Θεοσοφικό Κίνημα: οι Πηγές του, η Ουσιαστική Φύση του και το Μέλλον του


Η Σύγχρονη Θεοσοφία είναι ένα μέρος της αρχαίας σοφίας-θρησκείας που μας παρουσίασε η Ε.Π.Μπλαβάτσκυ περί το τέλος του 19ου αιώνα, όπως της παραδόθηκε από τους πάντα παρόντες Διδασκάλους της Σοφίας.

Η Αρχαία Σοφία υπάρχει από το βάθος του χρόνου έχοντας διατηρήσει τη γνώση όλων των νόμων που διέπουν το πνευματικό, το ηθικό και το υλικό μαζί με βαθιά γνώση για τον εαυτό μας, τον σκοπό της ζωής μας, τη φύση, το σύμπαν και την προϊστορία του ανθρώπου πάνω σε αυτή τη γη.

Η επανεμφάνιση της αρχαίας σοφίας αποφασίστηκε από τους Διδασκάλους της Σοφίας, που θεώρησαν ότι είχε έρθει η κατάλληλη στιγμή για την αναβίωση της εσωτερικής γνώσης στη Δύση. Ένα είδος γνώσης που οδηγεί στον πυρήνα του “Ενός που γίνονται Πολλά”, από την ουσία του οποίου αναβλύζει το θείο ήθος, οι συμπαντικοί νόμοι και οι ψυχές. 

Η πρόκληση που μας προσφέρει η Θεοσοφία είναι να βάλουμε το “κατώτερο ιδιοτελές εγώ μας” να σκεφτεί τις ρίζες του στην αθανασία και η σύνδεσή του με την “μπουντική ανιδιοτελή φύση” μας.

Μας παρέχει μια υπερβατική επιστήμη του σύμπαντος και του ανθρώπου θεμελιωμένη πάνω στην άμεση και βαθιά εμπειρία που απέκτησαν εκείνα τα Όντα, που λέγονται Μαχάτμα,  που διατηρούν την κατακτημένη γνώση των νόμων της φύσης σε όλα τα βασίλεια και που είναι έτοιμοι, όταν ο κυκλικός νόμος το επιτρέψει, να την χρησιμοποιήσουν για το καλό της ανθρωπότητας. Υπήρχαν πάντα ως σώμα, γνώριζε ο ένας τον άλλο, άσχετα σε ποιό μέρος του κόσμου βρίσκονται, και όλοι εργάζονται για το καλό της φυλής με πολλούς διαφορετικούς τρόπους. [1]

Οι ανώτεροι μαθητές τους ισχυρίζονται ότι αυτή η γνώση δεν είναι προϊόν φαντασίας ή  εικασίας αλλά, ότι είναι γνώση βασισμένη σε γεγονότα που έχουν δει κι έχουν γνωρίσει όσοι είναι πρόθυμοι να ακολουθήσουν τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για ενόραση και θεία σοφία.

 Σύμφωνα με την Ε.Π.Μπλαβάτσκυ, η Θεοσοφία  “...… υπήρχε αιώνια διαμέσου των ατελείωτων κύκλων , και θα εξακολουθεί να υπάρχει διαμέσου των ατέλειωτων κύκλων του Μέλλοντος, επειδή η Θεοσοφία είναι συνώνυμη της Αιώνιας Αλήθειας.”[2]

Στρέφει την προσοχή μας στην ηθική προετοιμασία που μόνο αυτή μπορεί να μας βοηθήσει να πλησιάσουμε τις αιώνιες αλήθειες.

Όπως έλεγε η Ε. Π. Μπλαβάτσκυ, οι Μαχάτμα ή οι Διδάσκαλοι της Σοφίας ήσαν οι ταγοί και προστάτες του κινήματος, ενώ εκείνη ήταν ο αγγελιαφόρος τους και ο σύνδεσμός τους με την ανθρωπότητα. Η Μυστική Δοξασία, το “magnum opus” (“μέγα έργο”) της σύγχρονης Θεοσοφίας, που αποτελεί τη βάση της θεοσοφικής διδασκαλίας, είναι κοινό έργο των δύο Μαχάτμα, Μορύα και Κουτούμι, και της Ε.Π.Μπλαβάτσκυ κι αυτό είναι που του δίνει τη μοναδική του αυθεντικότητα.
  

 Η Αποστολή και το Έργο της Ε.Π.Μπλαβάτσκυ

Αποστολή της Ε.Π.Μπλαβάτσκυ ήταν να αποκαταστήσει τον δεσμό με τη σοφία της αρχαιότητας και να βοηθήσει την αναβίωση της προγενέστερης καταγεγραμμένης γνώσης της αρχαίας σοφίας της Ανατολής. Έστησε μια γέφυρα κατανόησης ανάμεσα στη σύγχρονη σκέψη, βασισμένη στην παρατήρηση του φυσικού και ψυχικού μας περιβάλλοντος και στις αρχαίες πηγές επιστημονικής σκέψης, μελέτης και έργων που είχαν διατηρηθεί στην Ανατολή.

 Διασταύρωση Τριών Κύκλων

Την εποχή της Ε.Π.Μπλβάτσκυ. συνέπεσε η τομή τριών κύκλων:

α) Ο κύκλος της περιόδου των πρώτων 5.000 ετών της Κάλι Γιούγκα, που άρχισε με τον θάνατο του Κρίσνα και ολοκληρώθηκε το 1897-8.

