Τί είναι η Θεοσοφία;

 

Σύμφωνα με τους λεξικογράφους ο όρος «Θεοσοφία» είναι σύνθετος από δύο ελληνικές λέξεις-το «θεός» και «σοφός». H ετυμολογία αυτή είναι σωστή. Ομως οι επεξηγήσεις που ακολουθούν απέχουν πολύ από το να δίνουν μια σαφή ιδέα για το περιεχόμενο της Θεοσοφίας. Ο Γουέμπστερ την ορίζει κατ’ αρχάς  ως  «μια υποτιθέμενη  επικοινωνία  με τον Θεό  και τα  ανώτερα  πνεύματα και κατ’επέκταση ως μια επίτευξη  υπεράνθρωπης γνώσης με  «φυσικές μεθόδους» όπως στις θεουργικές πράξεις μερικών αρχαίων Πλατωνιστών  ή   με  «χημικές μεθόδους  », όπως στην περίπτωση των Γερμανών φιλοσόφων του Πυρός» .

Αυτή την εξήγηση τη θεωρούμε ευτελή και άκριτη. Το να αποδίδει κανείς τέτοιες ιδέες σε άνδρες όπως  ο Αμμώνιος  Σακκάς, ο Πλωτίνος , ο Ιάμβλιχος, ο Πορφύριος, ο Πρόκλος-δείχνει είτε εκ προθέσεως διαστρέβλωση είτε την άγνοια του κ. Γουέμπστερ  πάνω στη φιλοσοφία και στα κίνητρα των μεγαλοφυών εκπροσώπων της ύστερης Αλεξανδρινής Σχολής. Το να καταλογίσει κανείς σ’ αυτούς –που τόσο οι σύγχρονοί τους όσο και οι επίγονοί  τους χαρακτήρισαν «Θεοδίδακτους»-την σκοπιμότητα ότι αναπτύσσουν το ψυχολογικό και πνευματικό τους αισθητήριο με «φυσικές μεθόδους»,  ισοδυναμεί  με  το  να  τους περιγράφει  υλιστές. Οσο για το  χλευαστικό συμπέρασμα  ως  προς τους φιλοσόφους του Πυρός , αυτό στρέφεται ενάντια στους πιο διακεκριμένους σύγχρονους επιστήμονες .  Εκείνους που κατά τον Αιδεσιμώτατο  Τζέιμς Μαρτινό  καυχώνται ότι «η ύλη είναι το μόνο που χρειαζόμαστε. Δώστε  μας άτομα και μπορούμε  μόνο  μ’αυτά να εξηγήσουμε το Σύμπαν».

Ο  Bόγκαν   δίνει  έναν πολύ καλύτερο,  πιο φιλοσοφικό ορισμό: «Θεόσοφος», λέει, «είναι εκείνος  που δίνει μια θεωρία για τον Θεό ή για τα έργα του Θεού ,η οποία θεωρία δεν βασίζεται σε αποκάλυψη αλλά σε δική του έμπνευση”. Κατ’ αυτή την άποψη κάθε μεγάλος στοχαστής και φιλόσοφος  ιδιαίτερα  κάθε  ιδρυτής  μιας νέας θρησκείας ,φιλοσοφικής σχολής ή αίρεσης είναι κατ’ανάγκη θεόσοφος. Αρα η Θεοσοφία και οι Θεόσοφοι  υπάρχουν από τότε που αχνοφέγγισε η σκέψη κι έκανε τον άνθρωπο ενστικτωδώς να ψάχνει να βρει τον τρόπο της έκφρασης της ανεξάρτητης άποψής του.

Υπήρχαν Θεόσοφοι  πριν από τη  Χρστιανική  περίοδο  αν και  οι Χριστιανοί  συγγραφείς αποδίδουν την ανάπτυξη του Εκλεκτικού Θεοσοφικού συστήματος στην πρώτη περίοδο  του τρίτου αιώνα της εποχής τους. Ο Διογένης ο Λαέρτιος ανακαλύπτει ίχνη της Θεοσοφίας  σε μια εποχή που προηγείται χρονολογικά της δυναστείας των Πτολεμαίων. Ονομάζει ιδρυτή της  έναν  Αιγύπτιο ιεροφάντη τον Ποταμώνα, το όνομα του οποίου είναι Κοπτικό, και σημαίνει τον ιερέα που είναι αφιερωμένος στον Αμμωνα, τον θεό της Σοφίας. Η ιστορία όμως  δείχνει ότι η Θεοσοφία επανέρχεται στο προσκήνιο με τον Αμμώνιο Σακκά, τον ιδρυτή της Νεο-Πλατωνικής Σχολής. Τόσο ο ίδιος όσο και οι οπαδοί του αυτοαποκαλούνταν “Φιλαλήθεις”-  εραστές της αλήθειας. Ενώ άλλοι τους ονόμαζαν “Aναλογιστές” εξαιτίας  της μεθόδου με την οποίαν ερμήνευαν όλους τους ιερούς και συμβολικούς μύθους και τα μυστήρια. Αυτή η μέθοδος βασιζόταν σ’έναν κανόνα αναλογίας ή αντιστοιχίας έτσι ώστε γεγονότα που είχαν συμβεί στον εξωτερικό κόσμο εθεωρούντο ότι εξέφραζαν λειτουργίες και εμπειρίες της ανθρώπινης ψυχής.

