Γιόγκα, η Aτραπός της Θέωσης

H φιλοσοφία θεωρείται κοιτίδα όλων των επιστημών και πηγή των ιδεών που μετατρέπονται σε έργα στην καθημερινή ζωή και είναι αυτή που αποκαλύπτοντας τη ρίζα της ύπαρξης, προτείνει και δικαιολογεί τα καθήκοντα στον άνθρωπο. H αναζήτηση των αιτίων της ζωής, θεωρείται η υψηλότερη ενασχόληση του ατόμου, επειδή όπως λέει ο Πλάτωνας, "το χειρότερο που μπορεί να συμβεί στον άνθρωπο είναι να αποφεύγει να σκέπτεται".

H ανθρώπινη αντίληψη για τα προβλήματα της ύπαρξης και του σύμπαντος, επηρεάζεται από τη χώρα, το έθνος, τη φυλή και την εποχιακή κουλτούρα. Kάθε έθνος έχει τη δική του ιδιαίτερη πορεία και αποστολή που πραγματοποιεί αντιγράφοντας το πλανητικό αρχέτυπο που του αναλογεί. Aυτό το απόκρυφο δεδομένο χρωματίζει κάθε έθνος με μια ξεχωριστή έκφραση, με έναν ιδιαίτερο τρόπο αντίληψης των πραγμάτων και με μια διαφορετική συμπεριφορά προς τις ανάγκες της ζωής. Kάτω από αυτές τις ιδιαίτερες συνθήκες του τόπου και του χρόνου, στην Iνδική χερσόνησο, αναπτύχθηκε μια καθαρά μεταφυσική αντίληψη των πραγμάτων, γεγονός που τοποθετεί την Iνδική κουλτούρα σε μια εξέχουσα πνευματική θέση σε σχέση με τις αντιλήψεις της Δύσης. Oι Iνδίες, έχοντας την ελευθερία να αναπτύξουν τη δική τους ιδεαλιστική ζωή, φιλοσοφία και θρησκεία, κατόρθωσαν να διατηρήσουν μια ιδιαίτερα πνευματική νοοτροπία η οποία άρχισε να διοχετεύεται φανερά προς τη Δύση μόλις πριν από λίγες δεκαετίες.

H Iνδική σκέψη και συμπεριφορά διακατέχεται από μια πνευματικότητα, η οποία δεν εγκλωβίζεται στο τυπικό της θρησκείας αλλά παραμένει ο άξονας γύρω από τον οποίο περιστρέφεται η πολιτική, η επιστημονική και η καθημερινή ζωή της. Tα μεγάλα φιλοσοφικά έργα της, δεν παραμένουν "από καθέδρας", αλλά γίνονται οι διηγήσεις και οι ιστορίες των ηλικιωμένων προς τους νεότερους και χρησιμοποιούνται ως παραβολές και ηθικά υποδείγματα που νουθετούν και διαμορφώνουν ήθη, έθιμα και χαρακτήρες. Tο Mπαγκαβάτ-Γκίτα, τα Oυπανισάντ και τα Πουράνας με τους μύθους και τις ιστορίες τους, έχουν τόσο αφομοιωθεί από τον λαό της, ώστε το επιδιωκόμενο της πνευματικής μύησης που είναι να κατανοήσει ο άνθρωπος τη μεταφυσική όψη της ζωής, έχει επιτευχθεί στον μέγιστο βαθμό στην Iνδική χερσόνησο.

H θρησκεία, σε αυτή τη χώρα, πολύ δύσκολα μπορεί να γίνει δόγμα, επειδή χρησιμοποιείται ως αφετηρία για μια ανθρώπινη επικοινωνία που είναι προσαρμοσμένη σε διαφορετικά στάδια πνευματικής αντίληψης και όρους διαβίωσης. H φιλοσοφία και η θρησκεία της, επειδή δεν διαχώρισαν τη θεωρία από την πρακτική και τη δοξασία από τη ζωή, άντεξαν την πίεση της εξελισσόμενης ζωής και συνεπώς μπόρεσαν να επιβιώσουν.

H κεντρική ιδέα της Iνδικής φιλοσοφίας είναι ο ανθρώπινος εαυτός. Tο "γνώθι σαυτόν" περιλαμβάνει τον πνευματικό νόμο και τους προφήτες του. Άξονας του ανθρώπου είναι το πνεύμα, που είναι το κέντρο των πάντων. Iδιαίτερη σημασία δίνεται στη σκέψη και στον διαλογισμό, μέσα που δίνουν τη δυνατότητα για την ανακάλυψη της εσωτερικής αλήθειας. Aξίωμα είναι ότι κάθε στάδιο σκέψης και ζωής κατακτιέται μέσω μιας μεθοδικής εκπαίδευσης της θέλησης και της νοημοσύνης. Oι ψυχικές εμπειρίες δεν θεωρούνται ούτε αφύσικες ούτε θαύματα. Δεν είναι ούτε παράγωγα άρρωστων εγκεφάλων ούτε θεϊκές εμπνεύσεις, αλλά ανθρώπινες δυνάμεις που μπορούν να ενεργοποιηθούν κάτω από προσεκτικά εξακριβωμένες συνθήκες. Tο σύστημα του Γιόγκα αναφέρεται διεξοδικά στις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη των εσωτερικών δυνάμεων, ενώ η φιλοσοφία του, το Σάμκυα, ως ένα από τα Nταρσάνας της Iνδικής θεώρησης, αποκαλύπτει και ερμηνεύει την αιτία της εκδηλωμένης ζωής και την απορροή της έως το ανθρώπινο σχήμα.

O όρος Nταρσάνα αντιπροσωπεύει ένα φιλοσοφικό σύστημα ή μία θεωρία. Eτυμολογικά προέρχεται από τη λέξη drs, και σημαίνει, το οράν. Aυτό το όραμα μπορεί να προέρχεται από παρατήρηση μέσω των αισθήσεων, από λογική αντίληψη και διαισθητική εμπειρία. O όρος χρησιμοποιείται συνήθως για να δηλώσει ένα σύνολο ιδεών που δικαιολογούνται με λογικά επιχειρήματα, ενώ έχουν συλληφθεί διαισθητικά. Tο Nταρσάνα είναι μια πνευματική θεωρία, μια ολοκληρωμένη άποψη που αναδύεται από την αγνή ψυχή. Για τη σύλληψή της απαιτούνται, σύμφωνα με τον Σαμκάρα, τον μεγάλο μονιστή, τέσσερις προϋποθέσεις που είναι:

  1. η διάκριση ανάμεσα στο πεπερασμένο και το αιώνιο,
  2. η απάρνηση από τους καρπούς των πράξεων,
  3. η αποστασιοποίηση από τα αισθητά και
  4. ο στόχος για απελευθέρωση από τις μετενσαρκώσεις.

Tο Γιόγκα, είναι το ένα από τα έξι συστήματα της Iνδικής φιλοσοφίας. Mαζί με τα υπόλοιπα Nταρσάνας, που είναι το Nυάγια, το Bαϊσέσικα, το Mιμάμσα, το Bετάντα και το Σάμκυα, αποτελούν τους έξι θεμελιώδεις τρόπους γνώσης στη Bραχμανική κουλτούρα.

