Τί είναι Θεοσοφία

Είναι ένα άρθρο για τη Θεοσοφία από το 100 τεύχος του περιοδικού THEOSOPHY WORLD.

Κατά την άποψή μου, η ΘΕΟΣΟΦΙΑ είναι μια συνολική θεώρηση των συνθηκών που ισχύουν σε όλους τους τομείς της Φύσης, από το απώτατο παρελθόν μέχρι σήμερα. Είναι καταγραφή της αιώνιας συνέχειας. Διαφυλάσσει μια πραγματική ιστορία του παρελθόντος. Πρεσβεύει ότι το παρόν απορρέει πάντα από επιλογές του παρελθόντος, επιλογές που είναι τόσο ατομικές όσο και συλλογικές.

Παρουσιάζει την ύπαρξη των παρόντων Νόμων που διέπουν τις ανθρώπινες σχέσεις - όπως είναι η αρετή, η γενναιοδωρία, οι ηθικές αρχές, η κακία και ο εγωισμός - και τους νόμους που υποστηρίζουν τη ζωή και τον πολιτισμό, που λειτουργούν στο Σύμπαν (όπως τα μαθηματικά, η αστρονομία, η χημεία, η φυσική, η βιολογία, η υδραυλική επιστήμη, η θερμοδυναμική, η ατομική επιστήμη, ο ηλεκτρισμός και ο μαγνητισμός, η μηχανική και η θεραπευτική).

Αυτή την ευρεία εξελικτική τάση, αναπόφευκτο και βασικό συστατικό όλης της ύπαρξης, η Θεοσοφία την ονομάζει «Δρόμους της Φύσης». Εξετάζοντας αυτό το θέμα, θεωρεί ως δεδομένο ότι ο «Χώρος» - που μερικές φορές ονομάζεται «το Κενό» - στην πραγματικότητα έχει πολλές διαστρωματώσεις, άλλες σαφείς και συγκεκριμένες και άλλες όχι, και ένα στερεό περιβάλλον στοιχείο που εμπεριέχει τα πάντα.

Όπως το καταλαβαίνουμε, η Φύση - όρος που αντιπροσωπεύει το «Σύμπαν» - επιδεικνύει μια απρόσωπη ομοιομορφία που περιγράφεται με τον καλύτερο τρόπο κατά την εκδήλωσή της σαν «νόμοι της ύπαρξης και της συνολικής ζωής». Επίσης, βλέπουμε τη Φύση να δείχνει ευαισθησία σε κάθε αποτύπωση και αιτία, συνεργατικότητα σε όλους τους τομείς και μια εκπληκτική προσοχή προς όλες εκείνες τις απειροελάχιστες λεπτομέρειες που φανερώνουν πόσο φροντίζει και υποστηρίζει όλα ανεξαιρέτως τα δισεκατομμύρια των συστατικών της. Το Σύμπαν είναι τόσο ζωντανό όσο και τα σώματά μας.

Η Θεοσοφία ισχυρίζεται ότι καθεμία από τις συστατικές οντότητές της (άτομα ζωής) είναι ζωντανή και καθεμία είναι στον πυρήνα της μια αθάνατη «Μονάδα» - ένα «πνευματικό» παιδί του Σύμπαντός της. Κάθε τέτοια «αθάνατη οντότητα» αποτελεί μια «εφαρμογή ατομικής δύναμης» και έχει το δικαίωμα να λειτουργεί και να ζει εκεί όπου την έχουν τοποθετήσει η φύση και οι νόμοι της συνύπαρξης (Κάρμα).

Κάθε άνθρωπος είναι μια «νοητική μονάδα». Καθείς έχει φτάσει στο στάδιό του να είναι ανεξάρτητος, έχοντας αποκτήσει την ικανότητα να επιλέγει τον δικό του «Δρόμο». Σαν «Νοητική Δύναμη», κάθε άνθρωπος μαθαίνει στο παρόν να καταλαβαίνει και να ελέγχει τον νου του και να ξεχωρίζει τις συγκινήσεις, τα πάθη, τις επιθυμίες και τα συναισθήματα από τη Δύναμη της Σκέψης.

Καθένας διαθέτει όλες τις δυνατότητες του συνολικού Κόσμου και, ακόμα κι αν δεν το ξέρει, έχει τεράστια ατομική ευθύνη. Αυτό είναι ένα ενδόμυχο αλλά πολύ σημαντικό «μυστικό». Γι’ αυτό τον λόγο, η «δύναμη της επιλογής» είναι σπουδαιότατη για την πρόοδο της ανθρώπινης διάνοιας (η νοητική δύναμη της ηθικής επιλογής και της αυτενέργειας). Εδώ στο ανθρώπινο βασίλειο, οι ατομικοί δρόμοι και οι «στόχοι» διχάζονται ανάμεσα στη γενναιοδωρία και στην ιδιοτέλεια. Στον άνθρωπο, αυτή η δύναμη επιλογής δημιουργεί ατομική διάνοια.

Κάθε διαρκώς εξελισσόμενη οντότητα –το άτομο, το ανθρώπινο ον ή μία Γη – έχει τη δική της αυτοεξελιγμένη, κυρίαρχη και ανεξάρτητη διάνοια. Κάθε άνθρωπος έχει το δικαίωμα να ζει και να εργάζεται. Σύμφωνα με τους αμετάβλητους νόμους της, η Φύση δίνει σε κάθε οντότητα μια θέση μέσα από την οποία μπορεί να ζει και να εργάζεται, ενώ συγχρόνως συνεργάζεται με τους πλησίον της διανοητικά.

