους των Διδασκάλων». [27] Αυτή η πεποίθηση γίνεται ακόμη πιο προφανής όταν διαβάζουμε τη δήλωση και την απόφασή της στο ετήσιο Συνέδριο του Αντυάρ το 1894. [28]

Υποθέτοντας ότι στη διαθήκη της Μπλαβάτσκυ δεν υπήρχε τίποτα που να κληροδοτεί στον Όλκοτ ή στο Αντυάρ, αυτό δεν θα προβλημάτιζε την Μπέζαντ να περιμένει μέχρι να έρθει ο Όλκοτ για να αποφασίσει για την επόμενη κίνηση; Δεν θα αναρωτιόταν για τα πιστεύω της, για τη δική της αλήθεια.

Λίγο καιρό μετά την ένταξή της στην Εταιρεία η Άνι Μπέζαντ έδωσε δύο διαλέξεις στην Αίθουσα της Επιστήμης (Hall of Science) , στις 4 και στις 11 Αυγούστου του 1889, με θέμα «Γιατί έγινα θεόσοφος». Σ’ αυτές  τις διαλέξεις περιέγραψε την πίστη της στην αλήθεια όπως την έβλεπε η ίδια.

«Μια επιτακτική ανάγκη με υποχρεώνει να μιλώ για την Αλήθεια, έτσι όπως εγώ τη βλέπω, είτε γίνομαι ευχάριστη είτε γίνομαι δυσάρεστη, είτε αυτό μου φέρει έπαινο είτε ψόγο.. Αυτή τη μοναδική πίστη στην Αλήθεια οφείλω να τη διατηρήσω σταθερή, όσο κι αν με απογοητεύσουν οι φιλίες μου ή διαρραγούν οι δεσμοί μου με τους ανθρώπους. Μπορεί να με οδηγήσει σε μοναξιά, εγώ πρέπει να την ακολουθώ. Μπορεί να μου στερήσει ό,τι αγαπώ, εγώ πρέπει να την αναζητώ. Αν και με σκοτώνει, εγώ την εμπιστεύομαι. Και δεν ζητώ τίποτε άλλο να γραφτεί στην ταφόπλακά μου παρά μόνο ότι «προσπάθησε να ακολουθήσει την Αλήθεια».[29]

Συνεχίζοντας τον συλλογισμό ότι είναι πιθανό να υπήρχε μια τρίτη Διαθήκη, μπορούσε η Υπόθεση που τόσο ο Όλκοτ όσο και η Μπέζαντ υιοθέτησαν μετά το  tête-à-tête (την κατ’ ιδίαν συνάντησή τους)να είναι η διατήρηση του status quo στη Θεοσοφική Εταιρεία όπως αυτή την οραματίστηκε και σε αυτό το όραμα ο Όλκοτ αφιέρωσε το έργο της ζωής του;

Ο συλλογισμός ότι σε αυτή την πιθανή τρίτη Διαθήκη η  Μπλαβάτσκυ ευεργετούσε τον Τζατζ, αλλά όχι το Αντυάρ, θα ήταν αρκετή αιτία για τους Μπέζαντ και Όλκοτ να συνασπιστούν ο ένας με τον άλλον... Αυτή η Διαθήκη ήταν το μικρό τους μυστικό. Αν η Μπέζαντ είχε πράγματι κρύψει την υποτιθέμενη  διαθήκη έως ότου την δει ο Όλκοτ, δεν θα ένοιωθε ο Όλκοτ βαθιά ευγνωμοσύνη απέναντί της; Πώς θα μπορούσε ποτέ ο Όλκοτ να ξεπληρώσει το χρέος του προς αυτήν που θα είχε σώσει την Εταιρεία του Αντυάρ, την οποία ο ίδιος θεωρούσε ότι είναι το κέντρο του Θεοσοφικού Κινήματος. Οι πράξεις του Όλκοτ μας κάνουν βεβαίως να πιστέψουμε αυτή την πιθανότητα και είναι επίσης βέβαιο ότι υποστήριξε την Μπέζαντ όσο περισσότερο θα μπορούσε κανείς να την υποστηρίξει έκτοτε. Όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, ο Όλκοτ πιθανώς θα βρήκε κάποια πολύ ενοχλητική πληροφορία στη διαθήκη της Μπλαβάτσκυ –κάποια πληροφορία που αποφάσισε να μη αποκαλυφθεί ποτέ και πράγματι έτσι έγινε, εντούτοις υπάρχουν αρκετές ενδείξεις που στοιχειοθετούν την πιθανότητα ότι υπήρξε μια τρίτη διαθήκη και ότι ο Όλκοτ επέλεξε να την αποκρύψει.