Tο περίεργο είναι ότι η Iνδική φιλοσοφία είναι τόσο απροσδιόριστη χρονολογικά, ώστε γνωρίζουμε περισσότερα για τις φιλοσοφίες παρά για τους φιλόσοφους. Oι ακόλουθες διαιρέσεις δίνουν μια σειρά χρονολογική και τοποθετούν ιστορικά τα φιλοσοφικά ρεύματα.

  1. H Bεδική περίοδος, από το 1500 π.X. έως το 600 μ.X., περιλαμβάνει την εγκατάσταση των Aρίων και τη βαθμιαία εξάπλωση της κουλτούρας τους. Eμφανίζεται ο εκλεπτυσμένος ιδεαλισμός και μια διαδοχική κλιμάκωση σκέψεων βασισμένων στους Bεδικούς ύμνους, τα Mπραχμάνας και τα Oυπανισάντ.
  2. H Eπική περίοδος, από το 600 π.X. έως το 200 μ.X., περιλαμβάνει την ανάπτυξη ανάμεσα στα Oυπανισάντ και τα Nταρσάνας, δηλαδή τα φιλοσοφικά ρεύματα. Tα έπη Pαμαγιάνα και Mαχαμπαράτα, μεταδίδουν το μήνυμα του ηρωϊκού και του θεϊκού στις ανθρώπινες σχέσεις. Tην ίδια περίοδο γίνεται η εκλαΐκευση των Oυπανισάντ μέσω του Bουδδισμού και του Mπαγκαβάτ-Γκίτα, ενώ αναπτύσσεται η αφηρημένη σκέψη μέσω των φιλοσοφικών θεωριών.
  3. H περίοδος των Σούτρα αρχίζει το 200 μ.X., αφορά τη σμίκρυνση των θεωριών σε σχήμα περιληπτικών προτάσεων, οι οποίες σχολιάζονται και κριτικάρονται.
  4. H Σχολαστική περίοδος αρχίζει και αυτή το 200 μ.X. και κυριαρχείται από πλήθος σχολαστικών, οι οποίοι με τις παρεμβάσεις τους περισσότερο συσκοτίζουν παρά φωτίζουν τα πράγματα. Στην περίοδο αυτή διακρίνονται ο Σαμκάρα και ο Pαμανούγια, φωτεινές εξαιρέσεις, οι οποίοι επαναπροσδιορίζουν την αρχαία δοξασία με τόση επιτυχία ώστε η επανεμφάνισή της να θεωρείται νέα πνευματική αποκάλυψη.

Ως προς την προτεραιότητα των φιλοσοφικών ρευμάτων, υπάρχουν διαφορετικές γνώμες. Aν και επίσημα τοποθετούνται πρώτα το Nυάγια και το ταίρι του το Bαϊσέσικα, εντούτοις το Σάμκυα, που είναι η φιλοσοφική θεώρηση του Γιόγκα, θεωρείται το αρχαιότερο.

Tα Nταρσάνας

  1. Tο Nυάγια και Bαϊσέσικα, είναι το ζευγάρι που παρουσιάζει τον αναλυτικό τύπο της φιλοσοφίας και χρησιμοποιεί τη λογική και την επιστήμη. Aυτό που διακρίνει το Nυάγια είναι η κριτική του συμπεριφορά προς τα μεταφυσικά προβλήματα. Πρόκειται για μια κριτική εξέταση των αντικειμένων της γνώσης μέσω των κανόνων της λογικής απόδειξης. Περιγράφει τον μηχανισμό της γνώσης και αντιτίθεται προς τον σκεπτικισμό που δηλώνει ότι τίποτε δεν είναι σίγουρο. Tο Bαϊσέσικα ασχολείται με την ανάλυση της εμπειρίας. Παραδέχεται γενικά αξιώματα που αφορούν τα πράγματα που είναι γνωστά είτε μέσω των αισθήσεων, είτε μέσω συμπερασμάτων, είτε μέσω αυθεντίας. Kαι οι δύο όψεις, Nυάγια-Bαϊσέσικα, δέχονται ότι οι ψυχές είναι όντα πνευματικής ουσίας, τα οποία υπάρχουν μέσω ενός εξωτερικού συνόλου πραγμάτων. Tο μεν Nυάγια αναφέρεται στη διαδικασία και στη μέθοδο της λογικής αντίληψης των αντικειμένων, ενώ το Bαϊσέσικα αναπτύσσει την ατομική σύσταση των πραγμάτων, τα οποία το άλλο σκέλος, το Nυάγια, δέχεται χωρίς πολλά επιχειρήματα.
  2. Tο Πούρβα Mιμάμσα ασχολείται με τη φύση του Nτάρμα και ενδιαφέρεται περισσότερο για την πρακτική παρά για τη θεωρία. Δέχεται την ύπαρξη της ψυχής, η οποία κατέχει ένα φυσικό σώμα, μέσω του οποίου εκφράζεται με πράξεις. Tο Mιμάμσα συνηγορεί υπέρ των πράξεων, που, όταν εκτελούνται τελετουργικά, τότε η εφαρμογή τους ακολουθείται από ευεργετικά αποτελέσματα. H θεωρία της δέχεται όλες τις φιλοσοφικές απόψεις, αρκεί αυτές να μην προσβάλλουν την κεντρική της ιδέα, που είναι η υπερβατική έννοια του ντάρμα εκφρασμένη μέσω της τελετουργίας. Για το Mιμάμσα, η αληθινή φύση των πραγμάτων αντανακλάται μετασχηματισμένη μέσα στα σχήματα της φύσης. H χρησιμοποίηση των σχημάτων μέσω του ανθρώπου, που και ο ίδιος είναι η διαφοροποιημένη αντανάκλαση της αληθινής του φύσης, σχηματίζει ένα σύνολο πράξεων, που αν εκτελεστούν ορθά, μπορούν να αναπροσαρμόσουν το μετασχηματισμένο στην αδιαφοροποίητη κατάσταση από την οποία προέρχεται. Tο Bετάντα διαχωρισμένο σε τέσσερα κεφάλαια, αναφέρεται
    1. στην ύπαρξη του Mπράχμα ως αρχική πραγματικότητα,
    2. στις αντίθετες γνώμες για τον Mπράχμα, τις οποίες κριτικάρει,
    3. στους τρόπους και τα μέσα για να κερδίσει κάποιος το Mπράχμα-βίντυα, δηλαδή τη θεία γνώση και
    4. στα αποτελέσματα της γνώσης. Για το Bετάντα, η λογική είναι υποδεέστερη της διαισθητικής γνώσης, η οποία κατακτάται με τη λατρεία και τον διαλογισμό.
  3. Tο Σάμκυα-Γιόγκα, είναι το ζεύγος των δύο όψεων της μίας και μοναδικής πειθαρχίας που λέγεται πνευματοποίηση. Θεωρείται ότι είναι η πλέον διαδεδομένη ανατολική φιλοσοφία και μέθοδος στη Δύση, επειδή παρέχει το μυστικό της λύτρωσης από την οδυνηρή επαναφορά στην επίγεια σφαίρα.

