Έλενα Πετρόβνα Μπλαβάτσκυ

Η μελέτη των πραγματικών αιτίων που βρίσκονται πίσω από το εκδηλωμένο ξεδίπλωμα του ανθρώπινου δράματος – είναι η ιστορία της αθάνατης ψυχής που αγωνίζεται κάτω από το πάντα σταθερό Φως του Άτμα, να αναγνωρίσει μέσα της και μέσα σε όλα τα όντα αυτό το Φως. Είναι η εξέλιξη της Παγκόσμιας Αδελφότητας. Ένα χάσμα υπάρχει ανάμεσα στην  ιστορία, όπως την γνωρίζουν οι μυημένοι που έχουν τη δυνατότητα να παρατηρούν την εξέλιξη μέσα στον χρόνο από καταβολής κόσμου, και στην ιστορία που γνωρίζουν οι κοινοί άνθρωποι  οι οποίοι συχνά αρκούνται σε μια επί μέρους μόνο αφήγηση επιφανειακών  γεγονότων, ακόμα κι όταν αυτά είναι πολυτάραχα. Ο βαθύτερος στοχασμός  στην ιστορία του ανθρώπου μας μαθαίνει πόση σοφία,  δύναμη και  μεγαλείο  προσφέρει η  πλήρης κατανόηση της παγκόσμιας ιστορίας.

Παρά τις όποιες ελλείψεις της, μια αναδρομή στην  ιστορία των τελευταίων επτά αιώνων είναι το ελάχιστο που χρειάζεται για να καταλάβει κανείς τη ζωή της επιφανέστερης αποκρυφίστριας της εποχής, της Ελένα Πετρόβνα Μπλαβάτσκυ (1831-1891). Η μεταρρύθμιση του 14ου αιώνα που επέφερε ο  Τσονγκ-Κα-Πα στην Βουδδιστική σκέψη και πρακτική της αρχαίας Ανατολής κι η απόφασή του να στείλει αγγελιοφόρους της Αλήθειας στη σύγχρονη Δύση είναι η βασική αφετηρία αυτής της περιόδου. Οι σελίδες της ιστορίας μας δείχνουν ότι θαρραλέοι φιλόσοφοι της Αναγέννησης και Ροδόσταυροι γιατροί, ευφυείς αριστοκράτες και  άνθρωποι δραστήριοι σε διάφορους τομείς συνέβαλαν στην ώθηση προς  νέα επίπεδα πνευματικών επιτευγμάτων  καθ’ οδόν προς τον 19ο αιώνα, οπότε κατέστη  δυνατό να διακηρυχθεί ότι ζουν στη γη οι Μαχάτμα – ενσαρκωμένη πηγή της σοφίας.

Όμως, βαριά σύννεφα κάλυπταν τον ορίζοντα του 19ου αιώνα. Η ρευστή κατάσταση που συνόδεψε τις αλλαγές και τις καινοτομίες καθιστώντας  δυνατή την ταχεία πρόοδο του ανθρώπου επέτρεψε, παράλληλα, να εκδηλωθούν οι πιο άπληστες και εγωιστικές δυνάμεις της ανθρώπινης συνειδητότητας. Η βιομηχανική επανάσταση οδήγησε στην εκμετάλλευση της εργατικής δύναμης στο εσωτερικό των χωρών προς όφελος των λίγων και στην εκμετάλλευση των αποικιών για να δοξαστούν οι μητροπόλεις.  Άθλιες φτωχογειτονιές ξεχείλισαν από ανθρώπους  που σπρώχτηκαν στα αστικά κέντρα για να εξασφαλίσουν εργασία και αξιοπρεπή ζωή, χωρίς να βρουν  τίποτα από τα δύο. Προέκυψαν φαύλες καταστάσεις του χειρίστου είδους. Ο πιο βάναυσος και τελείως αφιλοσόφητος υλισμός ιδιοποιήθηκε την ανακάλυψη της λογικής της εξέλιξης στη φύση ενθαρρύνοντας έτσι μια παράλογη άρνηση εκ μέρους πολλών θρησκευτικών θεσμών για τη λογική της φύσης. Αντιπροσωπευτικές μορφές διακυβερνήσεων  φανέρωσαν τις δικές τους ιδιόμορφες ρωγμές, ανάμεσά τους την τάση για κυριαρχία πάνω  στον όχλο από καπρίτσιο και την ανικανότητά τους να  συγκρατήσουν τους οικονομικά πανίσχυρους.  Η κακή εφαρμογή της παράδοσης (π.χ. η διαστρέβλωση της ηθικής της εργασίας προκειμένου να δικαιολογήσουν την περίπου  δουλεία στα εργοστάσια), η κατάρρευση παλαιών ιδεών και η σύγκρουση πολλών αντικρουόμενων συμφερόντων προκάλεσε ψυχική αναστάτωση που προβλήθηκε σαν ένας εξαιρετικά ενθουσιώδης και συχνά ουτοπικός πνευματισμός με σκοπό να χορτάσει μια μεγάλη λαχτάρα  για φαινόμενα, μια λαχτάρα που έμενε ανεκπλήρωτη στο επίπεδο της καθημερινής ζωής. Διανοούμενοι, αυτάρεσκοι αλλά ανασφαλείς, έσπρωξαν τις μάζες στην κατηφόρα σε χιλιάδες λάθος λαβυρίνθους υποβαθμίζοντας τις ασυναίσθητες αρετές των απλών ανθρώπων.