β) Ο εκατονταετής κύκλος ή αιώνας, στα τελευταία 25 χρόνια του οποίου οι Δάσκαλοι της Μεγάλης Στοάς καταβάλλουν μια προσπάθεια να παρουσιάσουν τις Ιδέες στην ανθρωπότητα.

γ) Η τρίτη περίοδος είναι ο νέος ζωδιακός κύκλος. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου ο ήλιος πέρασε από τους Ιχθείς στον Υδροχόο και ο κύκλος αυτός συνέπεσε με τους άλλους δύο.

Λέγεται επίσης ότι ο Μεγάλος Κύκλος προβάλλει την κύρια Ιδέα. Ο κύκλος των τελευταίων 25 ετών ενός αιώνα δίνει στους Αντέπτ την ευκαιρία να δουν τις καλές ή κακές εφαρμογές της Ιδέας και να την αποκαταστήσουν στην αρχική της έκφραση. Ενώ  ο Ζωδιακός κύκλος αντιπροσωπεύει την περίοδο της διάδοσης της Ιδέας Του στην κοινωνία μετατρέποντας Την σε μια κουλτούρα που επηρεάζει όλα τα επίπεδα της φυσικής ζωής, δηλαδή τη θρησκεία, την ηθική, την επιστήμη, την παιδεία, την τέχνη και την απόκρυφη παράδοση.

Η διασταύρωση, λοιπόν, αυτών των τριών κύκλων είχε πολλές σημασίες, μία απ' όλες, όμως, ήταν ότι περίπου κατ' αυτή την περίοδο θα εμφανιζόταν στη γη ένα Σημαντικό Πρόσωπο, με τόση γνώση όση θα επέτρεπε ο πολιτισμός και η νοητική κατάσταση της χρονικής στιγμής. Ο άνθρωπος που γνώρισε ο κόσμος ως Ε.Π.Μπλαβάτσκυ ήταν γνωστός στους Δασκάλους με ένα εντελώς διαφορετικό όνομα, όπως Εκείνοι δήλωσαν, και η γνώση που Εκείνη ή Εκείνος παρουσίασε είναι αυτό που γνωρίζουμε ως Θεοσοφία. [3]

 Τα πρώτα χρόνια της Θεοσοφικής Εταιρείας

Οι Δάσκαλοι έστειλαν την Ε.Π.Μπλαβάτσκυ στη Νέα Υόρκη το 1873, για να οργανώσει μια ομάδα από ανθρώπους που δραστηριοποιούνταν στον πνευματισμό. Η αποστολή της ήταν να τους βοηθήσει να καταλάβουν τους κρυμμένους παράγοντες που επηρεάζουν αυτά τα φαινόμενα. Δύο χρόνια αργότερα, το 1875, έλαβε εντολές από τον Αρχηγό και  Δάσκαλό της να δημιουργήσει τον πυρήνα μιας κανονικής Εταιρείας οι στόχοι της οποίας αναλυτικά διατυπωμένοι ήσαν οι εξής: 

“(1)Παγκόσμια Αδελφότητα

“(2) Να μην γίνεται καμία διάκριση εκ μέρους των μελών ως προς τη φυλή, την πίστη ή την κοινωνική θέση. Κάθε μέλος θα έπρεπε να κρίνεται και να αντιμετωπίζεται για την προσωπική του αξία.

“(3) Να προβεί στη μελέτη των φιλοσοφιών της Ανατολής – κυρίως των φιλοσοφιών της Ινδίας, και να τις παρουσιάσει σταδιακά στο κοινό με ποικίλο έργο που θα ερμήνευε τις εξωτερικές θρησκείες υπό το φως των εσωτερικών διδασκαλιών.

“(4) Να καταπολεμήσει τον υλισμό και τον θεολογικό δογματισμό με κάθε δυνατό τρόπο, καταδεικνύοντας την ύπαρξη απόκρυφων δυνάμεων που είναι άγνωστες στην Επιστήμη, ενώ υπάρχουν στη Φύση, καθώς και την παρουσία ψυχικών και πνευματικών δυνάμεων στον Άνθρωπο. Συγχρόνως, να προσπαθήσει να διευρύνει τις απόψεις των Πνευματιστών δείχνοντάς τους ότι υπάρχουν άλλοι, πολλοί άλλοι παράγοντες που λειτουργούν κατά την παραγωγή των φαινομένων εκτός από τα «Πνεύματα» των νεκρών. Η δεισιδαιμονία έπρεπε να ξεσκεπάζεται και να αποφεύγεται, οι δε απόκρυφες δυνάμεις, θετικές και αρνητικές – που πάντα μας περιβάλλουν και εκδηλώνουν την παρουσία τους ποικιλοτρόπως – να φανερωθούν κατά το δυνατόν.

Αυτό ήταν στα γενικά του χαρακτηριστικά το πρόγραμμα. Δεν ειπώθηκε στους δύο κύριους Ιδρυτές τι έπρεπε να κάνουν, πώς έπρεπε να προκαλέσουν και να επιταχύνουν την εξέλιξη της Εταιρίας και τα επιθυμητά αποτελέσματα. Ούτε τους δόθηκαν συγκεκριμένες ιδέες σχετικά με την εξωτερική οργάνωση – όλα αυτά θα τα χειρίζονταν εκείνοι. (….)