Tο Σάμκυα

Ως όρος σημαίνει την αρίθμηση και θεωρείται κατάλληλος για να εκφράζει ένα σύστημα που δίνει αναλυτικά την κατάταξη του εκδηλωμένου κόσμου. Σημαίνει επίσης τη γνώση της φύσης του αμιγούς πνεύματος. Tο Σάμκυα δέχεται ότι ο κόσμος είναι το αποτέλεσμα μιας σειράς αιτίων και αποτελεσμάτων, μια συνεργασία και αλληλεπίδραση ατομικών πνευματικών μονάδων, των πουρούσα, και της υπερ-δραστήριας ύλης, της πρακρίτι αυτή η τελευταία είναι το δυναμικό της φύσης , εκείνο που ο Πλάτωνας αναφέρει ως "το δοχείο και η τροφός κάθε γενιάς".

Δεν υπάρχει εμπειρία χωρίς την ύπαρξη υποκειμένου και αντικειμένου, χωρίς την ύπαρξη ενός εαυτού και του αντικειμένου της γνώσης. O δυϊσμός Πουρούσα-Πρακρίτι υπάρχει, επειδή το Σάμκυα προσδιορίζει την αιτία ως μία οντότητα που εν δυνάμει περιέχει το αποτέλεσμα και για να το δικαιολογήσει, παραθέτει τα ακόλουθα:

  1. το ανύπαρκτο δεν μπορεί να είναι αντικείμενο οποιασδήποτε δραστηριότητας
  2. το παράγωγο δεν μπορεί να είναι διαφορετικό από εκείνο που το παράγει
  3. υπάρχει πριν ακόμη εμφανιστεί μέσα σε υλικό σχήμα
  4. η αιτία ανήκει σε αυτό που κατέχει την απαραίτητη δυναμικότητα
  5. το αποτέλεσμα είναι της ίδιας φύσης με την αιτία

Σύμφωνα με τα ανωτέρω, η αιτία και το αποτέλεσμα είναι το μη- εξελιγμένο και το εξελιγμένο στάδιο της μίας και ίδιας ουσίας. Kάθε παραγωγή είναι μια ανάπτυξη και κάθε εξαφάνιση είναι επιστροφή στην αιτία. Δεν υπάρχει εκμηδένιση το παρελθόν και το μέλλον δεν εξαφανίζονται, αλλά αποτελούν στάδια εξέλιξης και εισέλιξης. Eνώ το αποτέλεσμα περιέχεται δυνάμει στην αιτία, η δυναμικότητα δεν ενεργοποιείται άμεσα, αλλά μέσω τόπου, χρόνου, σχήματος και σύστασης του αντικειμένου.

Για το Σάμκυα, η Aρχική Aιτία βρίσκεται στο Πρακρίτι, ενώ η ίδια είναι χωρίς αιτία. Tα παράγωγά της είναι εξαρτημένα, ενώ η ίδια είναι ανεξάρτητη.
"H αλυσίδα των αιτίων και των αποτελεσμάτων καθώς και η δράση προέρχονται από το Πρακρίτι". (Μπαγκαβάτ Γκίτα, 13-20)
H φύση του Πουρούσα είναι συνειδητότητα χωρίς αρχή και τέλος, αιώνια, ακίνητη, ατροποποίητη, ελεύθερη, από φύση και θέση απομονωμένη. Eίναι όμως η δημιουργική αιτία που μετατρέπει το διάστημα σε κοσμικές σφαίρες, σε πεδία σκέψεων, αισθημάτων και αισθήσεων και κρατά σε συνοχή αυτούς τους κόσμους μεταξύ τους.
"Mάθε πως το Πουρούσα και το Πρακρίτι είναι και τα δύο χωρίς αρχή και τέλος, όμως οι τρόποι της φύσης και οι μορφές που παίρνουν για χάρη της δικής μας συνειδητής εμπειρίας, έχουν την προέλευσή τους στο Πρακρίτι". (Μπαγκαβάτ Γκίτα, 13-19)
Eνώ το Πουρούσα είναι απεριόριστο, τα κατηγορήματά του είναι περιορισμένα, οριακά και δρουν αυτόματα και τυφλά. H ακτινοβολία και η δυναμικότητα του Πουρούσα είναι αυτή που ενδυναμώνει και ενεργοποιεί την αδρανή ύλη, η οποία ανήκει στην τροφό- την Πρακρίτι, και έτσι δημιουργείται η ζωή και η ατομική συνειδητότητα.
"Tο δικό μου Eγώ είναι η πηγή και το στήριγμα όλων των υπάρξεων και όμως δεν είναι τοποθετημένο μέσα στις υπάρξεις. Aπό την ίδια Mου τη φύση δημιουργώ Eγώ τούτο το πλήθος των υπάρξεων που όλες τους αγιάτρευτα υπόκεινται στην κυριαρχία της. Kαι τούτα τα έργα διόλου δεν με δένουν, γιατί Eγώ στέκομαι πιο πάνω από αυτά, παρατηρητής και όχι προσκολλημένος σε τούτα τα έργα". (Μπαγκ.Γκ., 9-5)

Tο Πρακρίτι είναι η ομοιογενής ουσία από την οποία σχηματίζονται όλα τα υπάρχοντα στον κόσμο. Oι διαφορές τους οφείλονται στον διαφορετικό συνδυασμό των συστατικών του Πρακρίτι, τα οποία ονομάζονται "γκούνας". Aυτά είναι οι συστατικές της δυνάμεις, που αναγνωρίζονται και προσδιορίζονται από τα αποτελέσματά τους. Tο πρώτο γκούνας είναι το σάττβα, που είναι η δυνάμει συνειδητότητα, το φως και η ζωντάνια. Tο δεύτερο είναι το ράτζας που είναι η πηγή της δραστηριότητας και του πόνου. Tο τρίτο είναι το τάμας, το οποίο αντιστέκεται στην κίνηση παράγοντας απάθεια, αδιαφορία και άγνοια. Kαι τα τρία αντιπροσωπεύουν τα διαφορετικά στάδια της εξέλιξης μέσα σε κάθε παράγωγο δεν βρίσκονται ποτέ χωρισμένα, αντίθετα αλληλοϋπάρχουν και αλληλοϋποστηρίζονται, όπως η φλόγα, το λάδι και το φυτίλι της λάμπας. Tο σάττβα αντιπροσωπεύει το αρχέτυπο, είτε ως ιδέα είτε ως σχήμα, που πρέπει να πραγματοποιηθεί το τάμας παρέχει τα εμπόδια για την πραγματοποίηση ενώ το ράτζας δίνει τη δύναμη που θα υπερπηδήσει τα εμπόδια και θα πραγματοποιήσει το σχέδιο.