Μέσα από όλη αυτή την αξιολύπητη ασχήμια, το έργο των Δασκάλων συνεχιζόταν αθόρυβα, ήρεμα στη διάρκεια  του κρίσιμου 19ο αιώνα οδεύοντας προς το 1875. Τα μεσάνυχτα της 11ης προς την 12η Αυγούστου του 1831,  γεννήθηκε στο Αικατερίνοσλαβ της Ουκρανίας, στις όχθες του Δνείπερου, αυτό το ον που επρόκειτο να γίνει γνωστό ως Ελένα Πετρόβνα Μπλαβάτσκυ.  Η οικογένειά της, καταγόμενη από Γερμανούς και Ρώσους ευγενείς,  ανήκε στην αριστοκρατική τάξη.  Για τον λαό, η ημερομηνία της γέννησής της προμήνυε ότι θα διέθετε μεγάλες και μυστηριακές δυνάμεις και, επειδή τα άμφια του ιερέα που χοροστατούσε στη βάφτισή της  έπιασαν φωτιά, ο κόσμος πίστεψε ότι είχε να περάσει δύσκολη  ζωή.

Ευθύς εξαρχής, η Ε.Π.Μπλαβάτσκυ έδειξε, γενικά,  τεράστιο ενδιαφέρον  για  μάθηση – κατά την παράδοση του Διαφωτισμού – και μια ακλόνητη αίσθηση ατομικής ακεραιότητας. Αυτός ο σπάνιος συνδυασμός την έκανε τελείως ατρόμητη τόσο νοητικά όσο και σωματικά. Αψήφησε κάθε είδος δύσκολου ταξιδιού και αρνήθηκε να ρυθμίσει τις πράξεις της ανάλογα με το μυωπικό μέτρο της κοινής γνώμης ή της συμβατικής ηθικής. Αντίθετα, δύο ερωτήματα απασχολούσαν τόσο πολύ τη συνειδητότητά της ώστε τα εγκόσμια ζητήματα ξεθώριαζαν τελείως στα μάτια της. «Πού – ΠΟΙΟΣ – ΤΙ είναι ΘΕΟΣ; Ποιος είδε ποτέ το ΑΘΑΝΑΤΟ ΠΝΕΥΜΑ του ανθρώπου, ώστε να μπορεί να είναι βέβαιος για την αθανασία του ανθρώπου;». Όποιοι  θα μπορούσαν να απαντήσουν σ’ αυτά τα ερωτήματα θα κέρδιζαν την σταθερή αφοσίωσή της και την ανεπιφύλακτη προσφορά των υπηρεσιών της.

Μέχρι το 1848, φρόντιζε ακούραστα να εμπλουτίζει τις γνώσεις της και κατόπιν άρχισε να ταξιδεύει στην Ευρώπη και στη Μέση Ανατολή. Αν και κατ’ επανάληψη έβλεπε στο όνειρό της έναν υπέροχο άνθρωπο  που έμοιαζε να την προστατεύει σε κρίσιμες στιγμές, στην πραγματικότητα,  δεν τον συνάντησε  παρά το 1851 στο Χάιντ Παρκ  του Λονδίνου. Αυτός είναι που μπόρεσε να της δώσει απαντήσεις στις θεμελιώδεις ερωτήσεις της κι η Ε.Π.Μλαβάτσκυ εναπόθεσε σε αυτόν ως Γκουρού της και στην Αδελφότητα των Μαχάτμα όλη την εμπιστοσύνη της.  Ποτέ δεν αμφιταλαντεύτηκε στην σκέψη της, στα λεγόμενά της, στα συναισθήματα ή στις πράξεις της διαπνεόμενη από  πίστη στο καθήκον της προς τον Δάσκαλό της και ηθελημένη υπακοή προς τις επιταγές της Αλήθειας που εκείνος δίδασκε και ενσάρκωνε.  Έκτοτε, οι τελείως ξεχωριστές δυνάμεις της κι η θέλησή της εστιάστηκαν σε έναν και μόνο σκοπό: στο να υπηρετήσει την Αδελφότητα των Μαχάτμα με όποιον τρόπο ήθελαν εκείνοι.

Ταξίδεψε στον Καναδά και στις ΗΠΑ, στο Μεξικό, στην Καραϊβική και στη Νότιο Αμερική και το 1852 έφτασε στην Ινδία.  Καθ’ οδόν προς τις ΗΠΑ πέρασε πάλι από την Αγγλία, μετά μέσω Ιαπωνίας πήγε στις Ινδίες και στο Θιβέτ και, επιστρέφοντας στην  Ευρώπη, έφτασε στη Ρωσία το 1858.  Έμαθε τόσο εμπειρικά όσο και μεταφυσικά καθετί που  αφορά  την πολυπλοκότητα και τις δυνατότητες της ανθρώπινης φύσης.  Ταξιδεύοντας σε περιοχές του Καυκάσου από το 1860 έως το 1863, κατάφερε να βγει νικήτρια από έναν μακρόχρονο αγώνα με τον θάνατο ελέγχοντας απόλυτα τις δυνάμεις της. Συνέχισε να ταξιδεύει και το 1868 συνόδεψε τον Δάσκαλό της στην Ινδία και στο Θιβέτ.  Αργότερα κι αφού σώθηκε από ναυάγιο που συνέβη ενώ ταξίδευε από την Ελλάδα στην Αίγυπτο, έζησε στο Κάιρο το 1871-1872 και μετά από ένα ταξίδι στην Ανατολή έφτασε στο Παρίσι το 1873.