Ήταν σκοπός και στόχος του Αμμώνιου να συμβιβάσει όλες τις αιρέσεις, τους λαούς και τα έθνη σε μια κοινή πίστη- προς μία και μόνη Υπέρτατη, Αιώνια, Άγνωστη και χωρίς συγκεκριμένο όνομα Δύναμη, που κυβερνά  το Σύμπαν με αναλλοίωτους και αιώνιους νόμους. Αποσκοπούσε στο να αποδείξει ότι είχε υπάρξει ένα πρωτόγονο σύστημα Θεοσοφίας το οποίο αρχικά ήταν κατά βάση όμοιο σε όλες τις χώρες. Να παροτρύνει όλους τους ανθρώπους να παραμερίσουν τις διαμάχες  και τις έριδές  τους και να ενωθούν και  στη σκέψη και στο στόχο ως παιδιά μιας κοινής μητέρας.  Να εξαγνίσει τις αρχαίες  θρησκείες που είχαν βαθμηδόν διαφθαρεί και επισκιασθεί από τη ρυπαρότητα του ανθρώπινου στοιχείου ενώνοντας και επεκτείνοντάς τες πάνω σε καθαρά φιλοσοφικές αρχές. Έκτοτε το Βουδδιστικό,Βεδαντικό και Μαγικό ή το Ζωροαστρικό σύστημα  διδάσκονταν στην Εκλεκτική  Θεοσοφική  Σχολή μαζί με όλες τις φιλοσοφικές τάσεις της Ελλάδας. ΄Εκτοτε,επίσης,οι κατ’εξοχήν Βουδδιστές και Ινδοί διακρίνονταν ανάμεσα στους αρχαίους Θεόσοφους και την Αλεξάνδρεια, εξ αιτίας του  σεβασμού τους προς τους  γονείς και τους ηλικιωμένους, της αδελφικής αγάπης προς  το σύνολο των ανθρώπων  και της ευσπλαχνικής διάθεσης τους ακόμα και προς τα βουβά ζώα.

Αναζητούσε να εγκαθιδρύσει ένα σύστημα ηθικής πειθαρχίας που επέβαλε στους ανθρώπους το καθήκον να ζουν σύμφωνα  με τους νόμους των εκάστοτε χωρών. Αναζητούσε ,επίσης, να εξυψώνει το νου τους με την έρευνα και την ενατένιση της Μίας και Απόλυτης Αλήθειας. Ο μοναδικός του σκοπός για να  πετύχει-καθώς πίστευε –όλους τους άλλους ήταν να εξάγει από τις διάφορες θρησκευτικές διδασκαλίες, όπως από ένα πολύχορδο μουσικό όργανο,  μια ολοκληρωμένη και αρμονική μελωδία, που  θα εύρισκε  ανταπόκριση σε κάθε καρδιά που αγαπά  την αλήθεια.

Η Θεοσοφία είναι, κατόπιν τούτου, η αρχαϊκή Σοφία-Θρησκεία, η εσωτερική διδασκαλία που κάποτε διείπε κάθε αρχαίο τόπο διεκδικώντας θέση στον πολιτισμό. Ολα τα παλαιά κείμενα μας δείχνουν  αυτή τη “Σοφία’ να προέρχεται από την θεία Αρχή  και η σαφής κατανόησή  της έχει τα τυπικά  χαρακτηριστικά του Βούδδα των Ινδών, του  Νέμπο των Βαβυλωνίων, του Θωθ  της Μέμφιδας, του Ερμή της Ελλάδας. Επίσης στις προσωνυμίες ορισμένων  γυναικείων θεοτήτων  όπως η  Μήτις , η Nήθα, η Αθηνά, η Σοφία των Γνωστικών και τελικά  οι Βέδες που προέρχονται από το ρήμα “γνωρίζω”. Σ’αυτόν τον όρο όλοι οι αρχαίοι φιλόσοφοι της Ανατολής και της Δύσης, οι ιεροφάντες της αρχαίας Αιγύπτου, οι Ρίσις του Αρύαβαρτ, οι Θεοδίδακτοι της Ελλάδας  περιελάμβαναν όλη την απόκρυφη θεία γνώση. Το Μέρκαμπαχ  των Εβραίων Ραβίνων, η μη θρησκευτική και λαϊκή σειρά κειμένων προσδιορίστηκε σαν το  μόνο   όχημα, το εξωτερικό περίβλημα της ανώτερης εσωτερικής γνώσης. Οι  Μάγοι του Ζωροάστρη μαθήτευσαν και μυήθηκαν σε σπήλαια και μυστικές στοές της Βακτριανής .Οι Αιγύπτιοι και οι Ελληνες ιεροφάντες είχαν τα δικά τους “απόρρητα”, τις μυστικές  συνομιλίες κατά την διάρκεια των οποίων  ο Μύστης μεταβαλλόταν σε Επόπτη-Προφήτη.