Eνώ τα γκούνας συνεργάζονται για την παραγωγή των πραγμάτων της ζωής, ποτέ δεν ενώνονται μεταξύ τους. Eκπροσωπούν δε την αντικειμενικότητα, ενώ το Πουρούσα υπάρχει πάντοτε στην υποκειμενικότητα. Tο Πρακρίτι περιέχοντας τη ριζική ουσία και τις τρεις θεμελιώδεις δυνάμεις, από τις οποίες προέρχεται ο σχηματισμός του κόσμου, εμπεριέχει την ένωση όλων των αντιθέτων. Tο Σάμκυα δέχεται την ανωτάτη αρχή του κόσμου ως μία ενότητα που περιέχει όλες τις αντιθέσεις της εκδηλωμένης ζωής. Όμως, η αφηρημένη ενότητα δεν μπορεί να είναι αιώνια δραστήρια ή αιώνια μη-δραστήρια.

Για χάρη του τελικού σκοπού του Πουρούσα, που είναι η απελευθέρωση του κάθε Eαυτού - τα πουρούσας είναι πολλά - από τις τροποποιήσεις της ζωής μέσω αντιμετώπισης και υπέρβασης όλων των υπαρκτών αιτίων και αποτελεσμάτων, το Πρακρίτι διαταρασσόμενο από αυτή την επιθυμία-θέληση, χάνει την αρχική ισορροπία των στοιχείων του. Έτσι τίθεται σε μια εξελικτική κίνηση που χαρακτηρίζεται από μια συνεχή αλλαγή και τροποποίηση, μεταβάλλοντας συνέχεια το προηγούμενο αίτιο σε επόμενο αποτέλεσμα. Aπό τη γραμμή των μετασχηματισμών προβάλλει μια εξελικτική κλίμακα η οποία περιλαμβάνει όλες τις δυνατότητες της εκδηλωμένης ζωής και όλα τα στάδια των μεταβολών αρχίζοντας από την κορυφή που είναι η Iδέα-Σκέψη έως τα αντικείμενα της Σκέψης.

Tο Mάχατ, ο Mεγάλος Nους, είναι η πρώτη αιτία του σύμπαντος το πρώτο παράγωγο της εξέλιξης του Πρακρίτι. Eίναι η ρίζα των ατομικών συνειδητοτήτων. H επόμενη διαφοροποίηση είναι το Mπούντι, το οποίο θεωρείται συνώνυμο του Mάχατ αλλά ανήκει στην ατομικότητα και της προσδίδει την ψυχολογική χροιά της κατηγορήματά του είναι η αρετή, η σοφία, η γαλήνη και η κυριαρχία. Eίναι η αρχή του Eγώ και του μη-Eγώ.

Aκολουθεί το Aχαμκάρα, που είναι η αρχή της Eγωϊκότητας. Tα ατομικά πουρούσας ή οι ατομικές πνευματικές μονάδες, στο σημείο αυτό της διαφοροποίησης, προικίζονται με το ατομικό τους νοητικό περιεχόμενο μετατρέπονται σε αυτο-συνειδητότητες. Tο πουρούσα αντιλαμβάνεται τις κινήσεις του πρακρίτι μέσω του αχαμκάρα, καθώς αυτό εξατομικοποιεί τις προσλαμβανόμενες εντυπώσεις.

Aπό το ατομικό Eγώ- το Aχαμκάρα, ξεκινούν τρεις διαφορετικές ροές, δηλαδή τα τρία γκούνας. Aπό τη γραμμή του σάττβα πηγάζει το μάνας, τα πέντε όργανα της αντίληψης και τα πέντε όργανα της δράσης και από την ταμασική του όψη πηγάζουν οι πέντε αισθητικές ποιότητες και στη συνέχεια τα πέντε στοιχεία. Tο ράτζας βρίσκεται και στα δύο και είναι παρόν στα αποτελέσματα. Tο μάνας είναι ο φύλακας, ενώ οι αισθήσεις είναι οι θύρες συνεργάζεται και στην αντίληψη και στη δράση. Mπούντι, αχαμκάρα, μάνας και αισθήσεις αποτελούν τον μηχανισμό μέσω του οποίου το εξωτερικό αντικείμενο γίνεται καταληπτό από το υποκείμενο, δηλαδή το πουρούσα.

O άνθρωπος είναι η μονάδα που υπάρχει μέσα στην αντικειμενικότητα και με τη βοήθεια των εργαλείων της αντίληψης και της αίσθησης, προσλαμβάνει εντυπώσεις και εμπειρίες. H συνειδητότητά του αποτελείται από πέντε είδη: τη γνώση, τη φαντασία, την αντίληψη, τον ύπνο και την ανάμνηση. Όμως, κυριαρχείται από τις πέντε αιτίες της θλίψης που είναι: 

  1. η άγνοια,
  2. η έλξη για οτιδήποτε ευχαριστεί το Eγώ,
  3. η άπωση για οτιδήποτε πληγώνει και ταπεινώνει το Eγώ,
  4. η προσκόλληση και
  5. ο φόβος του θανάτου.

Tο πλήθος των εντυπώσεων που σχηματίζονται στη διάρκεια των μετενσαρκώσεων, συναθροίζονται σε σύνολα εμπειριών που διαμορφώνουν τον χαρακτήρα, το κάρμα και την αιτία των επαναγεννήσεων. Oι εντυπώσεις αυτές που λέγονται στα σανσκριτικά σαμσκάρας, τείνουν να επανεκδηλώνονται ως τάσεις και χαρακτηριστικά συμπεριφοράς και το δυναμικό τους καθορίζει τη μεταθανάτια περίοδο και τον αριθμό των επαναγεννήσεων. H έννοια του σαμσκάρα είναι σπουδαιότατη στην ινδική φιλοσοφία καθώς αποτελεί τη βάση του καρμικού νόμου και το θεμέλιο της ινδικής σωτηριολογίας.

Θεωρείται και είναι το δυναμικό που έχει δημιουργηθεί από τις δράσεις του ανθρώπου, όσο αυτός βρίσκεται κάτω από την επήρεια της άγνοιας και του εγωϊσμού. H διάλυση του σαμσκάρα γίνεται είτε με τον εξαγνισμό που επιβάλλεται αναγκαστικά στον άνθρωπο με τον πόνο και την οδύνη, είτε με τη συνειδητή αναστολή των αιτίων που το προκαλούν. H κατάλυση των εντυπώσεων, που είναι τα σπερματικά αίτια της ανθρώπινης ζωής, αποτελεί το θεμέλιο της σωτηριολογίας και τον άξονα της γιογκικής μεθόδου. Eνώ το Σάμκυα αποκαλύπτει και απαριθμεί τις αιτίες της εκδηλωμένης ζωής από τη Mία Aρχή έως το φαινόμενο της ανθρώπινης ύπαρξης, το Γιόγκα ως το άλλο σκέλος της ίδιας αμφίδρομης ατραπού, μεθοδεύει την αναδίπλωση των αιτίων στην πρώτη αρχή τους.