Η Ε. Π. Μπλαβάτσκυ πήρε εντολή να πάει στη Ν. Υόρκη και, παρόλο που είχε πολύ λίγα χρήματα, έφυγε αμέσως, φτάνοντας στην Νέα Υόρκη στις 7 Ιουλίου του 1873.  Εγκαταστάθηκε, ζώντας με πολύ λιτό τρόπο, και  εκεί άρχισε να συναντά ανθρώπους που ασχολούνταν συστηματικά με την εξέταση των πνευματιστικών φαινομένων. Στις 14 Οκτωβρίου του 1874, κατά τη διάρκεια μιας επίσκεψης στο αγρόκτημα του   Έντυ στο Τσίτεντεν της πολιτείας Βερμόντ , ένα αγρόκτημα που ήταν τόπος αξιοσημείωτων πνευματιστικών φαινομένων, συνάντησε τον Συνταγματάρχη Χ.Σ.Όλκοτ. Την ίδια περίπου εποχή, άρχισε να δημοσιεύει  άρθρα υπέρ της  γνησιότητας των φαινομένων, ενώ έθετε ερωτήματα για το αν ήσαν ικανοποιητικές  οι εξηγήσεις κι οι θεωρίες που διατυπώνονταν γενικά γι’ αυτά.  

Το 1874, ζήτησε από τον  Όλκοτ να κανονίσει μια συνάντησή της με έναν νεαρό δικηγόρο και φίλο του. Την στιγμή που ο Ουίλιαμ Κουάν Τζατζ μπήκε στο διαμέρισμά  της στο Έρβινγκ Πλέις, όπως διηγήθηκε ο ίδιος αργότερα: «Το βλέμμα της  ήταν που με τράβηξε, ήταν το βλέμμα ενός ανθρώπου που πρέπει να τον είχα γνωρίσει σε προηγούμενες  ζωές. Με κοίταξε αναγνωρίζοντάς με εκείνη την πρώτη στιγμή κι από τότε, αυτό το βλέμμα δεν άλλαξε ποτέ». Έτσι είδε ο Γ.Κ.Τζατζ  «τη ματιά του λιονταριού, την καρδιά από διαμάντι της Ε.Π.Μπλαβάτσκυ».

Τον Ιούλιο του 1875, η Ε.Π.Μπλαβάτσκυ έγραφε στο σημειωματάριό  της: «Πήρα εντολές κατευθείαν απ’ την Ινδία  να ιδρύσω μια φιλοσοφικο-θρησκευτική Εταιρεία, να της δώσω ένα όνομα – και να επιλέξω τον Όλκοτ.» Δημοσίευσε μια ανοιχτή επιστολή στο SpiritualScientist(23 Σεπτεμβρίου, 1875) όπου προσδιόριζε τα κύρια θέματα και τις βασικές ιδέες  που επρόκειτο να αναπτύξει και να αναλύσει στο υπόλοιπο της ζωής της και στα γραπτά της κείμενα.

Απορρίπτοντας τόσο την τυφλή πίστη όσο και τον κυνισμό, έγραψε: «δική μου αρχή ανέκαθεν υπήρξε να κάνω το Φως της Αλήθειας φάρο της ζωής μου.» Παραφρασμένα με έναν αποκαλυπτικό τρόπο τα λόγια  που είπε ο Χριστός πριν από 18 αιώνες: «Πιστέψτε και θα καταλάβετε», ισχύουν και σ’ αυτή την περίπτωση και, επαναλαμβάνοντάς τα λίγο παραλλαγμένα, μπορώ κι εγώ να πω: «Μελετήστε και θα πιστέψετε».

Οι Απόκρυφες Επιστήμες απαιτούν την αφοσίωση μιας ολόκληρης ζωής, έγραφε,  το να τις μελετά, όμως, κανείς με ελαφρότητα έχει  επικίνδυνες συνέπειες.

Πρέπει κανείς πάντα να έχει κατά νου τον εκπληκτικό  μύθο του Οιδίποδα και να φυλάγεται  από ανάλογες συνέπειες. Ο Οιδίποδας έλυσε μόνο το μισό αίνιγμα που του έθεσε η Σφίγγα προκαλώντας  τον θάνατό της. Το άλλο μισό πήρε εκδίκηση για τον θάνατο του συμβολικού τέρατος κι ανάγκασε τον βασιλιά της Θήβας να προτιμήσει, μέσα στην απογοήτευσή του,  την τύφλωση και την εξορία από το να δει κατάματα αυτό που δεν αισθανόταν αρκετά αγνός να αντιμετωπίσει. Έλυσε το αίνιγμα για τον άνθρωπο, για τη μορφή, ξεχνώντας τον Θεό - την ιδέα.