Η κεντρική ιδέα της Εκλεκτικής Θεοσοφίας αφορούσε σε μια απλή Υπέρτατη  Ουσία, Αγνωστη και Απροσπέλαστη –διότι “Πώς είναι δυνατόν κάποιος να γνωρίσει τον Γνώστη; ” όπως  μας πληροφορεί  το  Μπριχανταρανιάκα Ουπανισάντ. Το σύστημά τους χαρακτηριζόταν από τρία διακριτά στοιχεία: τη θεωρία  της  προαναφερθείσας Ουσίας, το δόγμα της ανθρώπινης ψυχής –που προέρχεται απ’ αυτήν, επομένως είναι  της ίδιας φύσης και τη θεουργία της. Σ’ αυτήν την τελευταία επιστήμη  oφείλεται το γεγονός της παρερμηνείας των Νεο-Πλατωνιστών  στη δική μας εποχή της υλιστικής επιστήμης. Η θεουργία ήταν κατά βάση η τέχνη της χρήσης των θείων  δυνάμεων του ανθρώπου για να καθυποτάσσει τις τυφλές δυνάμεις της φύσης και οι οπαδοί της αρχικά ονομάστηκαν μάγοι-εκ παραφθοράς της λέξης “Μάγκ ’που σημαίνει σοφός, μορφωμένος άνθρωπος- κι έγιναν αντικείμενο χλευασμού. Οι σκεπτικιστές του προηγούμενου αιώνα θα αντιμετώπιζαν την ίδια μεταχείριση  αν είχαν χλευάσει την ιδέα του φωνογράφου ή του τηλεγράφου. Οι περιγελώμενοι και οι ‘άπιστοι’ μιας  γενηάς,  γενικώς, εντάσσονται στους σοφούς και αγίους της επόμενης.

Όσον αφορά στη Θεία Ουσία και στη φύση της ψυχής και του πνεύματος η Σύγχρονη Θεοσοφία έχει τα ίδια “πιστεύω” με την αρχαία Θεοσοφία. Ο δημοφιλής Ντίου  των Ινδοευρωπαϊκών λαών ήταν ταυτόσημος με τον Ιάο των Χαλδαίων ακόμα και με τον Γιούπιτερ  των λιγότερο μορφωμένων και φιλοσοφούντων εκ των Ρωμαίων.  Ηταν, επίσης, ταυτόσημος  με  τον Γιαχβέ των Σαμαρειτών, τον Τίου ή Τιούσκο  των  Σκανδιναυών, τον Ντουβ των  Βρετανών και τον Δία των Θρακών. Οσο για την Απόλυτη Ουσία ,τη Μία και Μοναδική –είτε δεχόμαστε την  Ελληνική Πυθαγόρεια φιλοσοφία είτε την Καμπάλα των Χαλδαίων  ή την Αριανή φιλοσοφία θα καταλήξουμε στο ίδιο αποτέλεσμα. Η Αρχέγονη Μονάδα του Πυθαγόρειου συστήματος που αποσύρεται  στο σκοτάδι και είναι η ίδια το ΕΡΕΒΟΣ (για την αθρώπινη διανόηση) έγινε η βάση όλων των πραγμάτων. Βέβαια μπορούμε να βρούμε ακέραιη αυτή την ιδέα στα φιλοσοφικά συστήματα του Λάϊμπνιτζ και του Σπινόζα  .Γι’ αυτόν τον λόγο, εάν  ένας Θεόσοφος   συμφωνεί με την Καμπάλα  η οποία για το Αϊνσοφ προβάλλει το ερώτημα:  “Ποιός ,τότε, μπορεί να Το κατανοήσει εφόσον δεν έχει σχήμα  και είναι  Ανύπαρκτο;”-ή αναθυμούμενος εκείνον τον υπέροχο ύμνο από το   Ριγκβέδα (Υμνος 129,Βιβλίο 10)- ρωτήσει:

“Ποιός γνωρίζει από πού ξεπετάχτηκε αυτή η ύψιστη δημιουργία
 Εάν  η θέληση Του την προκάλεσε ή μήπως ήταν βουβός.
 Εκείνος το γνωρίζει-ή ίσως ακόμα κι Εκείνος να μη γνωρίζει .”

ή πάλι αν δέχεται τη Βεδαντική  σύλληψη του Βράχμα ο οποίος στα Ουπανισάντ παρoυσιάζεται  “χωρίς ζωή, χωρίς νου, αγνός”, “μη συνειδητός” διότι ο Βράχμα είναι  η « Απόλυτη Συνειδητότητα» ,ακόμα κι  αν τελικά συμφωνώντας με τα  Σβαμπχαβικας  του Νεπάλ, ισχυρίζεται ότι δεν υπάρχει τίποτα εκτός του Σβαμπχαβάτ (ουσία ή φύση) που υπάρχει από μόνη της , χωρίς κανένα δημιουργό, η οποιαδήποτε από τις προαναφερθείσες συλλήψεις δεν μπορεί παρά να οδηγήσει στην αγνή και απόλυτη Θεοσοφία. Αυτή τη Θεοσοφία που ενέπνευσε ανθρώπους σαν τον Χαίγκελ, τον Φίχτε και τον Σπινόζα να ασχοληθούν με τα έργα των αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων και να διαλογισθούν πάνω στη Μοναδική Ουσία (τη Θεότητα, το Θείο Όλο που απορρέει από τη Θεία  Σοφία) την ακατάληπτη, άγνωστη και  δίχως όνομα  για οποιαδήποτε  αρχαία ή σύγχρονη θρησκευτική φιλοσοφία με την εξαίρεση της Χριστιανικής και της Μωαμεθανικής.