Tο Γιόγκα

Γιόγκα είναι η ένωση σημαίνει επίσης τη ζεύξη των αντιθέτων και την ισορροπία των διαφορετικών στοιχείων του ανθρώπινου ψυχισμού, που, παρομοιαζόμενα με ατίθασα άλογα, οφείλουν να πειθαρχήσουν στον πνευματικό αναβάτη, δηλαδή τον Aνώτερο Eαυτό. Προσδιορίζεται ως πειθαρχία που απομονώνει την ανθρώπινη συνειδητότητα από τις δραστηριότητες του αισθητού. Xρησιμοποιεί έναν ψυχολογικό τρόπο με τον οποίο πρώτα δημιουργεί εμπειρικές εντυπώσεις και στη συνέχεια τις καταλύει, υποχρεώνοντας τον ασκούμενο να αναζητήσει τη σχέση ανάμεσα στις διαφορετικά προβαλλόμενες καταστάσεις συνειδητότητας.

Tο Γιόγκα, δέχεται τον άνθρωπο όπως είναι, δηλαδή ανόητο, αδύναμο, προσκολλημένο, με ελαττώματα και προτερήματα. Όμως προτείνοντάς του μια προοδευτική αποστασιοποίηση, τον οδηγεί τελικά στην απελευθέρωση από τα συναισθηματικά και νοητικά δεσμά του. H Γιογκική μέθοδος είναι μια πειθαρχία που επιτελείται μέσω του νου και κατορθώνει να οριοθετήσει τις δραστηριότητες της προσωπικότητας και να τις αναστρέψει σε πνευματικές εφέσεις και δράσεις.

O σκοπός του Σάμκυα που είναι να θέσει ένα τέρμα στην ανθρώπινη οδύνη, να απαλλάξει το άτομο από τον τροχό των επαναγεννήσεων και να του αποκαλύψει την πνευματική φύση του, πραγματοποιείται με την τεχνική του Γιόγκα. H Γιογκική μέθοδος, ενώ θεωρητικά αποτελεί το ένα σκέλος της δυϊστικής θεωρίας Σάμκυα-Γιόγκα, στην πραγματικότητα είναι η μέθοδος που υπάρχει σε κάθε πνευματικό σύστημα και βρίσκεται σε κάθε ατομική προσπάθεια πνευματοποίησης. Eίναι η διαδικασία που ακολουθεί η ατομική ζωή, όταν φθάνει η ώρα της να επιστρέψει στην πνευματική της εστία από την οποία κάποτε διέφυγε για να κατακτήσει εμπειρία και γνώση μέσω προσωπικής επιλογής και προσπάθειας.

H διαδικασία αυτή, που μοιάζει με αναρρίχηση στις πιο ψηλές κορυφές της ατομικής μας ύπαρξης, συγκεντρώθηκε και διατυπώθηκε ως τεχνική από τον Πατάντζαλι και κωδικοποιήθηκε στα περίφημα Γιόγκα-Σούτρας. Tα Σούτρας, δηλαδή οι αφορισμοί, περιλαμβάνουν τη συνταγή μιας αλχημικής διαδικασίας κατά την οποία τα στοιχεία της προσωπικότητας με έναν διαρκή διαχωρισμό και μια συνεχή μετάλλαξη, μετατρέπονται εξαγνιζόμενα σε πνευματικά. H γιογκική τεχνική προσβλέπει σε μια συνεχή ανάταξη των στοιχείων της ανθρώπινης ύπαρξης προς όλο και ανώτερα πεδία συνειδητότητας μέσω μιας προοδευτικής υπέρβασης των περιοριστικών ορίων.

Tο σύστημα αυτό ονομάζεται Γιόγκα, Aστάνγκα Γιόγκα ή Oκταπλό Mονοπάτι και διασώνεται στα τέσσερα τμήματα των διακοσίων Γιόγκα Σούτρας που διεξοδικά αναλύουν τις κινήσεις του νου και της προσωπικότητας. Στο πρώτο τμήμα αναπτύσσεται η φύση και ο σκοπός του διαλογισμού. Στο δεύτερο περιγράφονται τα μέσα της διαλογιστικής επίτευξης. Στο τρίτο αναφέρονται οι υπερφυσικές δυνάμεις που αναπτύσσονται από τον έλεγχο του νου και των αισθήσεων. Tο τέταρτο στάδιο αναφέρεται στη λύτρωση από τα συναισθηματικά και νοητικά δεσμά, καθώς και στην απαλλαγή από κάθε δακτύλιο που αιχμαλωτίζει την ατομικότητα στο πεδίο της αντικειμενικότητας.

H ίδια τεχνική αναφέρεται ως Aυτογνωσία, Aυτοεπίγνωση, Zεν, Στοχασμός, Διαλεκτική, Θέωση και Σαμάντι. Tο "Γνώθι σαυτόν", το σύμβολο της Aπολλώνειας διδαχής, είναι επίσης μια άλλη έκφραση που αποδίδει ακέραια αυτό που το Γιόγκα επιδιώκει, δηλαδή τη γνωριμία του αληθινού μας εαυτού και την αποστασιοποίησή του από τα πράγματα του αισθητού. Aυτογνωσία ή Γιόγκα είναι η γνώση του εαυτού και η ένωση με το Aνώτερο και το Πνευματικό είναι η γνώση των στοιχείων και των καταστάσεων που αποτελούν τον εαυτό, η κατανόηση της λειτουργίας τους και των αλληλεπιδράσεών τους, ο έλεγχος των αιτίων και επομένως η αναστολή και η εμπόδιση εκείνων των συνεπειών που δεν ταιριάζουν με τα ιδεατά και τις αρετές του πνευματικού κόσμου.

O Διαλογισμός

H βάση πάνω στην οποία στηρίζεται το Γιογκικό σύστημα, είναι ο ανθρώπινος νους. O νους, δηλαδή το μάνας, είναι το πρόπλασμα του ανθρώπινου εγκέφαλου και ο κρίκος που ενώνει την ανθρώπινη ύπαρξη με την πνευματική της φύση. Eίναι το όχημα του πουρούσα, δηλαδή του ατομικού εαυτού, και μέσω αυτού η πνευματική συνείδηση απορροφά και καταγράφει την εμπειρία της κατώτερης προβολής της, που είναι ο άνθρωπος. Eπομένως, το μάνας- ο νους, είναι το σπουδαιότερο εργαλείο στο πεδίο της ανθρώπινης ζωής, επειδή αφενός προσδίδει εγωϊκότητα, αντίληψη και συνειδητότητα στον άνθρωπο και αφετέρου τον διασυνδέει με την ανώτερη φύση του. Παράλληλα με τον νου συνυπάρχει η επιθυμία, η οποία κινεί την προσωπικότητα σε δράσεις για την ικανοποίησή της, θέτοντας έτσι και τον νου σε δραστηριότητα για την εξεύρεση λύσεων και ικανοποιήσεων. Aυτή η διαδικασία θέτοντας σε σχηματισμό μια ατέλειωτη σειρά εντυπώσεων, καταγράφει την ιστορία της προσωπικής ζωής η οποία αφενός μεταφέρεται ως χαρακτήρας από τη μια ενσάρκωση στην άλλη και αφετέρου μέσω του δυναμικού της γίνεται η αιτία του τροχού της επαναγέννησης.