Τα προαπαιτούμενα για την ενασχόληση με  την εσωτερική σοφία είναι αυστηρά: οφείλει να είναι κανείς απόλυτα αγνός, έτοιμος για αυτοθυσία, ιδιαίτερα ως προσωπικό ον μπροστά στα μάτια του κόσμου, οφείλει να εγκαταλείψει κάθε προσωπική αλαζονεία και κάθε ιδιοτελές κίνητρο.

Πρέπει να αφήσει πίσω κανείς, μια για πάντα, κάθε ανάμνηση των ιδεών που είχε για όλους και για όλα. Οι υπάρχουσες θρησκείες, η γνώση, η επιστήμη πρέπει να ξαναγίνουν ένα άγραφο βιβλίο γι’ αυτόν, όπως τότε που ήταν μωρό, γιατί αν θέλει να πετύχει, πρέπει να μάθει  ένα νέο αλφάβητο στην αγκαλιά της Μάνας-Φύσης…

Ο «αληθινά θαρραλέος και επίμονος» αποκρυφιστής δεν μπορεί να προσβλέπει ούτε στην επιστήμη ούτε στη θρησκεία για ανακούφιση.

Οι δύο μέχρι στιγμής ασυμφιλίωτοι εχθροί, η επιστήμη και η θεολογία – οι  Μοντέγοι κι οι Καπουλέτοι του 19ου αιώνα – θα συμμαχήσουν με τις αδαείς μάζες κατά του σύγχρονου αποκρυφιστή.

Και το μεγάλο τους όπλο δεν θα είναι η καταδίκη στην πυρά αλλά μάλλον η συκοφάντηση. Ο αποκρυφιστής πρέπει να είναι έτοιμος να αποδείξει στην επιστήμη ότι υπάρχει «μόνο μία θετική Επιστήμη – ο Αποκρυφισμός».

Στη Θεολογία, ο αποκρυφιστής του μέλλοντος θα πρέπει να αποδείξει ότι οι Θεοί των Μυθολογιών, οι Ελοχίμ του Ισραήλ καθώς και τα θρησκευτικά, θεολογικά μυστήρια του Χριστιανισμού, ξεκινώντας από την Αγία Τριάδα, ξεπήδησαν από τα ιερά της Μέμφιδας και των Θηβών. Ότι η μητέρα τους η Εύα δεν είναι παρά η αρχαία πνευματοποιημένη Ψυχή κι ότι και οι δύο τους τιμωρούνται με παρόμοια ποινή για την περιέργειά τους, κατεβαίνοντας είτε στον Άδη είτε στην Κόλαση, η δεύτερη για  να ξαναφέρει στη γη το περίφημο Κουτί της Πανδώρας – ενώ η πρώτη  για να βρει και να συντρίψει το κεφάλι του φιδιού – συμβόλου του χρόνου και της κακίας. Για τα παραπτώματα  και των δύο μιλούν  ο  ειδωλολάτρης Προμηθέας και ο χριστιανικός Εωσφόρος. Το πρώτο το αποκατέστησε ο Ηρακλής – το δεύτερο, ο Σωτήρας.

Όσοι θέλουν να μείνουν τα πράγματα  «ως έχουν», δεν θα είναι πρόθυμοι να δώσουν σημασία σ’ αυτά που απαιτεί η αλήθεια: θα επιχειρήσουν να στρέψουν «την Λερναία Ύδρα με τα χίλια κεφάλια» της κοινής γνώμης κατά του πραγματικού αποκρυφισμού. Εφόσον αυτή την κοινή γνώμη την «συνθέτουν επί μέρους μετριότητες», αποτελεί πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο για τον αποκρυφιστή από τους «αδύναμους κεραυνούς του κλήρου» και από τις «αδικαιολόγητες  αρνήσεις» της επιστήμης «στην επερχόμενη σύγκρουση μεταξύ Αλήθειας, δεισιδαιμονίας και εικασιών: ή για να το πούμε με άλλους όρους: του Απόκρυφου Πνευματισμού, της Θεολογίας και της Επιστήμης».

Τα κλειδιά της αλήθειας μένουν βαθιά θαμμένα και σχεδόν αξεπέραστα εμπόδια κλείνουν τον δρόμο του μαθητή.

Μόνο η πίστη, που έστω κι ένας κόκκος της μεγάλος σαν «τον κόκκο σινάπεως», όπως είπε ο Χριστός, μπορεί να μετακινήσει ένα βουνό, μπορεί να ανακαλύψει πόσο απλή γίνεται η Καμπάλα για όποιον μυείται, μόλις αυτός καταφέρει να κατακτήσει τις πρώτες δυσνόητες έννοιες. Το δόγμα της είναι λογικό, εύκολο και απόλυτο. Είναι η απαραίτητη ένωση  ιδεών και σημείων. Η τριάδα των λέξεων, γράμματα, αριθμοί και θεωρήματα. Η  θρησκεία της μπορεί να συμπυκνωθεί σε λίγες λέξεις:  «Είναι το Άπειρο συνεπτυγμένο στο χέρι ενός βρέφους», λέει ο Ελιφάς Λεβί.  10 αριθμοί, 22 γράμματα του αλφαβήτου, 1 τρίγωνο, 1 τετράγωνο κι 1 κύκλος. Αυτά είναι τα στοιχεία της Καμπάλα από τη μυστηριώδη αγκαλιά των οποίων ξεπήδησαν όλες οι θρησκείες του παρελθόντος και του παρόντος. Αυτά  έδωσαν σε όλες τις οργανώσεις Ελευθεροτεκτόνων  τα σύμβολά τους και τα μυστικά τους. Και μόνο  αυτά μπορούν να συμφιλιώσουν την ανθρώπινη λογική με τον Θεό και με την Πίστη, τη Δύναμη με την Ελευθερία, την Επιστήμη με το Μυστήριο. Είναι τα μόνα κλειδιά για το παρόν, το παρελθόν και το μέλλον.