Κάθε  Θεόσοφος, κατά συνέπεια, εμμένοντας σε μια θεωρία για τη Θεότητα “που δεν προέρχεται από αποκάλυψη, αλλά που βασίζεται σε έμπνευση  δική του, μπορεί να δεχτεί οποιονδήποτε από τους προαναφερθέντες ορισμούς ή να ανήκει σε οποιαδήποτε απ’ αυτές τις θρησκείες και παρ’όλα αυτά να παραμένει αυστηρά μέσα στα όρια της Θεοσοφίας. Διότι η Θεοσοφία είναι μια πίστη στην Θεότητα ως το ΑΠΑΝ, ως πηγή κάθε ύπαρξης, το άπειρο που δεν μπορεί ούτε να κατανοηθεί ούτε να γίνει γνωστό και που μόνο το Σύμπαν  Το αποκαλύπτει ή όπως προτιμούν μερικοί, ΤΟΝ αποκαλύπτει  προσδίδοντάς Του μ’αυτόν τον τρόπο φύλο για να Του δώσουν ανθρωπόμορφη υπόσταση, πράγμα που είναι “βλασφημία”. Είναι αλήθεια ότι η Θεοσοφία αποστρέφεται τη βάρβαρη υλιστικότητα. Προτιμά να πιστεύει ότι  από αιώνων αποτραβηγμένο εις εαυτό το Πνεύμα της Θεότητας ούτε θέλει ούτε δημιουργεί. Αλλά προτιμά ,επίσης, να πιστεύει ότι από την απέραντη ακτινοβολία που διαχέεται παντού από το Μέγα  Κέντρο που παράγει όλα τα ορατά και αόρατα πράγματα προέρχεται μια Ακτίνα  εμπεριέχουσα τη γενεσιουργό και νοητική δύναμη η οποία με τη σειρά της παράγει αυτό που οι Ελληνες ονόμαζαν “Μακρόκοσμο”, οι Καμπαλιστές Τικούν ή   Αδάμ Καδμόν- τον αρχετυπικό άνθρωπο και οι Ινδοευρωπαίοι  Πουρούσα  , ο εκδηλωμένος  Βράχμα  ή το Θείο Αρσενικό. Η Θεοσοφία επίσης πιστεύει στην “AΝΆΣΤΑΣΗ” ή στη συνεχιζόμενη   ύπαρξη  και στη μετεμψύχωση (εξέλιξη) ή σε μια αλληλουχία αλλαγών στην ψυχή (υποσημείωση: Σε μια σειρά άρθρων με τον τίτλο ”Oι  Mεγάλοι Θεόσοφοι του Κόσμου” προτιθέμεθα να δείξουμε ότι από τον Πυθαγόρα, ο οποίος μυήθηκε στην Ινδία, μέχρι και τους πλέον επιφανείς σύγχρονους φιλόσοφους και θεόσοφους- όπως ο Ντέιβιντ Χιούμ  και ο Αγγλος ποιητής  Σέλλεϋ- των  Γάλλων Πνευματιστών συμπεριλαμβανομένων- πολλοί πίστευαν και εξακολουθούν να πιστεύουν στη μετεμψύχωση ή μετενσάρκωση της ψυχής. Παρ’όλα αυτά το σύστημα των Πνευματιστών αν και ανεπεξέργαστο δικαίως εκτιμάται ) το οποίο μπορεί να υποστηρίξει κανείς και να εξηγήσει με αυστηρές φιλοσοφικές αρχές και μόνο κάνοντας τη διάκριση ανάμεσα στο Παραμάτμα  (υπερβατική, υπέρτατη ψυχή) και στο Τζιβάτμα (ζωώδη  ή συνειδητή ψυχή) των  Βεδαντιστών.

Για να προσδιορίσουμε πλήρως τη Θεοσοφία πρέπει να λάβουμε υπ’όψη μας όλες τις  όψεις της. Ο εσωτερικός κόσμος δεν είναι κρυμμένος  όλος  μέσα σε αδιαπέραστο σκοτάδι. Χάρη στην ανώτερη διαίσθηση που αποκτά κανείς από τη Θεοσοφία- ή τη γνώση του Θεού, που οδήγησε τη σκέψη από τον κόσμο της μορφής  σ’εκείνον του  άμορφου πνεύματος, ο άνθρωπος έχει καταφέρει μερικές φορές, ασχέτως ηλικίας και χώρας, να διακρίνει πράγματα στον εσωτερικό ή αόρατο κόσμο.  Ετσι προέκυψε η θεωρία  Σαμάντι ή  Ντιαν Γιογκ Σαμάντχι  των  Ινδών ασκητών, οι “Δαιμονιό-φωτοι”  ή η πνευματική φώτιση  των Νεο-Πλατωνιστών,  η “αστρική συνομιλία της ψυχής”  των Ροδόσταυρων  ή των  φιλοσόφων του Πυρός. Επίσης η έκσταση των  μυστικιστών και των σύγχρονων υπνωτιστών και πνευματιστών, είναι φαινόμενα  απαράλλακτα ως προς τη φύση αν και διαφορετικά ως προς την εκδήλωση. Η αναζήτηση του  τελειότερου  “εαυτού” του ανθρώπου, που τόσο συχνά λανθασμένα ερμηνεύτηκε σαν ατομική επικοινωνία μ’έναν προσωπικό  Θεό, ήταν ο στόχος κάθε  μυστικιστή και η πίστη στην πραγμάτωσή της  φαίνεται πως ήταν σύγχρονη  με τη γένεση της ανθρωπότητας - αν και κάθε λαός τής  δίνει άλλο όνομα.

