Ο Νους και οι Δυνάμεις του

 

Η εργασία αυτή  είναι προσφορά του United Lodge of Theosophist L.A. (U.L.T.) που ιδρύθηκε στις 18 Φεβρουαρίου 1909 στο Λος Άντζελες, της Καλιφόρνια, από τον Ρόμπερτ Κρόσμπυ

 

crosbie ellisse

 

{Κατωτέρω παρατίθενται κείμενα της Ε. Π. Μπλαβάτσκυ σχετικά με το θέμα του Νου και των δυνάμεών του, κείμενα που προέρχονται από «Το Κλειδί της Θεοσοφίας», το «Λούσιφερ», τα «Αρχεία της Στοάς Μπλαβάτσκυ», «Ψυχική και Νοητική Δράση», «Διάλογοι Ανάμεσα σε δύο Εκδότες», Σημειώσεις από τον «Θεοσοφιστή», «Πέντε
Μηνύματα προς τους Αμερικανούς Θεόσοφους». Πρόκειται για συντομευμένη συρραφή κειμένων.}

 

Ε.Π.ΜΠΛΑΒΑΤΣΚΥ

Το Μάνας (ή Νους) είναι μία «αρχή», ωστόσο είναι μία «Οντότητα» και ατομικότητα ή Εγώ. Είναι «Θεός» και εντούτοις καταδικασμένος σε απεριόριστο κύκλο ενσαρκώσεων για κάθε μία από τις οποίες φέρει την ευθύνη και για κάθε μία από τις οποίες πρέπει να υποφέρει. Όλο αυτό μοιάζει τόσο σαν αντίφαση όσο και σα γρίφος. Ακόμα και στην Ευρώπη, όμως, αυτά είναι απολύτως κατανοητά από εκατοντάδες ανθρώπων, γιατί αντιλαμβάνονται το Εγώ όχι μόνο στο σύνολο του αλλά και στις πολλές πτυχές του. Η γενεαλογία αυτού του Εγώ είναι εν συντομία η εξής: Προσπαθήστε να φανταστείτε ένα «Πνεύμα», ένα ουράνιο Ον, όπως κι αν το ονομάζουμε, θείο ως προς την ουσιαστική φύση του, αλλά όχι αρκετά αγνό ώστε να είναι ένα με το Όλο, και που πρέπει, για να επιτευχθεί τούτο, να εξαγνίσει τόσο τη φύση του ώστε τελικά να πετύχει αυτό το στόχο. Μπορεί να το καταφέρει μόνο περνώντας ατομικά και προσωπικά δηλαδή, πνευματικά και φυσικά, μέσα από κάθε εμπειρία και συναίσθημα που υφίσταται στο πολύμορφο ή διαφοροποιημένο Σύμπαν.Το Εγώ μας είναι μία ακτίνα του Παγκόσμιου Νου, εξατομικευμένη στη διάρκεια ενός κοσμικού κύκλου- ζωής, οπότε λαμβάνει εμπειρία σε σχεδόν αναρίθμητες μετενσαρκώσεις ή επαναγεννήσεις μετά από τις οποίες επιστρέφει στη Μητρική -Πηγή.

Ένας Αποκρυφιστής θα ονόμαζε το «Ανώτερο Εγώ» αθάνατη Οντότητα, σκιά και αντανάκλαση της οποίας είναι το ανθρώπινο Μάνας, ο Νους, περιορισμένος από τις φυσικές αισθήσεις. Αμφότερα μπορούν σωστά να συγκριθούν με τον Δάσκαλο -καλλιτέχνη και τον μαθητή - μουσικό. Η φύση της Αρμονίας που παράγεται στο «όργανο», η Θεία μελωδία ή κακόηχη δυσαρμονία, εξαρτάται από το αν ο μαθητής εμπνέεται από τον αθάνατο Δάσκαλο και ακολουθεί τις επιταγές του ή, ξεφεύγοντας από την ανώτερη εποπτεία του, ικανοποιείται με τους γήινους ήχους που προκύπτουν από αυτό από κοινού με τον κακό σύντροφο του - τον σάρκινο άνθρωπο - στις χορδές και τα πλήκτρα του οργάνου του εγκεφάλου. Κατά την πορεία της φυσικής εξέλιξης ο «εγκέφαλος - νους» μας θα αντικατασταθεί από έναν λεπτότερο οργανισμό με αρωγούς την έκτη και έβδομη αίσθηση. Ακόμα και τώρα, υπάρχουν πρωτοπόροι που έχουν αναπτύξει αυτές τις αισθήσεις.Τα Δύο Μάνας, το ανώτερο και κατώτερο, είναι και δεν είναι ένα - κι αυτό είναι το μεγάλο μυστήριο.