Αυτή η γλώσσα, ένα πέπλο που προστατεύει τα μυστήρια από όσους επιδιώκουν μόνο πλούτη και ισχύ, «είναι μια γλώσσα ζωντανή, εύγλωττη και σαφής: αλλά είναι και μπορεί να γίνει τέτοια μόνο για τον αληθινό μαθητή του Ερμή.»

Επομένως, τα κείμενα πάνω στον Αποκρυφισμό δεν γράφτηκαν, το ξαναλέω, για τις μάζες αλλά για εκείνους τους Αδελφούς που κάνουν τη λύση των μυστηρίων της Καμπάλα κυρίαρχο στόχο της ζωής τους και που θεωρούνται ότι έχουν κατακτήσει τις πρώτες δυσνόητες έννοιες  του ‘Αλφα της Ερμητικής Φιλοσοφίας.

Η Ε.Π.Μπλαβάτσκυ μιλώντας για τα  κλειδιά της σοφίας χρησιμοποιεί διατυπώσεις που περιέχουν τον σχετικά γνωστό, αν και παρεξηγημένο συμβολισμό της Δύσης και κλείνει την ανοιχτή επιστολή της με μια λακωνική συμβουλή:

«Προσπαθήστε να γίνετε.»

Ένα και μόνο ταξίδι στην Ανατολή, ένα ταξίδι  μέσα στο κατάλληλο πνεύμα και με τα πιθανά έκτακτα περιστατικά  που προκύπτουν  από το συναπάντημα με – φαινομενικά – απλώς τυχαίες γνωριμίες και περιπέτειες κάθε ταξιδιώτη, είναι πολύ πιθανό  να ανοίξει διάπλατα για τον ένθερμο μελετητή τις, μέχρι στιγμής,  κλειστές  θύρες για τα απώτατα μυστήρια.

Στο ίδιο περιοδικό, στις 4 Οκτωβρίου του 1875, η Ε.Π.Μπλαβάτσκυ ανέλαβε να μιλήσει για την υπόθεση της μαγείας. Έγραφε:

Η άσκηση της  μαγικής δύναμης είναι άσκηση φυσικών δυνάμεων αλλά ΑΝΩΤΕΡΩΝ από τις συνήθεις λειτουργίες της Φύσης. Το θαύμα δεν αποτελεί παραβίαση των νόμων της Φύσης, παρά μόνο για τους άσχετους. Η μαγεία δεν είναι παρά μια επιστήμη, μια βαθιά γνώση των απόκρυφων δυνάμεων της Φύσης και των νόμων που διέπουν τον ορατό και αόρατο κόσμο. Ο Πνευματισμός στα χέρια ενός Αντέπτ  γίνεται Μαγεία, γιατί ο Αντέπτ είναι γνώστης της τέχνης της ανάμιξης των νόμων του Σύμπαντος χωρίς να τους καταστρατηγεί και επομένως χωρίς να παραβιάζει τη Φύση. Στα χέρια ενός άπειρου μέντιουμ, ο Πνευματισμός γίνεται ΑΣΥΝΕΙΔΗΤΗ ΜΑΓΓΑΝΕΙΑ… μέσω της οποίας αναδύονται οι τυφλές δυνάμεις της Φύσης που καραδοκούν στο αστρικό φως αλλά και στα καλά και στα κακά πνεύματα.

Αφού εξηγεί αναλυτικά όσα γράφει, δίνοντας παραδείγματα   της θετικής χρήσης της μαγείας στην παγκόσμια ιστορία και αφού αναφέρεται στους  μεγάλους μύστες της ανθρωπότητας, η Ε.Π.Μπλαβάτσκυ δηλώνει με γενναιότητα:

 «Η ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΛΟΥΞΟΡ είναι ένα από τα τμήματα της Μεγάλης Στοάς,  της οποίας κι εγώ είμαι μέλος

Εάν κάποιος αμφισβητεί αυτή τη δήλωση, «μπορεί, αν θέλει, να γράψει στη Λαχώρη για να πάρει πληροφορίες» αν και τα «Επτά Μέλη της Επιτροπής» πιθανότατα δεν θα του απαντήσουν.