Ετσι ο Πλάτων και ο Πλωτίνος  ονομάζουν “Νοητικό ¨Εργο” αυτό που οι Γιόγκι και οι  Σροτρίγια ορίζουν ως «Βίντυα-Γνώση». Με στοχασμό,   αυτογνωσία και πνευματική πειθαρχία η ψυχή μπορεί να υψωθεί στην ενατένιση της αιώνιας αλήθειας, του αγαθού και του ωραίου –δηλαδή στην ενατένιση του Θεού- αυτό καλείται “Εποπτεία”, έλεγαν οι Ελληνες. «Για να ενώσει κανείς την ψυχή του με την Οικουμενική Ψυχή”, λέει ο Πορφύριος, “χρειάζεται μόνον έναν απολύτως αγνό νου. Μέσα από περισυλλογή, απόλυτη αγνότητα και καθαρότητα του σώματος, μπορούμε να Την πλησιάσουμε και τότε να δεχτούμε αληθινή γνώση και βαθειά επίγνωση”. Και ο Σουάμι Νταγιανάντ Σαρασουάτι που δεν μελέτησε ούτε τον Πορφύριο ούτε άλλους Ελληνες συγγραφείς αλλά που είναι ένας εμβριθής Βεδικός λόγιος  λέει στο  Βέδα Μπχάχγυα (opasna prakaru ank.9)  :“Για να επιτευχθεί η Ντικς (η ύψιστη μύηση) και  Γιογκ (η Ενωση) πρέπει κανείς να διάγει σύμφωνα με τους κανόνες .......Η ψυχή μέσα στο ανθρώπινο σώμα  μπορεί να κάνει τα μεγαλύτερα θαύματα  με  το να γνωρίσει το Οικουμενικό Πνεύμα (ή τον Θεό) και να εξοικειωθεί με τις ιδιότητες και  ποιότητες  (απόκρυφες) όλων των πραγμάτων στο Σύμπαν. Τότε ο άνθρωπος (ο Ντίκσιτ ή μυημένος) μπορεί να “αποκτήσει τη δύναμη να βλέπει και να ακούει σε μεγάλες αποστάσεις”.

Τελικά, ο Αλφρεντ Ρ.Γουάλλας,Φ.Ρ.Σ., ένας πνευματιστής και παρόλα αυτά ένας ομολογουμένως μεγάλος φυσιοκράτης λέει με γενναία ειλικρίνεια : «Πνεύμα  είναι εκείνο μόνο που αισθάνεται, αντιλαμβάνεται και στοχάζεται –που αποκτά  γνώση και  κρίνει και εμπνέεται........υπάρχουν συχνά άτομα συγκροτημένα κατά τέτοιο τρόπο ώστε το πνεύμα τους μπορεί να αντιλαμβάνεται ανεξάρτητα από τα σωματικά αισθητήρια όργανά τους ή ίσως μπορεί εν μέρει ή και συνολικά να εγκαταλείπει το σώμα τους, για λίγο, και να επανέρχεται σ’αυτό...........το πνεύμα..........επικοινωνεί ευκολότερα με το πνεύμα παρά με την ύλη”. Mπορούμε τώρα να καταλάβουμε πώς μετά από χιλιάδες χρόνια που έχουν μεσολαβήσει ανάμεσα στην εποχή των Γυμνοσοφιστών  και τη δική μας εποχή υψηλού πολιτισμού πάνω από  20 εκατομμύρια άνθρωποι πιστεύουν σήμερα ποικιλόμορφα  σε εκείνες  τις  ίδιες πνευματικές δυνάμεις στις οποίες πίστευαν οι Γιόγκι και οι Πυθαγόρειοι περίπου πριν 3000 χρόνια και αυτό συνέβη εξαιτίας μιας διαφώτισης που διαχέει το λαμπρό της φως πάνω στο  ψυχολογικό καθώς και  στο  φυσικό βασίλειο της φύσης, (υποσημείωση: Η αλήθεια της δύναμης του Γιογκ (Ενωσης)  επιβεβαιώθηκε  από πολλούς Ελληνες και Ρωμαίους συγγραφείς, όπως ο Στράβων, ο Λουκιανός, ο Πλούταρχος, ο Κικέρωνας(Tusculum), ο Πλίνιος (VII,2) κ.λ.π  που αποκαλούν τους Γιόγκι  Ινδούς “ Γυμνοσοφιστές”).