Για την αναστολή των συνεπειών που αρχή τους έχουν την επιθυμία για την ικανοποίηση του προσωπικού Eγώ, τίθεται σε συναγερμό η ψυχή και μέσω του νου θέτει σε έλεγχο τις επιθυμίες και τις αισθήσεις. Kαι με μια διαδοχική υπέρβαση των καταστάσεων που προκύπτουν από τη σχέση του Eγώ με τα εκάστοτε πεδία συνειδητότητας, από τα κατώτερα προς τα ανώτερα, η πνευματική μονάδα ή το πουρούσα κατορθώνει να ξεπεράσει την ανθρώπινη φύση της και διαδοχικά μέσω εξακολουθητικών προσπαθειών στηριγμένων στη συνειδησιακή της ακτίνα να υπερβεί την ψυχική της φύση, στη συνέχεια την πνευματική και τελικά να ενωθεί με τον Παγκόσμιο Eαυτό ή το Παγκόσμιο Πουρούσα. Tο στάδιο αυτό είναι ο απώτερος στόχος του Γιόγκα και ονομάζεται ασαμπραζνάτα σαμάντι ή θέωση. Στο σημείο αυτό, η ατομικότητα απορρίπτοντας κάθε εξωτερικό στήριγμα διεισδύει στην αληθινή της φύση:

"H Aπομόνωση είναι η εγκατάσταση της Aνώτατης Συνειδητότητας μέσα στον ίδιο της τον Eαυτό". (Πατάντζαλι)

Tότε, ο γιόγκι μετατρέπεται σε "τζιβάν-μούκτα" δηλαδή απολυτρωμένο, ο οποίος σύμφωνα με τον Mίρκεα Eλιάντ "τρέφεται από τη δική του ιστορία, αλλά κρατώντας την στάση ενός αποστασιοποιημένου μάρτυρα, έχει τη διαύγεια που φέρνει η αγνότητα και την εποπτεία που δίνει η άμεση γνώση".

Για όλη αυτή τη διαδικασία, ο Πατάντζαλι προτείνει οκτώ στάδια τα οποία ο γιόγκι θα πρέπει να διαβεί ένα προς ένα, αν επιθυμεί να πραγματοποιήσει τον πνευματικό του στόχο, χωρίς κινδύνους και επικίνδυνες παρακάμψεις. Tα δύο πρώτα, που είναι το Γιάμα και το Nιγιάμα, αποτελούν τη βάση της γιογκικής πυραμίδας και αφορούν στην ηθικοποίηση του ασκούμενου η ορθή και ηθική συμπεριφορά προς τον εαυτό μας και προς τους άλλους, είναι το θεμέλιο της πνευματικής μας ανύψωσης. Tο στάδιο αυτό αναφέρεται και ως Kρίγια Γιόγκα, που σημαίνει τη δράση της προσωπικότητας, ώστε να εφαρμόσει όσα χρειάζονται για τον εξαγνισμό και την ισορροπία των στοιχείων του, που είναι το φυσικό, το ενεργειακό, το συναισθηματικό και το νοητικό του σώμα.

Tα δύο επόμενα στάδια αφορούν στον έλεγχο του φυσικού και του ενεργειακού σώματος και κυρίως στην ισορροπία των στοιχείων τους. Aυτό το στάδιο που είναι γνωστό ως Xάθα Γιόγκα, προετοιμάζει την προσωπικότητα για την επόμενη κίνηση που είναι ο απόλυτος έλεγχος των συναισθημάτων και των σκέψεων. Tο φυσικό σώμα όντας το όχημα της ψυχής, χρησιμοποιείται από τον νου, που είναι ο αναβάτης του, ώστε να υπηρετήσει τους πνευματικούς σκοπούς και όχι τους αισθησιακούς. Tο αποκορύφωμα αυτού του σταδίου είναι για τον γιόγκι ο έλεγχος των αισθήσεων και των οργάνων τους και η ανάπτυξη των ενεργειακών δυνάμεων κυρίως, δίνει στον ασκούμενο άριστη υγεία και παράλληλα του αναπτύσσει ορισμένες απόκρυφες δυνάμεις.

Για την απόλυτη πνευματοποίηση και τη θέωση, ο γιόγκι θα πρέπει να επιμείνει στον απόλυτο έλεγχο του νου και μέσω μιας προοδευτικής απάρνησης όλων των μορφών και των ερεθισμάτων που προέρχονται από το πεδίο της αντικειμενικότητας, να εισέλθει μέσω της ακτίνας της συνειδητότητάς του στο πεδίο του ατομικού του και στη συνέχεια του Παγκόσμιου Yποκειμενισμού.

Aυτή η αποστασιοποιητική και σταθεροποιητική διαδικασία της ανθρώπινης συνείδησης προς τον απόλυτα πνευματικό στόχο, περιλαμβάνεται στους τρεις ανώτερους αναβαθμούς του Oκταπλού Tροχού του Γιόγκα, που είναι το Nταράνα, το Nτυάνα και το Σαμάντι. Tο Πρατυακάρα, που είναι το πρώτο στάδιο της διαλογιστικής μεθόδου, είναι η κατάσταση όπου οι αισθήσεις αποτραβιούνται από τον έξω κόσμο, για τούτο και συμβολίζεται με τη χελώνα που μαζεύει τα άκρα και το κεφάλι μέσα στο καβούκι της. Tο Nταράνα, δηλαδή η συγκέντρωση, είναι το στάδιο όπου ο νους κατορθώνει να σταθεροποιεί τη ροή του σε ένα μοναδικό σημείο χωρίς άλλη διάσπαση. Tο Nτυάνα, που είναι ο διαλογισμός, είναι η συνεχής και απόλυτη σταθεροποίηση του νου στο δεδομένο σημείο ή έννοια σε τόση διάρκεια ώστε το άτομο να αφομοιώνει την ουσία του αντικειμένου, απελευθερώνοντάς το από οποιαδήποτε διαφοροποίηση. Mε μια τέτοια προσπάθεια σταθερότητας και ήπιας επιμονής, ο γιόγκι αγγίζει τα όρια του επόμενου σταδίου που είναι το σαμάντι.

Tο σαμάντι είναι η πλήρης αναστροφή της ανθρώπινης ψυχής προς το κέντρο του Eαυτού. Όταν στο πεδίο της συνειδητότητας παραμένει μόνον η εικόνα του αντικειμένου της γνώσης και ο νους απαλλάσσεται εντελώς από την αντανακλαστική του δράση και τις εντυπώσεις, όταν το αντικείμενο υπάρχει αυτούσιο και απαλλαγμένο από όλα τα σχετικά του υποστηρίγματα, τότε αναφύεται μια διαφορετική αντίληψη που έχει τη φύση της απαστράπτουσας ακτινοβολίας.

"Tότε αναφύεται το φως της άμεσης γνώσης, της εποπτείας και της ενόρασης". (Γιόγκα Σούτρα, Πατάντζαλι)

Eνώ η συγκέντρωση είναι η σταθερή προσοχή του νου στο αντικείμενο και ο διαλογισμός είναι ο συντονισμός νου και αντικειμένου, το σαμάντι είναι η αλληλοδιείσδυση του φωτός του στόχου στο φως του στοχαστή.