Το Ανώτερο Μάνας ή ΕΓΩ είναι ουσιαστικά θείο, και συνεπώς αγνό. Κανένα στίγμα δεν μπορεί να το βεβηλώσει, καθώς καμιά τιμωρία δεν μπορεί να το αγγίξει, αυτό καθαυτό, ακόμα περισσότερο εφόσον είναι αθώο από τις σκόπιμες ενέργειες του Κατώτερου Εγώ του και δεν συμμετέχει σε αυτές. Ωστόσο, από το γεγονός και μόνο ότι, αν και διττό και κατά τη διάρκεια της ζωής το Ανώτερο είναι διακεκριμένο από το Κατώτερο, «ο Πατέρας και Υιός» είναι ένα, και επειδή στην επανένωση της με το πατρικό Εγώ η Κατώτερη Ψυχή προσκολλάται και εντυπώνει πάνω της όλες τις κακές αλλά και καλές πράξεις του - αμφότερα πρέπει να υποφέρουν, το Ανώτερο Εγώ, μολονότι αθώο και αψεγάδιαστο, πρέπει να υποστεί μαζί του την τιμωρία των κακών πράξεων που διεπράχθησαν από τον κατώτερο Εαυτό στην επόμενη ενσάρκωση τους…το Εγώ αποτελεί αντιστοιχία αυτού που είναι στη γη ο τύπος, δηλαδή η προσωπικότητα…«Η Μυστική Δοξασία» δείχνει ότι τα Μανάσα - Πούτρας ή ενσαρκωμένα ΕΓΩ έχουν αναλάβει, εθελούσια και εν γνώσει τους, το βάρος όλων των μελλοντικών αμαρτιών των μελλοντικών προσωπικοτήτων τους… Εξ ου και οι μυστικιστές Ινδοί λένε ότι ο Αιώνιος Εαυτός ή το Εγώ (το ένα σε τρία και τα τρία σε ένα) είναι ο «Ηνίοχος» ή οδηγός. Οι προσωπικότητες είναι οι προσωρινοί και εφήμεροι επιβάτες. Ενώ οι ίπποι είναι τα ζωώδη πάθη του ανθρώπου.

Ο συνολικός άνθρωπος οδηγείται από την διπλής όψεως Οντότητα. Η ώθηση πηγάζει από την «άνω Σοφία» και, καθώς η Δύναμη που ασκείται είναι νοητική ή πνευματική, θα προκύψουν πράξεις άξιες του θείου μηχανισμού. Εάν οδηγείται από τη «γήινη, διαβολική σοφία» (ψυχική δύναμη) οι δραστηριότητες του ανθρώπου θα είναι ιδιοτελείς, βασιζόμενες αποκλειστικά στις απαιτήσεις της φυσικής, άρα ζωώδους φύσης του.

Το Πνευματικό σκεπτόμενο Εγώ, η σταθερή ανθρώπινη αρχή, ή αυτό που είναι η έδρα του Μάνας, δεν είναι Άτμα, ούτε ακόμα και Άτμα - Μπούντι, θεωρούμενο ως ηδυαδική Μονάδα, που είναι το άτομο, ή θείος άνθρωπος, αλλά Μάνας. Γιατί το Άτμα είναι τα Παγκόσμιο ΟΛΟ και γίνεται ο ΑΝΩΤΕΡΟΣ - ΕΑΥΤΟΣ του Ανθρώπου μόνο σε συνένωση με το Μπούντι, το όχημα του, που το συνδέει με την ατομικότητα (ή θείο άνθρωπο). Γιατί το Μπούντι - Μάνας, που ονομάζεται Αιτιώδες σώμα και που αποτελεί την Συνειδητότητα, είναι αυτό που το συνδέει με κάθε προσωπικότητα εντός της οποίας κατοικεί στη γη.