Κατά συνέπεια ενώ ο Ινδοευρωπαίος μυστικιστής ισχυριζόταν ότι διέθετε τη δύναμη να λύνει όλα τα προβλήματα της ζωής και του θανάτου, όταν απέκτησε τη δύναμη να ενεργεί ανεξάρτητα από το σώμα του, μέσω του  Ατμαν-“Εαυτού” ή “ψυχής”. Οι αρχαίοι Ελληνες αναζήτησαν τον Ατμου- τον  Κεκρυμμένο ή τον Θεό-Ψυχή του ανθρώπου με το συμβολικό κάτοπτρο των Θεσμοφορίων Μυστηρίων. Ενώ οι σύγχρονοι πιστεύουν στη δύναμη των πνευμάτων ή των ψυχών των αποσαρκωμένων ανθρώπων  ότι επικοινωνούν οπτικά και χειροπιαστά με εκείνους που αγαπούσαν στη γη.

Και όλοι αυτοί οι  Ινδοευρωπαίοι  Γιόγκι, οι Ελληνες φιλόσοφοι και οι σύγχρονοι πνευματιστές βεβαιώνουν αυτή τη δυνατότητα βασιζόμενοι στο ότι η ενσαρκωμένη ψυχή και το ποτέ ενσαρκωμένο πνεύμα της -ο αληθινός “εαυτός”- δεν χωρίζονται ούτε από την Παγκόσμια Ψυχή ούτε από τα άλλα πνεύματα μέσω του Διαστήματος  αλλά απλώς από τη διαφοροποίηση των ποιοτήτων τους,  καθώς στην απεραντοσύνη του σύμπαντος δεν υπάρχει όριο. Βεβαιώνουν επίσης ότι όταν εξαλειφθεί αυτή η διαφορά –σύμφωνα με τους Ελληνες και τους  Ινδοευρωπαίους μέσω του αφηρημένου διαλογισμού που προσωρινά απελευθερώνει τη φυλακισμένη ψυχή ενώ, σύμφωνα με τους πνευματιστές, μέσω διαμεσότητας -μια τέτοια ένωση  ανάμεσα στα ενσαρκωμένα και στα  αποσαρκωμένα πνεύματα γίνεται εφικτή.

Κατ’αυτόν τον τρόπο επετεύχθη αυτό που οι Γιόγκι του Πατάνζαλι  και, ακολουθώντας τα βήματά τους ο Πλωτίνος,  ο Πορφύριος και άλλοι Νεο-Πλατωνιστές  υποστήριζαν ότι, κατά τις ώρες της έκστασής τους,  είχαν ενωθεί  ή  μάλλον είχαν ταυτισθεί  με  το Θείο, αρκετές φορές μέσα στη διάρκεια της ζωής τους.  Αυτή  η  ιδέα  αν  και φαίνεται  λανθασμένη ως προς την εφαρμογή της προς το Παγκόσμιο Πνεύμα  παραμερίστηκε και ακόμα παραμερίζεται από πολλούς μεγάλους φιλόσοφους ως χιμαιρική. Στην περίπτωση των Θεοδίδακτων το μόνο αμφισβητήσιμο στοιχείο, το μελανό σημείο σε αυτή τη φιλοσοφία του έσχατου μυστικισμού, ήταν η απαίτηση να συμπεριλαμβάνεται ως αισθητική αντίληψη αυτό που είναι απλώς εκστατική φώτιση.

Ως προς τους  Γιόγκι που διατείνονταν ότι είχαν την ικανότητα να δουν τον  Ισβάρα “πρόσωπο με πρόσωπο”,...αυτός ο ισχυρισμός με επιτυχία ανατράπηκε από  την αυστηρή λογική του Καπίλα . Ως προς δε την παρεμφερή υπόθεση που κατασκευάσθηκε για τους  Ελληνες οπαδούς τους,  για μια μακρά σειρά Χριστιανών εκστατικών και, τελικά, για τους δύο τελευταίους ισχυριζόμενους ότι “είδαν τον Θεό” τα τελευταία εκατό χρόνια -τον Γιάκομπ Μπαίμε και τον Σβέντενμποργκ- αυτή η αξίωση θα έπρεπε να έχει τεθεί σε φιλοσοφική και λογική αμφισβήτηση, εάν μερικοί από τους μεγάλους επιστήμονες που είναι  πνευματιστές είχαν επιδείξει  περισσότερο ενδιαφέρον  για  τη  φιλοσοφία  παρά  για την φαινομενικότητα  του  πνευματισμού.