Στις 7 Σεπτεμβρίου του 1875, η Ε.Π.Μπλαβάτσκυ, ο Ου.Κ.Τζατζ και ο Χ.Σ.Όλκοτ έκαναν κάποιες επισημάνσεις σε μια διάλεξη που έδωσε ο Τζωρτζ Φελτ και στις 8 Σεπτεμβρίου αποφάσισαν να ιδρύσουν τη Θεοσοφική Εταιρεία. Κατά τα μέσα του Οκτωβρίου, συμφώνησαν ότι πρόεδρος έπρεπε να γίνει ο Όλκοτ, νομικός σύμβουλος ο Τζατζ και η Ε.Π.Μπλαβάτσκυ να αναλάβει την διαχείριση της αλληλογραφίας. Στις 17 Νοεμβρίου, ο Όλκοτ απευθύνει τον εναρκτήριο χαιρετισμό  της Θεοσοφικής Εταιρείας. Στη συνέχεια, η Ε.Π.Μπλαβάτσκυ περιγράφει τις βασικές αρχές του άχρονου Θεοσοφικού Κινήματος. Ενώνοντας  τα χρυσά νήματα των περασμένων κύκλων, τα επιστεγάζει με τη δημόσια αποκάλυψη ότι οι Δάσκαλοι είναι Άνθρωποι που ζουν, που βρίσκονται σε επαφή με ορισμένα άτομα και ότι είναι έτοιμοι να καλωσορίσουν  στο μεγάλο Έργο  όλους εκείνους που ανταποκρίνονται στα κριτήρια που τέθηκαν για τη συγκεκριμένη μαθητεία.

Στα δύο χρόνια που ακολούθησαν, η  νεοσυσταθείσα Εταιρεία οργάνωσε μερικές  συναντήσεις αλλά το κοινό δεν έδειξε μεγάλο ενδιαφέρον. Η Ε.Π.Μπλαβάτσκυ, ωστόσο, κατατόπισε σ’ αυτό το διάστημα τον Όλκοτ και τον Τζατζ πάνω στις  θεοσοφικές αρχές και στους τρόπους έρευνας και αυτο-ανακάλυψης. Δεχόταν συνεχή κύματα επισκεπτών από όλο τον κόσμο, επισκέπτες στους οποίους  ανέλυε τη διδασκαλία, ενώ  παράλληλα δημοσίευε πολλά άρθρα και επιστολές, εργαζόμενη  συγχρόνως εντατικά πάνω στο πρώτο της βιβλίο. Το 1877, εξέδωσε το «Αποκαλυμμένη Ίσις» που αποτελεί το βασικό κλειδί για τα μυστήρια της αρχαίας και της σύγχρονης επιστήμης καθώς και της θεολογίας. Ο Ου.Κ. Τζατζ ήταν μαζί της όταν η Ε.Π.Μπλαβάτσκυ υπόγραψε το συμβόλαιο για την έκδοσή του. «Μετά την υπογραφή εκείνου του εγγράφου» έγραψε, αργότερα, ο Τζατζ «μου είπε, όταν πια βρισκόμασταν  στο δρόμο, «Τώρα πρέπει να πάω στην Ινδία.»

Το βιβλίο είχε πολύ μεγάλη απήχηση στην Αμερική και στην Αγγλία, ιδιαίτερα  σε μελετητές του αποκρυφισμού. Ο διορατικός τρόπος με τον οποίο πραγματεύεται δύσκολα φιλοσοφικά προβλήματα, το εύρος της γνώσης που περιέχει και οι θαρραλέες αναλύσεις που κάνει για περίπλοκα φαινόμενα, οι από πρώτο χέρι διηγήσεις της για περίεργους τόπους κι ακόμη πιο περίεργα γεγονότα γοήτευαν, ενθουσίαζαν κι άλλοτε πάλι  εξόργιζαν τον Αγγλόφωνο κόσμο.   Έγινε σαφές ότι το Θεοσοφικό Κίνημα δεν επρόκειτο ούτε να θέσει σε κίνδυνο το δικαίωμα όσων αναζητούν τη γνώση όπου μπορούν να την βρουν ούτε να καταφύγει σε εξωγενείς αυθεντίες. Οι Πνευματιστές είδαν να εκτιμώνται τα φαινόμενά τους αλλά να επικρίνονται οι θεωρίες τους, οι λόγιοι έμαθαν ότι τα ευρήματά τους μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν αλλά χωρίς τις  προκαταλήψεις που τα συνόδευαν και οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι η αυταρέσκεια που επέδειξαν κατά τον 19ο αιώνα δεν τρόμαξε την θεοσοφική αναζήτηση.

Η Ε.Π.Μπλαβάτσκυ πήρε την Αμερικανική υπηκοότητα στις 8 Ιουλίου του 1878 και αργότερα, την ίδια χρονιά, έφυγε με τον Συνταγματάρχη  Όλκοτ για την Ινδία. Ο Ου.Κ.Τζατζ παρέμεινε υπεύθυνος της Εταιρείας στην Αμερική.  Τον Οκτώβριο του 1879, μετά την εγκατάστασή της στη Βομβάη, η Ε.Π.Μπλαβάτσκυ άρχισε  να εκδίδει τον Θεοσοφιστή. Το Ινδικό κέντρο προσέλκυσε  Ανατολιστές που εκτιμούσαν πολύ τις προσπάθειές της, ακόμα κι όταν δεν κατάφερναν, σαν τον Μπερνούφ, να αντιλαμβάνονται  τη σχέση μεταξύ παγκόσμιας αδελφότητας και θείας σοφίας.  Ινδοί λόγιοι, που ήσαν λογικά πικραμένοι από τον τρόπο που επεξεργάζονταν βέβηλοι Δυτικοί ανατολιστές  τα ιερά κείμενά τους, εμφανίστηκαν στην θεοσοφική αρένα. Ο Τ. Σούμπα Ρόου, ο Τουκαράν Τάτυα δημοσίευσαν μεταφράσεις και σχόλια στην Ινδία ενόσω ο Τζατζ προωθούσε αυτές τις εργασίες στην Αμερική.