Το Ανώτερο Μάνας (Νους ή Εγώ) και το Κάμα - Μάνας δηλαδή, η ορθολογιστική αλλά γήινη ή φυσική διάνοια του ανθρώπου, είναι εγκλωβισμένη στην ύλη και δεσμευμένη από αυτήν, γι' αυτό και υπόκειται στην επιρροή της τελευταίας.... Το Κάμα - Μάνας είναι ο Κατώτερος Εαυτός, ή αυτό που κατά την εκδήλωση μέσω του οργανικού μας συστήματος, δρώντας σε αυτό το επίπεδο ψευδαίσθησης, φαντάζεται ότι είναι το Εγώ Ειμί κι έτσι υποπίπτει σε αυτό που η Βουδδιστική φιλοσοφία χαρακτηρίζει ως την «αίρεση της χωριστικότητας». Το Ανώτερο Μάνας το ονομάζουμε ΑΤΟΜΙΚΟΤΗΤΑ, το Κατώτερο, Προσωπικότητα. Από το πρώτο προκύπτει όλο το νοητικό στοιχείο, από το δεύτερο, το ψυχικό, δηλαδή η «γήινη σοφία» στην καλύτερη περίπτωση, καθώς επηρεάζεται από όλα τα χαοτικά ερεθίσματα των ανθρώπινων ή μάλλον ζωωδών παθών του ζώντος σώματος. Το «Ανώτερο Εγώ» δεν μπορεί να δρα άμεσα επί του σώματος, καθώς η συνειδητότητα του ανήκει σε τελείως άλλο επίπεδο καθώς και σε επίπεδα του ιδεατού. Ο «κατώτερος» Εαυτός δρα. Η δε δράση και συμπεριφορά του εξαρτώνται από την ελεύθερη θέληση του και επιλογή ως προς το αν θα έχει ροπή περισσότερο προς τον γονέα του («τον εν Ουρανοίς Πατέρα») ή προς το «ζώον» που τον διαποτίζει, τον σάρκινο άνθρωπο. Το «Ανώτερο Εγώ», ως μέρος της ουσίας του ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΝΟΥ, είναι απόλυτος παντογνώστης στο επίπεδο του, και μόνο εν δυνάμει παντογνώστης στη γήινη σφαίρα μας, καθώς πρέπει να δρα αποκλειστικά μέσω του προσωπικού Εαυτού.

Ο νους είναι διττός ως προς τη δυνατότητα του: είναι φυσικός και μεταφυσικός … Υπάρχουν άνθρωποι που δεν σκέπτονται ποτέ χρησιμοποιώντας τις ανώτερες ιδιότητες του νου τους. Όσοι τις χρησιμοποιούν,είναι μειοψηφία. Αυτοί σκέπτονται ακόμα και για συνηθισμένα ζητήματα σε εκείνο το ανώτερο επίπεδο. Η ιδιοσυγκρασία του προσώπου καθορίζει σε ποιά «αρχή» του νου διεξάγεται η σκέψη. Άλλος καθοριστικός παράγοντας είναι οι ιδιότητες μιας προηγούμενης ζωής και μερικές φορές η κληρονομικότητα του φυσικού. Επίσης, η αισιοδοξία και απαισιοδοξία εξαρτώνται από αυτό σε μεγάλο βαθμό.... Αυτή η διαφορά εξαρτάται απλώς από την εγγενή δύναμη του νου να σκέπτεται στο ανώτερο ή κατώτερο επίπεδο, με τον αστρικό ή με τον φυσικό εγκέφαλο.