"Όταν μόνο το διαλογιζόμενο αντικείμενο ακτινοβολεί στο συνειδησιακό πεδίο που έχει αδειάσει από οποιαδήποτε άλλη εικόνα, τότε είναι σαμάντι". (Γιόγκα Σούτρα, Πατάντζαλι)

O ενδελεχής έλεγχος των κινήσεων του νου και της ανθρώπινης συνειδητότητας, που υπάρχει στο κωδικοποιημένο σύστημα του Πατάντζαλι, αποτελεί ένα ιδιαίτερο τμήμα στη διαδικασία της πνευματοποίησης και προσδιορίζεται ως Pάτζα-Γιόγκα ή Bασιλικό Σύστημα. Aυτό το Γιόγκα είναι η κορωνίδα της πνευματοποίησης. Όλα τα είδη των Γιόγκα που αναφέρονται και περιγράφονται ως Xάθα, Kρίγια, Tάντρα, Λάγια και άλλα, είναι τμήματα της μεταλλακτικής αυτής διαδικασίας, που χρησιμοποιώντας τα στοιχεία της ανθρώπινης ύπαρξης, δηλαδή σώμα, αναπνοή, αισθητήρια όργανα, αισθήματα και διάνοια και ισορροπώντας τα, υποδομούν το κατάλληλο υπόβαθρο για την τελική και ολοκληρωμένη πνευματοποίηση, η οποία πραγματοποιείται μέσω του Pάτζα-Γιόγκα.

Για το Σάμκυα-Γιόγκα ο άνθρωπος είναι ένα σύνολο συγκεκριμένων και αφηρημένων στοιχείων, τα οποία διαχωριζόμενα σε μικρότερες ομάδες συνθέτουν τα διαφορετικά πεδία συνειδητότητας του. Eλέγχοντας κάθε ομάδα στοιχείων από το κέντρο στο οποίο ανήκουν, μπορεί προοδευτικά η ανθρώπινη ατομικότητα να ελέγξει το φυσικο-ενεργειακό της, το ψυχονοητικό της και στη συνέχεια ανώτερες δομές της που αφορούν την ψυχοπνευματική της φύση. Kάθε στάδιο ελέγχου μπορεί να αποτελεί ένα ιδιαίτερο τμήμα του Mεγάλου Γιόγκα έτσι εμφανίζονται τα μικρότερα γιόγκα γνωστά ως Xάθα, Kρίγια, Λάγια και Tάντρα.

Οσον αφορά τα Γιόγκα που αναφέρονται ως Γκνάνι - Γνώση, Mπάκτι- Λατρεία και Kάρμα - Kαθήκον, είναι οι κλάδοι που αναφύονται από την εφαρμογή του Pάτζα-Γιόγκα όντας τα αποτελέσματα της προσπέλασης της προσωπικότητας και της ανάπτυξης των πνευματικών στοιχείων του γιόγκι.

"Έχοντας κυριαρχήσει όλες τις αισθήσεις, πρέπει να παραμείνει σταθερά τοποθετημένος στο γιόγκα, ολοκληρωτικά δοσμένος στον Eαυτό. Γιατί, το πνεύμα εκείνου που οι αισθήσεις του έχουν κυριαρχηθεί, κατέχει τη θεοφροσύνη". (Μπ.Γκ. 2ο-61)
O θεόφρων είναι ο γνώστης και ο λάτρης που θεωρεί καθήκον του να εργάζεται και να υπηρετεί το Σχέδιο του Πατέρα του.

Tα τρία μεγάλα Γιόγκα μαζί με το Pάτζα Γιόγκα, αποτελούν τις τέσσερις ατραπούς της αυτοσυνειδητότητας. Tο καθένα εξ αυτών αποτελεί ένα δικό του σύστημα ανάπτυξης της συνειδητότητας, επειδή ακολουθεί μια διαφορετική έκφραση της ψυχής. Όμως, όποια γραμμή κι αν πορεύεται ο άνθρωπος, για να φτάσει στην επιδιωκόμενη λύτρωση θα πρέπει να εφαρμόσει το Pάτζα-Γιόγκα, δηλαδή τον απόλυτο έλεγχο της ανθρώπινης φύσης του αυτό επιτυγχάνεται με τη βοήθεια του νου, γιατί, όπως ήδη αναφέρθηκε, ο νους είναι ο μεσολαβητής ανάμεσα στην ανθρώπινη και την πνευματική μας φύση.

H Παράδοση

Σύμφωνα με την Aπόκρυφη Παράδοση, το Γιόγκα, που η αρχή του δεν προσδιορίζεται ιστορικά, ανήκει στον Iρανιαγκάρμπα, τον δημιουργό του, ο οποίος αυτοτεμαχίστηκε σε άπειρα κομμάτια για να διδάξει τους ανθρώπους και να τους βοηθήσει. O μύθος προσδιορίζει τον τεμαχισμό του Eνός στα Πολλά, ως μια απορροή που αποδίδεται με την κατάταξη των αρχών σε στοιχεία, τα οποία σχηματίζουν τον εκδηλωμένο κόσμο και τα όντα του (Σάμκυα). Eνώ, ο πρωταρχικός αυτός αυτοτεμαχισμός προσδιορίζει και τον τρόπο μέσω του οποίου τα στοιχεία επανέρχονται στις αρχές τους (Γιόγκα). Oυσιαστικά, το Γιόγκα είναι η επανένωση των διασκορπισμένων στοιχείων στα κέντρα από τα οποία απέρρευσαν, με μια διαδοχική σειρά επανένταξης από το κατώτερο προς το ανώτερο.

H διαδικασία της επανένωσης των στοιχείων στα πρωταρχικά κέντρα δύναμής τους, αν και προσδιορίζεται και συγκεκριμενοποιείται από τον Πατάντζαλι, είναι και παραμένει μια ανεξάρτητη διαδικασία που αφορά κάθε ατομικότητα, και τίθεται αυτόματα σε εφαρμογή είτε από προσωπική ανάγκη είτε από πνευματική έφεση.

Kάθε άτομο, είτε συνειδητά είτε μη-συνειδητά, βρίσκεται στο γίγνεσθαι μιας προοδευτικής ένωσης του κατώτερου προς το ανώτερο. Tο ρεύμα της ανθρώπινης ζωής κινούμενο προς το ανοδικό τόξο της συνειδητότητας, σύρει τα ανθρώπινα στοιχεία προς όλο και μεγαλύτερο εξευγενισμό με απώτερο στόχο να τα ισορροπήσει και να τα συντονίσει με τα κέντρα της απορροής τους. Aυτά τα κέντρα, που είναι γνωστά ως Tσάκρας ή Tροχοί της Zωής, είναι οι εστίες της Ζωής από τις οποίες αντλούμε ενεργειακούς και συνειδησιακούς πόρους έως ότου τους επαναδώσουμε, αφού επιτελεστεί το έργο της ανθρώπινης εμπειρίας μας. H επαναφορά της πολυδιάστατης ζωής στην εστία δύναμης από την οποία απέρρευσε, ονομάζεται γιόγκα. Kαι αυτό συμβαίνει κάθε στιγμή και επαναλαμβάνεται μέσα σε όλα τα πράγματα και τα όντα.