Ο Τζατζ ίσως να υποψιάστηκε ότι ο η Μπλαβάτσκυ είχε κάνει άλλη μια διαθήκη όταν έστειλε εκείνο το τηλεγράφημα στις 9 Μαΐου, αλλά προφανώς δεν προκάλεσε φασαρία γι’ αυτό το ζήτημα. Ο Τζατζ δεν ενδιαφερόταν μάλλον πολύ για τη διαθήκη, καθώς το μοναδικό του ενδιαφέρον ήταν ο ΣΚΟΠΟΣ. Όπως και η Μπλαβάτσκυ, ο Τζατζ γνώριζε πολύ καλά ότι η εκτελεστική ευθύνη του Όλκοτ επικεντρωνόταν ευθύς εξ αρχής στο να είναι ο Πρόεδρος και ότι η εξουσία του ήταν κυρίως εξωτερικής φύσης. Ο Τζατζ, αντίθετα, αν και ανακατευόταν πολύ στα εξωτερικά ζητήματα, ενδιαφερόταν κυρίως για τα Εσωτερικά και ήταν πιστός στον Θεοσοφικό ΣΚΟΠΟ και τους μεγάλους Δασκάλους του. Ο Όλκοτ ενδιαφερόταν συνέχεια για την προώθηση και τη διατήρηση της έδρας ώστε να είναι το κέντρο της οργάνωσης. Φαινόταν να χάνει την έννοια του γνήσιου Σκοπού και των βασικών στόχων, αν και εξακολουθούσε να πιστεύει ότι ακολουθούσε τις εντολές των Δασκάλων και ότι ήταν πιστός στην Μπλαβάτσκυ. Σε μια επιστολή που έστειλε στον Όλκοτ τον Απρίλιο του 1885, η Μπλαβάτσκυ παράφρασε τον Κ.Χ. λέγοντας ότι ο Όλκοτ είχε καταφέρει να σώσει το σώμα της Εταιρείας αλλά είχε χάσει τη ψυχή της.


ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:
[1] Ο τίτλος που δόθηκε στην Μπέζαντ από την Μπλαβάτσκυ δεν ήταν τίποτα παραπάνω από  «Αρχιγραμματέας» που κρατούσε σημειώσεις όπως οιοσδήποτε γραμματέας θα έκανε σε οιαδήποτε συνάντηση. Δεν υπήρχε κάποιος αποκρυφιστικός βαθμός σε αυτήν τη θέση παρά μόνο ότι οι σημειώσεις της θα έπρεπε να μείνουν στο αρχείο. Αυτή η θέση θα ήταν το πρώτο βήμα της εκπαίδευσής της ως μαθήτριας. Η Μπέζαντ στην πραγματικότητα ποτέ δεν κράτησε πρακτικά των συναντήσεων της Εσωτερικής Ομάδας. Αμελούσε να πηγαίνει στις συναντήσεις, κατόπιν δε, επήλθε ο θάνατος της ΕΠΜ.