“ Μολονότι, όμως, οι δύο Ιδρυτές δεν ενημερώθηκαν για το τι έπρεπε να κάνουν, διακριτικά έλαβαν οδηγίες γι΄αυτό που δεν έπρεπε να κάνουν ποτέ, τι έπρεπε να αποφύγουν και τι δεν θα έπρεπε ποτέ να γίνει η Εταιρεία. Εκκλησιαστικές οργανώσεις και Πνευματιστικές ομάδες υποδεικνύονταν ως οι μελλοντικοί αντίπαλοι της Εταιρείας μας.” [4]

Θα ήταν χρήσιμο για τον αναγνώστη να διαβάσει το πρωτότυπο καταστατικό της Εταιρείας, που περιγράφεται εδώ, και στη συνέχεια να διαβάσει τις προτάσεις που ανακοινώθηκαν αργότερα στην Εταιρεία του Αντυάρ. Είναι φανερό ότι υπάρχουν αποκλίσεις ανάμεσα στην αρχική πρόθεση και στο μετέπειτα καταστατικό αλλά αυτό που είναι προφανέστερο είναι η αποσιώπηση των “αρχικών κανόνων” λόγω της εκ διαμέτρου αντίθετης στάσης των μετέπειτα των ιδρυτών,  “υπευθύνων” της Εταιρείας.

Να ποιοί ήταν οι γνωστότεροι στόχοι της Θεοσοφικής Εταιρείας:

1) Αδελφότητα των ανθρώπων, χωρίς διάκριση φυλής, χρώματος, θρησκείας ή κοινωνικής θέσης.

2) Η σοβαρή μελέτη των αρχαίων παγκόσμιων θρησκειών με σκοπό τη σύγκριση και επιλογή παγκόσμιων ηθικών κωδίκων.

3) Η μελέτη και ανάπτυξη των ληθαργουσών θείων δυνάμεων στον άνθρωπο...

Έτσι ξεκίνησε και λειτούργησε το Θεοσοφικό Κίνημα μέχρι το θάνατο της Ε.Π.Μπλαβάτσκυ, το 1891. Κατόπιν και μέχρι το 1895, το Κίνημα ταλαντεύτηκε και τελικά διασπάστηκε στα δύο, με ένα τμήμα να απαρτίζει την Αμερικανική Θεοσοφική Εταιρία υπό τον Γ. Κ. Τζατζ και το άλλο τη Θεοσοφική Εταιρία του Αντυάρ υπό την Α. Μπέζαντ και τον Χ. Σ. Όλκοτ.

Το Θεοσοφικό Κίνημα στον 20ο αιώνα

Στο διάστημα του 20ου αιώνα, το Θεοσοφικό Κίνημα υπέστη όλες εκείνες τις δοκιμασίες που ήταν συνέπειες προσωπικών παρεμβάσεων, όταν η γνησιότητα των σκοπών και η τίμια και δίκαιη  συμπεριφορά των ιδρυτών κυριολεκτικά εξαφανίστηκε  κάτω από ένα κύμα ασυγκράτητης ματαιοδοξίας και ανταγωνισμού προς τους ιδρυτές του Κινήματος.

Η Άννι Μπέζαντ, ως η επόμενη  υπεύθυνη της Θ.Ε., αφού κατάφερε να κατοχυρώσει  τη θέση της στην εταιρεία κατηγορώντας τον πολύτιμο συνιδρυτή και μεγάλο  θεόσοφο, Ου. Κ.Τζατζ, διαμόρφωσε τις δικές της αλλαγές καταργώντας το προηγούμενο πρόγραμμα της εταιρείας , γιατί , όπως δήλωσε εξαρχής, «θα ακολουθούσε την προσωπική της αλήθεια».  Στην ομιλία της με τίτλο “Γιατί Έγινα Θεόσοφος;” περιγράφει την αφοσίωσή της στην αλήθεια όπως εκείνη την έβλεπε. “Μια επιτακτική ανάγκη με αναγκάζει να μιλήσω την Αλήθεια, όπως τη βλέπω, είτε τα λόγια μου αρέσουν είτε δεν αρέσουν, είτε αποδώσουν έπαινο είτε μομφή”[5]

Η διδασκαλία του Κινήματος αντικαταστάθηκε από κείμενα της προσωπικής της επιλογής, καταργώντας έτσι τους Αρχηγούς αλλά και τους ιδρυτές της Εταιρείας. Τώρα στενότερος συνεργάτης της ήταν ένας  τυχοδιώκτης πνευματιστής, ο Τσαρλς Λεντμπίτερ, o oποίος δήλωνε επίσκοπος της Φιλελεύθερης Καθολικής Εκκλησίας. Υπό την σκέπη της Άννι Μπέζαντ, καθιέρωσε τον πνευματισμό, δηλαδή, την επικοινωνία με τους αστρικούς δασκάλους του και επισημοποίησε την  εκκλησιαστική του οργάνωση. Και οι δύο ανακοίνωσαν την επανεμφάνιση του Χριστού μέσω του Τζιντού Κρισναμούρτι, τον οποίον υιοθέτησαν και εκπαίδευσαν για την αποστολή του. Βέβαια, η ιδέα μιας τέτοιας «επανεμφάνισης» εξατμίστηκε,  όπως οτιδήποτε μη-γνήσιο, και, το πιο σημαντικό στην ιστορία αυτή, ήταν ότι «ο μύθος» καταργήθηκε από τον ίδιο τον Κρισναμούρτι, ο οποίος αποχώρησε από την εταιρεία παρουσιάζοντας έκτοτε την προσωπική του φιλοσοφία. Αυτό υπήρξε και το «Βατερλώ» της Α.Μπέζαντ.