Οι  Αλεξανδρινοί  Θεόσοφοι  ήταν  χωρισμένοι σε νεόφυτους, μυημένους και διδάσκαλους  ή  ιεροφάντες. Οι νόμοι τους είχαν αντιγραφεί από τα αρχαία  Ορφικά  Μυστήρια που, σύμφωνα με  τον  Ηρόδοτο, ο  Ορφέας έφερε από την Ινδία. Ο Αμμώνιος  υποχρέωνε τους οπαδούς του με όρκο να  μη διαδίδουν  τα “ανώτερα” δόγματά  του παpά  μόνο σε εκείνους  που είχαν   αποδειχθεί   απολύτως  άξιοι και  είχαν μυηθεί  και οι οποίοι είχαν μάθει να κρίνουν τους θεούς, τους αγγέλους και τους δαίμονες των άλλων λαών  σύμφωνα  με  την εσωτερική  “υπόνοια”, δηλαδή την κρυμμένη έννοια.  “Oι θεοί υπάρχουν αλλά δεν είναι αυτό που  “οι πολλοί” , οι αδαείς, νομίζουν  ότι  είναι”, λέει ο Επίκουρος. “Δεν είναι άθεος αυτός που αρνείται την ύπαρξη των θεών που λατρεύει το πλήθος.  ¨Αθεος  είναι  εκείνος  ο οποίος  προσδίδει  στους  θεούς  τη  γνώμη του πλήθους”. Mε  τη  σειρά  του ο  Αριστοτέλης  δηλώνει  ότι  από  τη “Θεία Ουσία” που διαπερνά όλο τον φυσικό κόσμο, αυτά  που έχουν αναγορευθεί  “θεοί” είναι απλώς οι πρώτες αρχές.

Ο Πλωτίνος,  ο μαθητής  του  “Θεο-δίδακτου” Αμμώνιου, μας λέει  ότι  η μυστική “γνώση” ή  η γνώση  της  Θεοσοφίας  έχει  τρείς βαθμίδες -τη  γνώμη, την επιστήμη  και  τη  φώτιση. “Το μέσο  ή  το όργανο της  πρώτης  είναι η αίσθηση  ή η αντίληψη,  της δεύτερης  η διαλεκτική μέθοδος,  της τρίτης  η διαίσθηση. Μέχρι τέλους, η λογική  είναι  υποδεέστερη . Πρόκειται για “απόλυτη γνώση” βασισμένη  στη  συνταύτιση  του  νου με  το γνωστό αντικείμενο”.

H  Θεοσοφία  είναι  η ακριβής  επιστήμη της   ψυχολογίας, δηλαδή η σχέση της  με την ακαλλιέργητη διαμεσότητα μοιάζει με τη γνώση  του Τύνταλ στη Φυσική σε  σύγκριση με  τη  γνώση που έχει  ένας  μαθητής  του σχολείου. Αναπτύσσει  στον  άνθρωπο  μια  άμεση   γνώση , εκείνη  την οποίαν  ο Σέλινγκ  κατονομάζει   “πραγμάτωση  της  ταυτότητας  του  υποκειμένου  με το αντικείμενο στο άτομο”. Ετσι, υπό την επίδραση και τη  γνώση της “υπόνοιας”, o άνθρωπος κάνει θείες σκέψεις,  εκτιμά όλα  τα  πράγματα  έτσι όπως  στα αλήθεια  είναι  και,  τελικά, “γίνεται αποδέκτης  της  Ψυχής  του  Σύμπαντος” για  να  χρησιμοποιήσουμε  μια  από τις  πιο ωραίες εκφράσεις του Εμερσον. “Εγώ,  ο  ατελής,  θαυμάζω το τέλειό μου”,-λέει στην εξαιρετική πραγματεία του για την “Υπερψυχή”.

Εκτός από αυτήν την ψυχολογική  ή  ψυχική κατάσταση, η Θεοσοφία  καλλιέργησε κάθε κλάδο της επιστήμης  και  της  τέχνης. Ηταν  απολύτως  εξοικειωμένη  με αυτό  που είναι  σήμερα  κοινώς  γνωστό  ως   μεσμερισμός (υπνωτισμός).  H  πρακτική θεουργία  ή  η  “τελετουργική  μαγεία” που τόσο συχνά  κατέληξε σε  εξορκισμούς  από τον Ρωμαιοκαθολικό κλήρο -είχε απορριφθεί  από τους  Θεόσοφους. Και μόνον  ο  Ιάμβλιχος, υπερβαίνοντας  τους  άλλους  Εκλεκτικούς, πρόσθεσε το δόγμα της θεουργίας στη  Θεοσοφία. Οταν  ο άνθρωπος δεν γνωρίσει το αληθές νόημα των εσωτερικών θε:ϊκών συμβόλων της  φύσης,  είναι επιρρεπής στο να μην  υπολογίσει  σωστά  τις  δυνάμεις  της  ψυχής  του και  αντί  να επικοινωνήσει  πνευματικά  και  νοητικά  με  τα ανώτερα ουράνια όντα, τα καλά πνεύματα  (τους θεούς των θεουργών της  Πλατωνικής  Σχολής) θα προκαλέσει ασυναίσθητα κακές, σκοτεινές δυνάμεις που παραμονεύουν την ανθρωπότητα -τα αθάνατα, απαίσια δημιουργήματα των ανθρώπινων  αμαρτημάτων και σφαλμάτων- και έτσι θα: εκπέσει από τη θεουργία  (λευκή μαγεία) στη “γοητεία” (ή μαύρη μαγεία,μαγγανεία).