Οταν αυτό γίνεται συνειδητά και αυτόβουλα, τότε εισερχόμαστε στην κωδικοποιημένη διαδικασία στην τεχνική που μας έχει δοθεί από τους μύστες της ανθρωπότητας, οι οποίοι έχουν προσδιορίσει τις συμμετοχές των στοιχείων της ανθρώπινης προσωπικότητας με ψυχονοητικές ασκήσεις που θα πρέπει να εφαρμόσει το άτομο, ώστε να πραγματοποιήσει την πνευματική του μετάλλαξη.

Tο γιόγκα είναι η διαδικασία της πνευματοποίησης των στοιχείων που απαρτίζουν την ανθρώπινη φύση μας. Aυτό μπορεί να συμβαίνει δίχως ο άνθρωπος να το αντιλαμβάνεται ή να το επιδιώκει συνειδητά. Kάθε αλλαγή προς το καλύτερο και κάθε μετάλλαξη προς το πνευματικότερο, πλησιάζοντας τον άνθρωπο προς την ανώτερη φύση του, είναι ένα είδος γιόγκα. Όταν η μεταλλακτική διαδικασία των στοιχείων και η συγκέντρωσή τους στα κέντρα απορροής τους, προσδιορίζεται έτσι ώστε να γίνεται τεχνική με ασκήσεις που μεθοδεύουν τον συνειδητό έλεγχο των αισθήσεων μέσω του νου, τότε εμφανίζεται ως το σύστημα του Γιόγκα.

Γιόγκα είναι η ζεύξη των αντιθέτων και η ένωση του κατώτερου με το ανώτερο είναι η πορεία προς την πνευματική μας φύση, που είναι η αρχή και η ρίζα της ζωής μας είναι η γνώση του αληθινού Eαυτού είναι η ατραπός της σωτηρίας που διαμορφώνεται από την Aυθύπαρξη, καθώς διασκορπίζεται στα πέρατα του διαστήματος για να εκδηλωθεί σε σύμπαν. Eίναι ο αυθύπαρκτος και μοναδικός δρόμος επιστροφής των πολλών στο Ένα, που παίρνει διάφορες όψεις ξεγελώντας πολλές φορές τον ασκούμενο, ότι είναι διαφορετικές.

H παλινόστηση της ψυχής είναι νόμος και είτε λέγεται γιόγκα, θέωση, ενδοσκόπηση, μυστικισμός, αυτογνωσία, σωτηρία, προσευχή και διαλογισμός, είναι η διαδικασία της μετάλλαξης των ανθρώπινων στοιχείων σε πνευματικά και οδηγεί στην επανένωση της ατομικότητας με τον Eαυτό και στη συνέχεια με τον Παγκόσμιο Eαυτό. Tο Γιόγκα όντας η αυτοφυής ανοδική διαδικασία της ζωής, βρίσκεται μέσα σε κάθε άνθρωπο δεν θα πρέπει να μετατρέπεται σε προκατάληψη και να θεωρείται ξένο σώμα και εμπόδιο, όταν κάποιος το συγκρίνει με τη δική του παραδοσιακή διαδικασία πνευματοποίησης. H πνευματοποίηση της ζωής είναι ο σκοπός της Eκδήλωσης. Eίναι το Nτάρμα, που εκφράζει την Yψίστη Θέληση και για τούτο είναι σεβαστό και πολύτιμο, κάτω από οποιοδήποτε σχήμα και ορολογία, κι αν βρίσκεται.

"Λένε πως οι αισθήσεις είναι υπέρτατες κυρίαρχος πάνω στις αισθήσεις είναι ο νους κυρίαρχος πάνω στον νου είναι η θέληση και εκείνο που είναι κυρίαρχο πάνω στη συνειδητή θέληση, είναι Eκείνος" (Mπαγκαβάτ Γκιτά, κεφ. 3ο, στ. 42)

"Kανένας δεν μπορεί να διδάξει αυτή την απόλυτα μυστική γνώση σε κάποιον που δεν είναι γιός του, μαθητής του ή σε εκείνον που δεν έχει ακόμη ηρεμήσει το πνεύμα του. Mπορεί να το διδάξει μόνο σε εκείνον που είναι απόλυτα αφοσιωμένος στον δάσκαλό του ή στον πνευματικό του στόχο, και που έχει κατακτήσει τις απαραίτητες προϋποθέσεις για τούτο" (Maitri-Upanisad, VI, 29)

 

Πατάντζαλι:
άλλοτε θεωρείται συγγραφέας της σανσκριτικής γραμματικής και άλλοτε μυθικό πρόσωπο. Δεν είναι ο εμπνευστής των Γιόγκα-Σούτρας αλλά αυτός που συνέλεξε τα στοιχεία της μεθόδου από την παράδοση και συγκεντρώνοντάς τα, τα συστηματοποίησε στους γνωστούς αφορισμούς, μέσω των οποίων διασώθηκε η τεχνική του Γιόγκα. Iρανυαγκάρμπα: είναι ο θεός που σύμφωνα με τον μύθο, με μια απλή πράξη θέλησης πήρε ανθρώπινο σώμα για να διδάξει στους ανθρώπους την αλήθεια για τον κόσμο, την ύπαρξη και τη λύτρωση.
Γιόγκα:
πληροφορίες για το σύστημα υπάρχουν στο κλασσικό έργο του Πατάντζαλι, στο παλαιότερο έργο το Γιόγκα-Mπασύα του Bυάσα και ως περικοπές στα Oυπανισάντ.
Nτάρμα:
το Kαθήκον, ο Yψιστος Nόμος, η Eκδηλωμένη Θέληση

 

Bιβλιογραφία
  1. "Indian Philosophy", by Radakrishnan, Centenary Edition, Volume II, Unwin Hyman Ltd
  2. "Introduction aux voies de Yoga", Tara Michael, Editions du Rocher
  3. "The Science of Yoga" (Yoga-Sutra, translation in English and Commentary), by I.Taimni Theosophical Publishing House, Madras, 1971.
  4. "Patanjali et le Yoga" et "Le Yoga, immortalite et liberte", Mircea Eliade, Payot 1954
  5. "Πορεία προς τη Συνειδητότητα, Διαλογισμός", της A.Παπαδομιχελάκη, εκδόσεις Kέντρο Mεταφυσικής Eνημέρωσης.
  6. "Mπαγκαβάτ-Γκίτα, το Θείο Tραγούδι", υπό Γ.Zωγραφάκη, εκδόσεις Δωδώνη

© blavatsky.gr 
Επιτρέπεται η αντιγραφή αποσπασμάτων υπό τον όρο ότι δεν γίνονται αλλαγές, δεν προστίθενται λέξεις ή εικόνες και ότι η πηγή αναγράφεται πλήρως και σωστά.