[2] «Φύλλα Παλαιού Ημερολογίου», Τέταρτη Σειρά (1910), σ.418. «Ο Θεόσοφος», Τόμ. 60, Φεβρ. 1939, σσ. 355-360. «Ο Θεόσοφος», Μάιος 1892, Παράρτημα, σ. lix

[3] «Ε.Π.Μπ.», της Σύλβια Κράνστον, σ. 321

[4] «Αναμνήσεις της ΕΠΜπ.», σ.64 (Έκδοση Quest, 1976) ή σσ.77-78 (1893)

[5] «Μυστήρια και Ρομαντικές Ιστορίες (Ρομάντζα) των Μεγαλύτερων Αποκρυφιστών του Κόσμου», του Cheiro (Κόμης Λούις Χάμον), Λονδίνο: Herbert Jenkins Limited, 1935, σ. 178.Επίσης βλέπε, Περιοδικό Φοχάτ, Τόμ. 5, Άνοιξη 2001, σ.6

[6] «Ιρλανδός Θεόσοφος», Τόμ. 3, Ιούνιος 1895, σ. 156

[7] «Φύλλα Παλαιού Ημερολογίου». Τέταρτη Σειρά (1910), σ. 171

[8] «Ο Θεόσοφος», Τόμ. 13, Μάρτιος 1892, Παράρτημα σ. xlv

 [9] «Η παραχώρηση του οικήματος της Άβενιου Ρόουντ 19, που αγοράστηκε το 1883 για 1.600 λίρες, έγινε προς την ΕΠΜπλαβάτσκυ από τον τότε ιδιοκτήτη το 1890 και κατ’ επιθυμία της ΕΠΜπλαβάτσκυ ανατέθηκε αμέσως στα χέρια  διαχειριστών-επιτρόπων…Το οίκημα ήταν υποθηκευμένο…η δε υποθήκη παρέμεινε στο πλαίσιο της ευθύνης του δωρητή. Τον περασμένο μήνα δόθηκε μια επιταγή στην Άνι Μπέζαντ που ανέγραφε το ποσό: 405 λίρες, 16 σελίνια και 11 πένες. Η επιταγή δόθηκε από έναν θεόσοφο που ζήτησε να τηρηθεί η ανωνυμία του. Αυτή την επιταγή κατέθεσε η Άνι Μπέζαντ στους ενυπόθηκους δανειστές αποδεσμεύοντας έτσι το ακίνητο» (“The Vahan”, Δεύτερη Σειρά, Αρθμ. 2, 1η Σεπτεμβρίου, 1891, σ.7). Τον Δεκέμβριο του 1896 ο Όλκοτ κατονόμασε μερικούς από τους σημαντικότερους οικονομικούς υποστηρικτές. «Η Στοά Μπλαβάτσκυ απόκτησε μόνιμη στέγη στην Άβενιου Ρόουντ, χάρη στην απλόχερη γενναιοδωρία της Κας Μπέζαντ, της Κόμισσας Βαχτμάιστερ, του Κου Κάιτλυ και άλλων. Βλέπε την «Γενική Έκθεση της 21ης Επετείου της Θ.Ε.», 1896, σ.15 και το «Μία Ιστορική Αναδρομή: 1875-1896  της Θεοσοφικής Εταιρείας», σ.14

[10] «Γενική Έκθεση του 15ου Συνεδρίου και Επετείου της Θ.Ε», 1890, σ.59. Στο «Σύντομη Ιστορία της Θ. Ε.», σ.257, ο Ράνσον το αναφέρει σαν να έγινε τον Αύγουστο του 1889. Όμως η «Γενική Έκθεση» λέει κατά λέξη ότι «στην αρχή της φετινής χρονιάς (1890)…η Θεοσοφική Εταιρεία είχε αποκτήσει χάρη στην γενναιοδωρία της Κας Άνι Μπέζαντ την κατοικία της για να χρησιμοποιηθεί ως Έδρα  της Θ.Ε…..», σ.58 Έγιναν μετατροπές και προσθήκες στο οίκημα. Η  Έδρα εγκαινιάστηκε στις 3 Ιουλίου, 1890. «Ο Θεόσοφος», Τόμ. 11, Αύγ. 1890, σσ. 661-662