Στην «προσωπική αλήθεια» της τότε προέδρου αντιτάχθηκαν οι πραγματικοί  θεόσοφοι, όσοι παρέμεναν πιστοί στο αρχικό πρόγραμμα της εταιρείας. H Θ.Ε. μετατράπηκε σε ένα γραφειοκρατικό οργανισμό, τον οποίο η Μπέζαντ χρησιμοποιούσε με έναν «παπικό» τρόπο που ικανοποιούσε τις προσωπικές της ψευδαισθήσεις. Ο,τιδήποτε αφορούσε τους πραγματικούς σκοπούς του Κινήματος και τους ιδρυτές του, αποκρύφτηκε με επιμέλεια, ενώ προβάλλονταν και επιβάλλονταν προσωπικές εικασίες και ψευδο-προφητείες.  

Ένα απόσπασμα από κάποιο κείμενο της Άλις Λίιτον Κλίιθερ δείχνει τί περίπου συνέβαινε μετά την απουσία των ιδρυτών.

“...Πρέπει να ξέρετε ότι αν και φύγαμε από τη Θεοσοφική Εταιρεία, οι πιο πολλοί από μας, σε καμία περίπτωση, δεν εγκαταλείψαμε τη Θεοσοφία, ακόμα κι όταν  ήμασταν αναγκασμένοι να την διδάσκουμε δίνοντάς της άλλο όνομα και παρόλο που δεν μπορούμε πια να προσφέρουμε έργο από κοινού με ή μέσω της Θεοσοφικής Εταιρείας, εντούτοις,  συνεχίζουμε το σπουδαίο έργο που ξεκίνησε η Ε.Π.Μπλαβάστκυ.

Αλλά, τότε παλιά, τουλάχιστον, σκεφτόμασταν ότι η Θεοσοφική Εταιρεία αντιπροσώπευε την καθαρή Θεοσοφία και την καθαρή Ηθική. Αυτό είναι κάτι που δεν μπορούμε να το σκεφτόμαστε ή να το λέμε πια. Η “Θεοσοφία” της Θεοσοφικής Εταιρείας είναι τώρα μια συγκεκριμένη πίστη κι ένα δόγμα βασισμένα σε αυταρχικές  δηλώσεις περί των ψυχικών δυνάμεων, και, όσοι τολμούν να διαφοροποιηθούν απ' αυτές, αρχικά παραγκωνίζονται από τη θέση τους από την Προέδρο, και εν τέλει υποχρεώνονται να εγκαταλείψουν την Εταιρεία, αποκηρυσσόμενοι με πολύ σκληρή γλώσσα σαν “διώκτες” και “εχθροί”. Ξέρω πολύ καλά ότι συνέχεια μιλάτε για την ελευθερία της γνώμης. Αυτή, όμως, είναι μια από τις φάρσες του καθεστώτος που εσείς εγκαινιάσατε... Όποιο κήρυγμα και να κάνετε, είναι πια γνωστό τοις πάσι ότι η πρακτική σας είναι τελείως αντίθετη...”  [6]

Τα δύο αποσπάσματα που ακολουθούν δείχνουν τα πραγματικά αισθήματα της  Άνι Μπέζαντ για την ιδρύτρια Ε.Π.Μπλαβάτσκυ., που της είχε εμπιστευθεί τις προσδοκίες της. Στον πρόλογο της δικής της εκδοχής της “Μυστικής Δοξασίας”, το 1897, γράφει η Άνι Μπέζαντ:

“...Σ' αυτόν τον τόμο ολοκληρώνεται η παρουσίαση των γραπτών κειμένων που άφησε η Ε.Π.Μπλαβάτσκυ. Οι μαθητές της ξέρουν καλά ότι πολύ λίγοι θα βρεθούν στη σημερινή γενιά να εκτιμήσουν την αποκρυφιστική γνώση της Ε.Π.Μ. και την κεραυνοβόλα σκέψη της, αλλά μπορεί να περιμένει τις επόμενες γενιές για να της αναγνωρίσουν το μεγαλείο της σαν δασκάλου. Άλλο τόσο μπορούν να περιμένουν κι οι μαθητές της για  να αναγνωριστεί η εμπιστοσύνη που της έδειξαν.”  [7]

Στον ίδιο πρόλογο, λέει η Μπέζαντ:

“ (....) Με κάποιο δισταγμό συμπεριλαμβάνω στη “Μυστική Δοξασία” τα παρακάτω Τμήματα.  Παράλληλα με υπαινιγμούς, περιέχουν και πολλά λανθασμένα δεδομένα και πολλές διατυπώσεις βασισμένες σε εξωτερικά κείμενα, όχι σε εσωτερική γνώση. Παραδόθηκαν στα χέρια μου για να τα δημοσιεύσω σαν μέρος του Τρίτου Τόμου της Μυστικής Δοξασίας και γι' αυτό τον λόγο αισθάνομαι πώς δεν έχω το δικαίωμα να μπω ανάμεσα στη συγγραφέα και στο κοινό, είτε αλλάζοντας τις διατυπώσεις, για να τις κάνω συνεπείς προς τα γεγονότα, είτε αποσιωπώντας τα συγκεκριμένα τμήματα.  Λέει ότι ενεργεί εξ ολοκλήρου από μόνη της, αλλά κάθε κατατοπισμένος αναγνώστης θα δει ότι – ίσως σκόπιμα -  πολλές διατυπώσεις της τις κάνει τόσο συγκεχυμένες που δε βγάζουν νόημα, ενώ άλλες πάλι – πιθανώς από απροσεξία – δεν είναι τίποτε περισσότερο από εξωτερικές παρανοήσεις των εσωτερικών αληθειών.  Ο αναγνώστης θα πρέπει εδώ, όπως και σε όλα τα σημεία, να κρίνει μόνος του, αλλά, επειδή αισθάνομαι υποχρεωμένη να δημοσιεύσω αυτά τα τμήματα, δεν μπορώ να τα αφήσω να κοινοποιηθούν χωρίς να προειδοποιήσω τον κόσμο ότι περιέχουν πολλά λάθη.” [8]