Το 1883, βρέθηκε μόνιμη στέγη για τα κεντρικά γραφεία στο Αντυάρ του Μαντράς. Τώρα, πια, η Εταιρεία ασκούσε ευρεία διεθνή επιρροή. Η επιτυχία της Εταιρείας έφερε κοντά της πραγματικούς  τσέλας(μαθητές) σαν τον  Νταμοντάρ Κ. Μαβαλανκάρ.  Έφερε, όμως, και ζηλόφθονους και στενόμυαλους υστερόβουλους ανθρώπους.  Το 1884, η Ε.Π.Μπλαβάτσκυ πήγε στη Γαλλία, στη Γερμανία  και στην Αγγλία όπου βρήκε ευνοϊκό κλίμα  για την Θεοσοφία. Μετά από ένα σύντομο ταξίδι   στην Ινδία, έφυγε για την Ευρώπη στις 31 Μαρτίου του 1885 και δεν επέστρεψε ποτέ στην Ινδία.

 Οι μηχανορραφίες που έστησαν οι  Κουλόμπ, ένα αχάριστο ζευγάρι, που η Ε.Π.Μπλαβάτσκυ τους είχε προσφέρει στέγη και τροφή όταν είχαν βρεθεί στα πρόθυρα λιμοκτονίας, οδήγησαν στη διαβόητη Αναφορά Χόντγκσον που απευθυνόταν στην Εταιρεία Ψυχικών Ερευνών του Λονδίνου. Βάσει παραποιημένων στοιχείων, η αναφορά διατύπωνε κατηγορίες κατά της  Ε.Π.Μπλαβάτσκυ για εξαπάτηση σχετικά με τα φαινόμενα που προκαλούσε κατά καιρούς. Μολονότι η Εταιρεία Ψυχικών Ερευνών απέρριψε την Αναφορά το 1868, πολύ καιρό αφότου είχε πάψει πια να πείθει οποιονδήποτε, η υπόθεση αυτή  προκάλεσε αλληλοκατηγορίες και εχθρότητες στο Αντυάρ. Η Ε.Π.Μπλαβάτσκυ επέλεξε να μην αναλώσει την ενεργητικότητά της σε τέτοια ζητήματα και αντ’ αυτού ταξίδεψε μέσω Ιταλίας και Γερμανίας φτάνοντας στο Λονδίνο τον Μάιο του 1887. Τον Σεπτέμβριο άρχισε να εκδίδει το Λούσιφερ.

Η Ε.Π.Μπλαβάτσκυ ήξερε ότι ο χρόνος ήταν πολύτιμος. Η Θεοσοφία έπρεπε να διατυπωθεί  με έναν τρόπο  που θα προκαλούσε τις σκεπτομορφές  της εποχής. Έπρεπε να είναι προσβάσιμη στον ειλικρινή μελετητή. Έπρεπε να μιλήσει στις μελλοντικές γενιές. Συγχρόνως, υπήρχε ανάγκη να σχηματιστεί ένας πυρήνας αξιόπιστων μελετητών  που θα μπορούσαν να αφομοιώσουν και να προωθήσουν τη διδασκαλία ώστε να αποτελέσει υπόδειγμα στον κόσμο  σαν ένα προοίμιο για μελλοντικούς μαθητές που θα τους ένωνε ένας κοινός δεσμός.  Έπρεπε να προετοιμαστεί το έδαφος για τον επόμενο Δάσκαλο. Αν και σε κακή κατάσταση υγείας και ταλαιπωρημένη από κάθε άποψη, διοχέτευσε όλη την απίστευτη ενέργειά της σε αυτούς τους στόχους.

Το 1888, ο Όλκοτ πήγε στην Αγγλία  για να την βοηθήσει στην οργάνωση του Εσωτερικού Τμήματος που είχε σκοπό  να προσελκύσει απόλυτα αφοσιωμένους θεόσοφους με τρόπο που θα εξασφάλιζε τη διατήρηση του πνεύματος  του Κινήματος και του κεντρικού ρόλου των Δασκάλων,  όταν πια θα έφευγαν από τη ζωή οι Ιδρυτές. Στις 9 Οκτωβρίου, ανακοινώθηκε η έναρξη λειτουργίας του Εσωτερικού Τμήματος. Τον ίδιο μήνα, εκδόθηκε Η Μυστική Δοξασία, ένα έργο που αποτελεί μνημείο και μυστήριο μαζί, τόσο λόγω του τρόπου που γράφτηκε όσο και του περιεχομένου του. Με λεπτομερή σχόλια πάνω σε επιλεγμένες στάντζα από το Βιβλίο του Ντζιάν, περιγράφεται και αποσαφηνίζεται  η προέλευση, η φύση κι η εξέλιξη του σύμπαντος και του ανθρώπου  μέσα από  μια φιλοσοφική ανάλυση του μύθου και της θρησκείας και μια άτεγκτη κριτική απέναντι  στην επιστήμη του 19ου αιώνα. Το 1889, εξέδωσε τα βιβλία της, Το Κλειδί της Θεοσοφίας και Η Φωνή της Σιγής.