Για την ευόδωση αυτής της τεράστιας επιχείρησης κάθε ανεξάρτητη διανοητική οντότητα – η Μονάδα - ζει και συνυπάρχει κάτω από συγκεκριμένους νόμους συμπεριφοράς και αμοιβαιότητας σχέσεων. Αυτοί οι νόμοι, που διέπουν όλη τη Φύση, ονομάζονται «Κάρμα» στα σανσκριτικά. Υπήρχαν πάντα, είναι αμετάβλητοι και δεν μπορούν να παραβιαστούν.

Εν συντομία εκφράζονται στο «Ό σύ μισείς, ετέρω μή ποιήσης». Αυτός είναι ένας «Χρυσός Κανόνας», θεμελιώδης στη θρησκεία και στη φιλοσοφία. Με απλά λόγια, είναι η αναγνώριση της αθάνατης Ψυχής του Ανθρώπου και του παγκόσμιου γεγονότος της συνεργασίας, της καλής γειτονίας και της «Παγκόσμιας Αδελφότητας». Επίσης, αναφέρεται στην τεράστια ευθύνη που σύμφωνα με τον Νόμο έχουν όλες οι οντότητες που επιτυγχάνουν τον τελικό στόχο της «Σοφίας».

Σαν παράδειγμα της δύναμης του λόγου και της επιλογής, η Θεοσοφία προτείνει μια πολύτιμη παραίνεση:

Ας λέμε τί είναι αληθινό,

Ας λέμε τί είναι χρήσιμο,

Ας λέμε τί είναι ευχάριστο,

Ας μην προφέρουμε καμιά δυσάρεστη αλήθεια,

Ας μην προφέρουμε κανένα ευχάριστο ψέμα.

Η Θεοσοφία προτείνει προς εξέταση ένα λογικό φιλοσοφικό στόχο για το τέλος οιασδήποτε πορείας ανάμεσα στα πολλά σπουδαία εξελικτικά προγράμματά της που ονομάζονται «Μανβαντάρα». Αυτό έχει ονομαστεί Σοφία ή «Μεγαλειώδης Τελειότητα».

Συνολικά, όλα τα όντα – ανθρώπινα ή μη, οι Γαίες, οι Κόσμοι, τα Συστήματα Κόσμων, οι Γαλαξίες και το υπερπέραν – κατακλύζονται από έναν ωκεανό αείζωων οντοτήτων-μονάδων που συνεργάζονται προς επίτευξη αυτού του υψηλού και ιδεώδους σκοπού. Ως προς αυτό, η Θεοσοφία ιδιαίτερα εμφατικά δηλώνει ότι η αδελφότητα και η συνεργασία είναι οι μόνες μέθοδοι που πρέπει να χρησιμοποιούνται για την τελική επιτυχία.

Αυτή η μεγάλη διαδικασία μάθησης απαιτεί πολλές ενσαρκώσεις σε αλληλοδιάδοχα οχήματα σάρκας και ύλης. Η επανενσάρκωση θεωρείται ένα παγκόσμιο γεγονός, που εξοστρακίζει τον φόβο του θανάτου από τον νου όσων καταλαβαίνουν ότι η επαναγέννηση μας φέρνει ξανά και ξανά όλους μαζί. Δεν φοβόμαστε τον ύπνο και ο θάνατος δεν είναι παρά ένας «ύπνος» μεγαλύτερης διάρκειας. Όσοι έχουν βιώσει κάποια εμπειρία που τους έχει οδηγήσει κοντά στον θάνατο γνωρίζουν ότι υπάρχει ζωή μετά τον θάνατο.

Ο στόχος αυτός είναι κοινός για όλους. Ενώνει και πάλι φίλους και συγγενείς που συνεχίζουν να εργάζονται κα να βοηθούν ο ένας τον άλλο στο δρόμο της ιδανικής τελείωσης, καθιστώντας εφικτή την πρόοδο που από κοινού κατακτούν εδώ και τώρα.

Η Θεοσοφία, σήμερα, είναι ένα παράδειγμα της ζώσας διαδικασίας της ιστορίας. Καλωσορίζει κάθε συμβολή στις διαρκώς αυξανόμενες καταγραφές της. Πάντα συνυπολογίζει τέτοιες μαρτυρίες και εφαρμόζει μια διαδικασία επανεξέτασης και διερεύνησης σαν βάση για αυτοκριτική και σαν έναυσμα για τρέχουσα συλλογική σκέψη και εμπειρία.

Επιζητεί να κάνει χρήση της σοφίας του παρελθόντος και να την ανάγει στο τρέχον πλαίσιο έτσι που ο σημερινός, εφήμερος νεωτερισμός («μοντερνικότητα») να τίθεται πάντα υπό εξέταση. Υπάρχει ένα «Αέναο ΤΩΡΑ». Παρελθόν, παρόν και μέλλον συγχωνεύονται σε μια τέτοια σύλληψη.

Η Θεοσοφία καλωσορίζει όλες τις απόψεις και ιδέες και προσφέρει ένα πεδίο για στοχασμό πάνω στις παρεχόμενες μαρτυρίες. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, επανεξετάζει όλες τις επί του παρόντος συσσωρευμένες πληροφορίες και επιζητεί να ανταποκριθεί σε όλες με ακρίβεια.

Ντάλλας Τένμπρεκ

Από το THEOSOPHY WORLD, Οκτώβριος 2004
ένα ηλεκτρονικό περιοδικό αφιερωμένο στη Θεοσοφία και στην πρακτική της εφαρμογή

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

© blavatsky.gr 
Επιτρέπεται η αντιγραφή αποσπασμάτων υπό τον όρο ότι δεν γίνονται αλλαγές, δεν προστίθενται λέξεις ή εικόνες και ότι η πηγή αναγράφεται πλήρως και σωστά.