Δεν νομίζω ότι χρειάζεται κάποιο ιδιαίτερο σχόλιο στην παραπάνω παράγραφο, καθώς το ίδιο το κείμενο αντικατοπτρίζει «τα αδελφικά αισθήματα» της Α.Μπέζαντ προς την ιδρύτρια που την καλοδέχτηκε στους κόλπους της Εταιρείας. Δυστυχώς για τη Θ.Ε., το πύρινο μήνυμα της «αδελφότητας των ανθρώπων» έχασε τη σημασία του ήδη από τα πρώτα βήματα της εξέλιξής της στον 20ο αιώνα.

Ωστόσο, στην εταιρεία υπήρξαν ορισμένοι εκλεκτοί και φωτισμένοι Θεόσοφοι, όπως οι Μπόρις ντε Ζιρκόφ, Τζ. Μπαρμπόκα, Τζ. Φάρδινγκ που έδωσαν σκληρό αγώνα   για τη διατήρηση της γνήσιας Θεοσοφίας και της διδασκαλίας της. Το “Μανιφέστο” [9] του Γ.Φάρδινγκ παραμένει ιστορικό για τις προειδοποιήσεις σχετικά με την κατάσταση της εταιρείας και τον κίνδυνο διάλυσής της καθώς οι αρχικοί της στόχοι είχαν αποκρυβεί τελείως.

Θα αναφερθώ και σε δύο πρόσφατα γεγονότα  που απέκοψαν οριστικά τη Θ.Ε. του Αντυάρ από το Θεοσοφικό Κίνημα. Είναι:

α) η προσπάθεια του Τζων Αλγκέο και των συνεργατών του να διασύρουν  την ιδρύτρια δημοσιεύοντας τις πλαστές επιστολές του Σολόβιοφ σαν αυθεντικές και
 β) η άρνηση της σημερινής Διεθνούς  Προέδρου του Αντυάρ, Κας Ράντα Μπέρνιερ να αναγνωρίσει τον συνιδρυτή του Κινήματος, τον Γ.Κ..Τζατζ και το σπουδαίο έργο του.

 Η Θ.Ε. είναι σήμερα «άδεια  σκοτεινά κτήρια δίχως τη Θεοσοφική Ιδέα να τα φωτίζει…»

 Ο Ρόμπερτ Κρόσμπι και το ULT

Μετά τον θάνατο της Μπλαβάτσκυ, η μητρική οργάνωση διασπάστηκε στα δύο:

α) στην Εταιρεία που ακολούθησε τον Χ.Σ. Όλκοτ και την Άνι Μπέζαντ και που διατήρησε τη διεθνή έδρα στο Αντυάρ, στο Μαντράς της Ινδίας. Η Εταιρεία του Αντυάρ υιοθέτησε σε μεγάλο βαθμό τη “δεύτερης γενιάς” φιλολογία της Άνι Μπέζαντ και του Τ.Γ. Λεντμπίτερ και άλλων.

β) στο άλλο παρακλάδι της Εταιρείας που ακολούθησε τον Γ.Κ.Τζατζ, Αντιπρόεδρο της Θ.Ε. και Γενικό Γραμματέα του Αμερικανικού της Τμήματος, με διεθνή έδρα πρώτα στη Νέα Υόρκη και αργότερα στο Πόιντ Λόμα της Πασαντένα. Η Εταιρεία της Πασαντένα ακολουθεί την παράδοση της Εταιρείας του Πόιντ Λόμα. Οι Εκδόσεις Πόιντ Λόμα, όμως, λειτουργούν ανεξάρτητα από την Πασανέίνα και οι Εταιρείες του Πόιντ Λόμα δραστηριοποιούνται σε διάφορες χώρες χωρίς να διατηρούν δεσμό με την Εταιρεία της Πασαντένα.

γ) Το 1909, μια ομάδα με επικεφαλής τον Ρόμπερτ Κρόσμπι σχημάτισε άλλη μια σημαντική θεοσοφική οργάνωση, την Ενωμένη Στοά των Θεόσοφων (United Lodge of Theosophists -ULT), με έδρα στο Λος Άντζελες της Καλιφόρνια. Αυτή η ομάδα επικεντρώθηκε στις γνήσιες διδασκαλίες που παρουσίασε η Ε.Π.Μπλαβάτσκυ και ο Γ.Κ.Τζατζ.