[11] «Φύλλα Παλαιού Ημερολογίου», Τρίτη Σειρά (1904), σ. 379

[12] «Γενική Έκθεση του 16ου Συνεδρίου και Επετείου της Θ. Ε.», 1891, σ.49

[13] «Φύλλα Παλαιού Ημερολογίου», Τέταρτη Σειρά (1910), σ..418

[14] Βλέπε «Η Υπόθεση Τζατζ» του Έρνεστ Πελετιέ, Χρονολόγιο, καταχωρήσεις της 4ης Απρ, 1888 και της 9ης Μαρτ., 1890

[15] «Επαναγέννηση της Απόκρυφης Παράδοσης», σσ. 65-66

[16] Βλέπε «Η Υπόθεση Τζατζ», Ε. Πελετιέ, Χρονολόγιο, καταχώρηση της 9ης Μαΐου, 1891  

[17] «Ιρλανδός Θεόσοφος», Τόμ. 4 Μάρτ 1896, σ.115

[18] «Η πολύ Αποκαλυμμένη Ίσις», 2η έκδοση, σ.28

[19] Για παράδειγμα: Ο Άρθουρ Χ. Νέδερκοτ αναφέρει αυτό το τηλεγράφημα στη σ. 357 στο «Οι Πρώτες Πέντε Ζωές της Άνι Μπέζαντ». Πηγές του είναι «Ο Θεόσοφος», Ιούλ. 1891, το «Bright”, σσ. 20-21 και το βιβλίο του Γουίλιαμς «Ο Ένθερμος Προσκυνητής», σ. 204. Δεν έχουμε στη διάθεσή μας τη συγκεκριμένη αναφορά από το Bright που αναφέρεται στη σ. 205 κι όχι στη σ.204. Η πρώτη αναφορά δεν υπάρχει στο «Θεόσοφο».

[20] «Η Προσφυγή κατά του Γ. Κ.Τζατζ», σ.82

[21] «Ο Θεόσοφος», Τόμ. 12, Ιούν. 1891, προσθήκη στο Παράρτημα, σ. lxxi

[22] «Φύλλα Παλαιού Ημερολογίου», Τέταρτη Σειρά (1910), σσ. 301-303

[23] «Φύλλα Παλαιού Ημερολογίου», Τέταρτη Σειρά (1910), σ. 303

[24] «Ο Θεόσοφος», Τόμ. 12, Σεπτ. 1891, σ.707

[25] «Η Προσφυγή κατά του Γ. Κ. Τζατζ», σ.42

[26]  «Φύλλα Παλαιού Ημερολογίου», Τέταρτη Σειρά (1910), σ.172

[27] «Καλωσόρισμα στον Πρόεδρο-Ιδρυτή» της Άνι Μπέζαντ στο Πρώτο Ετήσιο Συνέδριο της Θ. Ε. στην Ευρώπη, που έγινε στο Λονδίνο, στις 9 και 10 Ιουλίου, 1891. «Ο Θεόσοφος», Τόμ. 12, Σεπτέμ. 1891, σσ. 705-706

[28] «Γενική Έκθεση της 19ης Επετείου της Θ. Ε.», 1894, σσ.39-46

[29] «Σύντομη Ιστορία της Θ. Ε.», σ. 257.

 

Το ανωτέρω κείμενο είναι απόσπασμα από το βιβλίο «Η Υπόθεση Τζατζ, Μια Συνομωσία που Κατέστρεψε τον Θεοσοφικό ΣΚΟΠΟ» του Ερνέστ Πελετιέ (Θεοσοφική Εταιρεία του Έντμοντον, Καναδάς, 2004)

Βλέπε σσ. 351-353 του «Παραρτήματος» του. Το κείμενο δημοσιεύτηκε επίσης στο περιοδικό ΦΟΧΑΤ, Καναδάς, Τεύχος: Χειμώνας 2008.

www.filosofiaesoterica.com

www.esoteric-philosophy.com

© blavatsky.gr 
Επιτρέπεται η αντιγραφή αποσπασμάτων υπό τον όρο ότι δεν γίνονται αλλαγές, δεν προστίθενται λέξεις ή εικόνες και ότι η πηγή αναγράφεται πλήρως και σωστά.