Η Μυστική Δοξασία προξένησε τεράστιο ενδιαφέρον στους στενούς μαθητές.  Στο Λονδίνο, η Ε.Π.Μπλαβάτσκυ απαντούσε σε ερωτήσεις σχετικές με τις στάντζα,  οι απαντήσεις της καταγράφονταν στενογραφικά και, αφού τις έλεγξε η ίδια, δημοσιεύτηκαν στα Πρακτικά της Στοάς Μπλαβάτσκυ το 1890 και το 1891. Το 1890, επίσης, ιδρύθηκε στο Λονδίνο η Ευρωπαϊκή έδρα του Θεοσοφικού Κινήματος. Ολόκληρος ποταμός  άρθρων και επιστολών, λαμπρής διορατικότητας και σοφίας ξεχύθηκε από την πένα της όλο αυτό το διάστημα.

 Έχοντας διαπιστώσει ότι οι διδασκαλίες που μπορούσαν να γίνουν γνωστές στον Κύκλο του 1875 είχαν διατυπωθεί με σαφήνεια  κι ότι ένας πυρήνας μαθητών ήταν έτοιμος να μεταλαμπαδεύσει  τη δάδα της Αλήθειας στον 20ο αιώνα, είχε πια το δικαίωμα η Ε.Π.Μπλαβάτσκυ να αφήσει το γήινο σπίτι της στα 60 της χρόνια, στις 8 Μαΐου του 1891. Ο Ου.Κ.Τζατζ παρέμεινε στην Αμερική επεκτείνοντας το έργο και αποτελώντας ο ίδιος πρότυπο  στοργικής  και αφοσιωμένης πίστης στον Μάγο – Δάσκαλο μέχρι τις 21 Μαρτίου του 1896. Ο Χ.Σ.Όλκοτ εξακολούθησε να είναι Πρόεδρος της Θεοσοφικής Εταιρείας μέχρι τον θάνατό του, το 1907.

Προς τιμήν αυτής της εκπληκτικής γυναίκας,  που αφοσιώθηκε ολοκληρωτικά και με απόλυτη συνέπεια στην Στοά των Μαχάτμα, της γυναίκας που,  έμοιαζε μάλλον σαν μια απ’ αυτούς αντί για μαθήτριά τους, η επέτειος του θανάτου της Ε.Π.Μπλαβάτσκυ τιμάται ως Ημέρα του Λευκού Λωτού στις Θεοσοφικές Στοές και Κοινότητες ανά τον κόσμο.

Ο Ου.Κ.Τζατζ, στο πρόσωπο του οποίου εκείνη αναγνώριζε τον πιο πιστό μαθητή και τον πιο αληθινό της φίλο, έγραψε:

Σκοπός της ήταν να εξυψώσει τη φυλή. Η μέθοδός της ήταν να ασχοληθεί με τον τρόπο σκέψης του αιώνα, στο επίπεδο που τον βρήκε, προσπαθώντας να  βοηθήσει βήμα-βήμα στη βελτίωσή του. Σκοπός της ήταν να ανακαλύψει και να εκπαιδεύσει λίγους, που, εκτιμώντας το μεγαλείο της απόκρυφης Γνώσης και αφοσιωμένοι στο «μεγάλο ορφανό, την Ανθρωπότητα», θα μπορούσαν να συνεχίσουν το έργο της  με ζήλο και σοφία. Να ιδρύσει μια Εταιρεία οι προσπάθειες της οποίας – όσο μικρή κι αν  ήταν – θα ενστάλαζαν στην σκέψη της εποχής τις ιδέες, τη διδασκαλία και  θα έκαναν γνωστούς  τους όρους που χρησιμοποιεί η Σοφία-Θρησκεία, ώστε,  όταν στον  επόμενο αιώνα θα είχε διανύσει  η Εταιρεία 75χρόνια, ο νέος  αγγελιαφόρος που θα ξαναερχόταν στον κόσμο, να την βρει  ακόμα εν δράσει, τις ιδέες που σπάρθηκαν να έχουν διαδοθεί, την ονοματολογία έτοιμη να δώσει έκφραση και υπόσταση στην αμετάβλητη αλήθεια για να διευκολυνθεί το έργο. Ένα έργο  που για εκείνην από το 1875 υπήρξε τόσο δύσκολο και γεμάτο εμπόδια  ακόμα και λόγω ανεπάρκειας  της γλώσσας – εμπόδια πιο αξεπέραστα από οτιδήποτε άλλο.

 

 

 

© blavatsky.gr 
Επιτρέπεται η αντιγραφή αποσπασμάτων υπό τον όρο ότι δεν γίνονται αλλαγές, δεν προστίθενται λέξεις ή εικόνες και ότι η πηγή αναγράφεται πλήρως και σωστά.