Παρόλα αυτά, ούτε η λευκή ούτε η μαύρη μαγεία αντιπροσωπεύουν αυτό που η λαϊκή δεισιδαιμονία αντιλαμβάνεται με αυτούς τους όρους. Η δυνατότητα να  “ανυψώσει τα πνεύματα” κανείς σύμφωνα με το Κλειδί του Σολομώντα είναι το αποκορύφωμα  της δεισιδαιμονίας και της άγνοιας. Μόνο η καθαρότητα της πράξης και της σκέψης μπορεί να μας εξυψώσει σε μια επικοινωνία  “με τους θεούς” και να πετύχει για μας τον στόχο που επιθυμούμε. Η αλχημεία που πιστεύεται από πολλούς ότι ήταν μια πνευματική φιλοσοφία καθώς και φυσική επιστήμη ανήκε στη διδασκαλία της Θεοσοφικής σχολής.

Είναι αξιοσημείωτο γεγονός το ότι ούτε ο Ζωροάστρης,  ο Βούδδας, ο Ορφέας, ο Πυθαγόρας,  ο Κομφούκιος, ο Σωκράτης αλλά  ούτε  και ο Αμμώνιος Σακκάς  άφησαν  γραπτά κείμενα. Η αιτία είναι προφανής. Η Θεοσοφία είναι ένα  όπλο αμφίστομο και   ακατάλληλο για τον αδαή ή τον ατομιστή. Οπως συμβαίνει  με  κάθε  αρχαία  φιλοσοφία  έχει και τους οπαδούς της ανάμεσα στους σύγχρονους. Όμως μέχρι  και  πρότινος  αυτοί ήσαν λίγοι τον αριθμό με  ποικιλίες ομολογιών και απόψεων.  “Eντελώς θεωρητικοί και χωρίς να έχουν ιδρύσει σχολή, έχουν παρόλα αυτά εξασκήσει μια σιωπηρή επίδραση στη φιλοσοφία . Χωρίς αμφιβολία, όταν έρθει η κατάλληλη στιγμή ,πολλές ιδέες που αθόρυβα θα έχουν προκύψει μπορεί να δώσουν νέες κατευθύνσεις στην ανθρώπινη σκέψη”, παρατηρεί ο κ Κέννεθ Ρ. Χ. Μακένζι  , που είναι ο ίδιος μυστικιστής και θεόσοφος, στο μεγάλο και πολύτιμο έργο του “Η Βασιλική Τεκτονική Εγκυκλοπαίδεια”(στα άρθρα “H Θεοσοφική Εταιρεία  της Νέας Υόρκης” και “Θεοσοφία σ.731){υποσημείωση –«Η Βασιλική Τεκτονική Εγκυκλοπαίδεια της Ιστορίας, Ιεροτελεστίες, Συμβολισμός και Βιογραφία, Εκδόθηκε από τον Kenneth R.H.Mackenzie ΙΧ (Cryptonymous), Επίτιμο Μέλος του Canongate KD-winning Lodge, No.2, Scotland. New York, J.W.Bouton, 706 Broadway, 1877.]

Από την εποχή των φιλοσόφων του Πυρός δεν είχαν ποτέ οργανωθεί σε  εταιρείες  γιατί, κυνηγημένοι από τον Χριστιανικό κλήρο, το να γίνονταν γνωστοί  ως Θεόσοφοι επέσειαν, ακόμα και 100 χρόνια πριν, την ποινή του θανάτου. Οι στατιστικές δείχνουν ότι σε μια περίοδο 150 ετών, όχι λιγότεροι από 90.000 άνδρες και γυναίκες θανατώθηκαν δια της πυράς στην Ευρώπη για υποτιθέμενη μαγεία. Μόνο στη Μεγάλη Βρετανία από το 1640 μέχρι το 1660  θανατώθηκαν   3.000 άνθρωποι   για συνομολόγηση με τον “Διάβολο”. Mόλις αργά κατά τον τελευταίο αιώνα –το 1875-κάποιοι  προοδευτικοί μυστικιστές και πνευματιστές, μη ικανοποιημένοι   από  τις θεωρίες και τις εξηγήσεις του Πνευματισμού, που είχε ιδρυθεί από τους οπαδούς του, και ανακαλύπτοντας ότι οι θεωρίες αυτές πόρρω απείχαν από το να καλύπτουν όλο το ευρύ φάσμα των φαινομένων δημιούργησαν, στη Νέα Υόρκη των Η.Π.Α , ένα σωματείο το οποίο τώρα είναι ευρέως γνωστό ως Θεοσοφική Εταιρεία. Και τώρα έχοντας εξηγήσει τί είναι η Θεοσοφία, θα εξηγήσουμε σε ένα χωριστό άρθρο,  ποιά η φύση της Εταιρείας μας η οποία, επίσης ,ονομάζεται  “Παγκόσμια  Αδελφότητα  της  Ανθρωπότητας”.

 

© blavatsky.gr 
Επιτρέπεται η αντιγραφή αποσπασμάτων υπό τον όρο ότι δεν γίνονται αλλαγές, δεν προστίθενται λέξεις ή εικόνες και ότι η πηγή αναγράφεται πλήρως και σωστά.