Ο ιδρυτής του ULT, Ρόμπερτ Κρόσμπι, έχοντας εντοπίσει παραποιήσεις της διδασκαλίας λόγω ανταγωνισμού μεταξύ μελών της Θεοσοφικής Εταιρείας, θεώρησε σωστό να επικεντρωθούν οι Θεόσοφοι στη γνήσια διδασκαλία όπως δόθηκε από τους Δασκάλους του Κινήματος. Μπορούμε να πούμε ότι αυτή η κίνηση έσωσε τόσο τη διδασκαλία όσο και τους στόχους του Θεοσοφικού Κινήματος λειτουργώντας σαν “Κιβωτός της θεοσοφικής διαθήκης”.

Το 1932 η “Ημερήσια Επιστολή της ULT” - που εκδιδόταν στο Λος Άντζελες- έλεγε στους Συνεργάτες και τους φίλους σ' όλο τον κόσμο:
“Η ψευδο-θεοσοφία κι οι ψευδο-θεόσοφοι πάντα προκάλεσαν τεράστια ζημιά στο Κίνημα εξαπατώντας και παρασύροντας τους ειλικρινείς αλλά ράθυμους. Προσπάθειες, συνειδητές και μη, εκ μέρους ατόμων για ίδιον όφελος  που εκμεταλλεύονταν τις διδασκαλίες της Θεοσοφίας εξακολουθούν να γίνονται τώρα όπως κι όταν ζούσε η Ε.Π.Μ. και ο  Ου.Τζατζ. Και σήμερα υπάρχει η ίδια ανάγκη διάκρισης ανάμεσα στις  γνήσιες και τις ψεύτικες απόπειρες για αδελφοσύνη μεταξύ των Θεοσοφικών Εταιρειών ώστε να ξεχωρίσει η γνήσια από την ψευδο- Θεοσοφία”

 Η Ανανέωση του Κινήματος

"Υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο Θεοσοφικό Κίνημα και την όποια Θεοσοφική Εταιρεία. Το Κίνημα έχει έναν κώδικα ηθικής, είναι πνευματικό, παγκόσμιο, αόρατο εκτός από το αποτέλεσμά του και διαρκές." [10]

Διαφέρει τα μέγιστα από την Εταιρεία. “Το ένα είναι, ιδανικό, θεία Σοφία, η τελειότητα η ίδια. Το άλλο είναι ένα φτωχό, ατελές πράγμα, που προσπαθεί να τρέξει κάτω από, αν όχι  μέσα, στη σκιά του στη Γη.”

Και επίσης:

“Η Θεοσοφία είναι η ψυχή της Εταιρείας της, ενώ η Εταιρεία είναι το ακατέργαστο και ατελές σώμα της πρώτης”. [11]

 Η ίδια η Ε.Π.Μπλαβάτσκυ έλεγε ότι θα ήταν προτιμότερο να καταργηθεί η Εταιρεία παρά να καταστραφεί η Αδελφότητα και ανακήρυξε το Ευρωπαϊκό τμήμα ελεύθερο και ανεξάρτητο.

Η δύναμη που υπάρχει μέσα στη ΘΕΟΣΟΦΙΑ είναι σαν μια συνεχής ακτινοβολία από τα γνήσια κείμενα των Μαχάτμα και της Ε.Π.Μ. “Θεόσοφος” είναι αυτός που την βιώνει και την εφαρμόζει στην πράξη, χωρίς να είναι κατ' ανάγκη “μέλος” κάποιας οργάνωσης που αυτοαποκαλείται “θεοσοφική'.

Η ΘΕΟΣΟΦΙΑ δεν είναι πίστη ή δόγμα που εφηύραν οι θεολόγοι, άνθρωποι που υπόκεινται σε λάθη, αλλά είναι “ η συσσωρευμένη μαρτυρία μιας απειράριθμης σειράς Προφητών.”

 Η Θεοσοφική Παιδεία τον 21ο αιώνα

Θεοσοφία σημαίνει ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ. Έχει να κάνει με μια εκπαίδευση που προσβλέπει στον μεγάλο σκοπό της ζωής και στα μέσα με τα οποία μπορεί να επιτευχθεί σωστά.

 Η παρούσα στιγμή, μια πολύ δύσκολη στιγμή για την ανθρωπότητα, έχει απόλυτη ανάγκη τη «ΘΕΟΣΟΦΙΑ». Η ανθρωπότητα και τα συστήματα που εφάρμοσε για την ικανοποίηση του προσωπικού εγώ και της αχαλίνωτης απληστίας του, έφεραν τις κοινωνίες του πλανήτη μας σε αδιέξοδο. Για να ξεπεραστεί αυτή η κατάσταση, είναι ανάγκη να αντιληφθούμε ότι υπάρχει μια άλλη πραγματικότητα η οποία υπερβαίνει τις φυσικές αισθήσεις, τον περιορισμένο νου και τους θεσπισμένους από τον άνθρωπο κανόνες.

Οι αλάθητοι νόμοι του κάρμα και της μετενσάρκωσης, η ύπαρξη της ψυχής, ο σκοπός της ζωής μας στη γη, οι ηθικές αξίες και η εφαρμογή  τους, καταστάσεις που τώρα έχουν περάσει στο περιθώριο εξαιτίας της ταύτισης με την προσωρινή προσωπικότητά μας, πρέπει αναγκαστικά να επαναπροσανατολιστούν. Η Θεοσοφία είναι η «φιλοσοφική  λίθος»που μπορεί να μεταλλάξει τον σύγχρονο άνθρωπο και να διαγράψει το μοντέλο του για το μέλλον.

Η Θεοσοφία, στην εποχή μας, εξακολουθεί να είναι το Κίνημα που ξεκίνησε το 1875, όπως καθιερώθηκε από τους Πρεσβύτερους Αδελφούς μας. Ήταν και εξακολουθεί να είναι το «Θεοσοφικό Κίνημα, το ιδρυθέν το 1875».

“Άτομα και έθνη επιστρέφουν σε καθορισμένα ρεύματα ανά τακτά επαναλαμβανόμενες περιόδους στη γη και έτσι επαναφέρουν στη σφαίρα τις τέχνες, τον πολιτισμό, ακόμα και τα ίδια τα πρόσωπα που κάποτε έδρασαν σ'αυτή  (...) Έτσι, οι ψυχές που δημιούργησαν τους αρχαιότατους πολιτισμούς θα επανέλθουν φέρνοντας μαζί τους την αρχαία κουλτούρα και κατ' ιδέα και κατ' ουσία (...) Η ψυχή διατηρεί πάντα στο Μάνας τη γνώση που κάποτε απέκτησε και πάντα ωθεί τις ανώτερες αρχές και δυνάμεις να αναπτυχθούν πληρέστερα (...) Και πάνω σε τούτη τη γραμμή υπάρχουν τα σημεία  όπου οι μεγάλοι και μικροί κύκλοι των Αβατάρ αναδεικνύουν  προς όφελος του ανθρώπου τους μεγάλους χαρακτήρες που δίνουν το πρότυπο της νέας φυλής από καιρό σε καιρό.” [12]

Είμαστε όλοι εδώ, κάτω από τον νόμο των κύκλων και της δικαιοσύνης, εργάτες πιστοί  στη Θεοσοφική Ιδέα και στο Κίνημα. Είναι καθήκον μας:

α) να συνεχίσουμε την εξάπλωση της γνήσιας Θεοσοφίας,

β) να οργανώσουμε τη διδασκαλία της έτσι ώστε να γίνεται ευκολότερα κατανοητή,

γ) να την κάνουμε προσβάσιμη σε όσο γίνεται περισσότερους ανθρώπους,

δ) να δημιουργήσουμε φυτώρια δασκάλων-θεόσοφων.

Τα λάθη διορθώνονται με τη ροή των κύκλων. Κάθε κύκλος, κάτω από το νόμο της ηθικής αιτιότητας, είναι μια ευκαιρία αποκατάστασης της ΙΔΕΑΣ και της καλύτερης πραγμάτωσής της. Η ανθρώπινη πρωτοβουλία, περιορισμένη από τις ψευδαισθήσεις της, δεν μπορεί να αλλάξει τον ΝΟΜΟ. Στον παρόντα κύκλο του 21ου αιώνα, πρέπει, οπωσδήποτε,  να αποκαταστήσουμε το Κίνημα.

Καθώς όλο και περισσότεροι άνθρωποι ανεξαρτητοποιούνται από οργανισμούς, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε πιο ευέλικτες μορφές επικοινωνίας μέσω του διαδικτύου, π.χ. διαδικτυακές στοές και διαδικτυακές οργανώσεις ευρείας συμμαχίας.

Αυτό θα γινόταν ακόμα ευκολότερο με μια καλύτερη οργάνωση όπως:

1) με τη δημιουργία περισσότερων κέντρων μελέτης ανά τον κόσμο είτε με φυσική παρουσία σε τακτικές συναντήσεις είτε ηλεκτρονικά.

2) με τη δημιουργία σταθερών σχολείων τα οποία να λειτουργούν σε συγκεκριμένες περιόδους  κατ' έτος, ώστε οι ενδιαφερόμενοι να μπορούν εκ των προτέρων να προγραμματίζουν τη συμμετοχή τους, για να τα παρακολουθούν.

3) με τη συγκέντρωση των κλασσικών κειμένων και έργων σε μία on line θεοσοφική βιβλιοθήκη, (κάτι που ήδη υφίσταται)

4) με την ταξινόμηση των θεοσοφικών θεμάτων με περιληπτικό και σαφή τρόπο συνοδευόμενα από τα ανάλογα αποσπάσματα ανά θέμα, πράγμα που όντως θα βοηθούσε τους ερευνητές και τους νυν θεόσοφους-εκπαιδευτές.

 5) με συνέδρια, σεμινάρια, συμπόσια, χώρους διδασκαλίας των θεοσοφικών θεμάτων στη διάρκεια των οποίων θα αναπτύσσονται, θα σχολιάζονται και θα απαντιούνται επί τόπου τα ερωτήματα των θεόσοφων σπουδαστών.

Η Θεοσοφία πιστεύει στην “ψυχή των πραγμάτων”. Είναι το μεδούλι του αποκρυφισμού. Είναι η κεκτημένη σοφία της ψυχής και του πνεύματος. Είναι υπερβατική επιστήμη και μπορεί να την κατανοήσει κανείς μόνο αν συνειδητοποιήσει ότι πιο ψηλά και πιο μέσα από το προσωπικό εγώ, υπάρχει η πνευματική φύση του σύμπαντος και του ανθρώπου, η αιώνια Αλήθεια, που ψήγματά της μόνο μπορούν να φτάσουν στο νου μας.

 Ο στόχος της είναι να συνθέσει τα Πολλά στο ΕΝΑ. Είναι πέρα και πάνω από τον κριτικό και αναλυτικό νου – δεν έχει καμία σχέση με τη νοησιαρχία. Χρησιμοποιεί τον νου μόνο σαν εργαλείο έκφρασης στο φυσικό πεδίο και σαν μέσον για να συνδέει το προσωπικό με την ανώτερη αιώνια και μη-προσωπική φύση του.

Για να αποφευχθεί η όποια παρανόηση ή διαστρέβλωσή της, πρέπει ο αναζητητής να εμπνέεται από μυστική διάθεση,  σεβασμό προς τις παγκόσμιες και αιώνιες ηθικές και μια σταθερή θέληση να γνωρίσει τον «πραγματικό Εαυτό του». Για την αυτογνωσία του θα χρειαστεί να αναπτύξει και τελειοποιήσει τον φυσικό, νοητικό, ψυχικό και πνευματικό οργανισμό του στον έσχατο δυνατό βαθμό”. [13]

Είναι παρήγορο ότι στη διάρκεια των τελευταίων εκατό χρόνων, παρόλο τον διωγμό που υπέστη, κατάφερε η σύγχρονη Θεοσοφία να μείνει ανέπαφη από εξωτερικές παρεμβολές. Αυτό είναι εξαιρετικά ελπιδοφόρο για το μέλλον.

 

 

 ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ:

[1] “Αποκαλυμμένη Ίσις”, Ελένα Π.Μπλαβάτσκυ, Εταιρεία Θεοσοφική, Λος Άντζελες, τόμος 2, σσ. 98-103.

[2] “Το Κλειδί της Θεοσοφίας”, Ε.Π.Μπλαβάτσκυ, Εταιρεία Θεοσοφική, Λος Άντζελες. Βλέπε τις πρώτες παραγράφους στο “Συμπέρασμα”, σ.304.  

[3] Βλέπε: Ρόμπερτ Κρόσμπι, “Ερωτήσεις  και Απαντήσεις πάνω στον Ωκεανό της Θεοσοφίας”, Εταιρεία Θεοσοφική, Λος Άντζελες, Κεφάλαιο 14, σσ. 190-1.

[4]  Βλέπε: “Θεοσοφικά Άρθρα”, Ε.Π.Μπλαβάτσκυ, Εταιρεία Θεοσοφική , Λος Άντζελες, τόμος Ι, σσ. 223-224. Το κείμενο είναι γνωστό και ως “Το Αρχικό Πρόγραμμα της Θεοσοφικής Εταιρείας”.

[5] “Σύντομη Ιστορία της Θεοσοφικής Εταιρείας”, Τζόζεφιν Ράνσομ, Θεοσοφικός Εκδοτικός Οίκος, Ινδία, 591 σελίδες, βλέπε σ. 257.

[6] Βλέπε στο κείμενο “Ανοικτή Επιστολή στην Άνι Μπέζαντ, Πώς το 1909 ο Γουίλιαμ Κίνγκσλαντ κατήγγειλε τη Φάρσα της Άνι Μπέζαντ”, της Άλις Λίιτον Κίιθερ, που είναι δημοσιευμένο στο www.TheosopohyOnline.com .  Εύκολα μπορεί να το βρει κανείς στον ανωτέρω ιστότοπο, αν κοιτάξει τον Αλφαβητικό Κατάλογο Κειμένων ή τον Κατάλογο Κειμένων κατά Συγγραφέα.   

[7] “Η Μυστική Δοξασία”, Ε.Π.Μπλαβάτσκυ, Θεοσοφικός Εκδοτικός Οίκος, Αντυάρ, 6τομη έκδοση, 1971, Τόμος 5. σ.8

[8] “Η Μυστική Δοξασία”, 6τομη έκδοση, Θεοσοφικός Εκδοτικός Οίκος, 1971, Τόμος 5, σ.7.

[9] Βλέπε “ Θεοσοφικό Μανιφέστο -1996” και “ Μανιφέστο – Συμπλήρωμα 1997”, του Τζέφρεϋ Α. Φάρδινγκ. Και τα δύο κείμενα υπάρχουν στο www.TheosophyOnline.com  στον Αλφαβητικό Κατάλογο Κειμένων ή στον Κατάλογο Κειμένων κατά Συγγραφέα.

[10] Γ.Κ.Τζατζ, στο άρθρο του “Το Θεοσοφικό Κίνημα”. Βλέπε “Θεοσοφικά  Άρθρα”, Γουίλιαμ Κ. Τζατζ,  Εταιρεία Θεοσοφική, Λος Άντζελες, τόμος ΙΙ, σ.124.  

 [11] Βλέπε το άρθρο “Είναι η Θεοσοφία Θρησκεία;”, στα “Άπαντα Μπλαβάτσκυ”, Θεοσοφικός Εκδοτικός Οίκος, τόμος Χ, σ.166.

[12] “Ο Ωκεανός της Θεοσοφίας”, του Γ.Κ.Τζατζ, Εταιρεία Θεοσοφική, Λος Άντζελες, 172 σελίδες, Κεφάλαιο 14, σ.119.

[13] “Η Μυστική Δοξασία”, Ε.Π.Μπλαβάτσκυ, Εταιρεία Θεοσοφική, Λος Άντζελες, τόμος Ι, σ.273.

 

© blavatsky.gr 
Επιτρέπεται η αντιγραφή αποσπασμάτων υπό τον όρο ότι δεν γίνονται αλλαγές, δεν προστίθενται λέξεις ή εικόνες και ότι η πηγή αναγράφεται πλήρως και σωστά.