Η «μνήμη» μας δεν είναι παρά ένας γενικός παράγοντας και οι «πίνακες» της με τις ανεπεξέργαστες εντυπώσεις τους δεν είναι παρά σχήμα λόγου. Οι «εγκεφαλικοί πίνακες» εξυπηρετούν μόνο σαν ουπαντί ή βαχάν (βάση ή όχημα) για να αντανακλάται σε μια δεδομένη στιγμή η ανάμνηση του ενός ή του άλλου πράγματος. Η καταγραφή των παρελθόντων γεγονότων, ακόμα και της πιο ασήμαντης πράξης και περαστικών σκέψεων, στην πραγματικότητα εντυπώνονται στα ακατάλυτα από τον χρόνο κύματα του ΑΣΤΡΙΚΟΥ ΦΩΤΟΣ, γύρω μας και παντού, όχι μόνο στον εγκέφαλο, και αυτές οι νοητικές παραστάσεις, εικόνες και ήχοι, περνούν από αυτά τα κύματα μέσω της συνειδητότητας του προσωπικού Εγώ του Νου (του κατώτερου Μάνας) η βασικότερη ουσία του οποίου είναι αστρική, μέσα στους «εγκεφαλικούς ανακλαστήρες» ας πούμε, του εγκεφάλου μας, όπου παραδίδονται από το ψυχικό στη συνειδητότητα των αισθήσεων. Τούτο συμβαίνει κάθε στιγμή της ημέρας ακόμα και κατά τη διάρκεια του ύπνου.

Εάν η Ανώτερη Οντότητα του Νου - η διαρκής και αθάνατη - διαθέτει την θεία ομοιογενή ουσία του «Αλάγια- Ακάσα» ή Μάχατ - η αντανάκλαση της, ο Προσωπικός Νους, ως προσωρινή «Αρχή», διαθέτει την Ουσία του Αστρικού Φωτός. Σαν γνήσια ακτίνα του «Υιού του Παγκόσμιου Νου» δεν θα μπορούσε να εκτελεί σωματικές λειτουργίες και θα παρέμενε ανίσχυρη μπροστά στα άτακτα όργανα της Ύλης... Είναι μέρος της αποστολής της Μανασικής Ακτίνας, το να απαλλαγεί σταδιακά από το τυφλό, απατηλό στοιχείο που, αν και το θεωρεί μια ενεργητική πνευματική οντότητα σε αυτό το επίπεδο, εντούτοις το φέρνει σε τόσο στενή επαφή με την ύλη ώστε να συσκοτίζει τελείως τη θεία φύση του και να αμβλύνει τις διαισθήσεις του.

Η θέση σας (ο Αμερικανός Θεόσοφος) ως πρωτοπόροι της έκτης υπο-φυλής της πέμπτης ρίζας -φυλής διατρέχει τους δικούς της ιδιαίτερους κινδύνους όπως και διαθέτει τα δικά της ιδιαίτερα πλεονεκτήματα. Ο ψυχισμός, ελκυστικός μαζί και επικίνδυνος, αναπτύσσεται κατ' ανάγκη ανάμεσα σας και πρέπει να προσέξετε μήπως η ψυχική εξέλιξη υπερσκελίσει τη Μανασική και Πνευματική. Οι ψυχικές ικανότητες που ελέγχονται απολύτως, ρυθμίζονται και κατευθύνονται από τη Μανασική αρχή είναι πολύτιμοι βοηθοί της εξέλιξης. Εάν, όμως, αυτές οι ικανότητες αποχαλινωθούν, εάν ελέγχουν αντί να ελέγχονται, εάν χρησιμοποιούν αντί να χρησιμοποιούνται, οδηγούν τον σπουδαστή στις πιο επικίνδυνες πλάνες και βεβαιότατα στην ηθική κατάπτωση. Συνεπώς, δώστε μεγάλη προσοχή σε αυτή την εξέλιξη, που είναι αναπόφευκτη για τη φυλή σας και για την περίοδο εξέλιξης σας, ούτως ώστε να κατατείνει τελικά προς το καλό κι όχι το κακό και δεχτείτε, εκ των προτέρων, τις ειλικρινείς και αποτελεσματικές ευλογίες Εκείνων η καλοσύνη των οποίων δεν θα σας εγκαταλείψει ποτέ, εάν εσείς δεν εγκαταλείψετε τον εαυτό σας.

 

ΓΟΥΙΛΙΑΜ ΤΖΑΤΖ

{Κατωτέρω παρατίθενται αποσπάσματα από τα κείμενα του Γουίλιαμ Κ. Τζατζ από το βιβλίο «Ο Ωκεανός της Θεοσοφίας», «Η Σύνθεση της Απόκρυφης Επιστήμης», «Σημειώσεις στην Μπαγκαβάτ Γκιτά, μία σημείωση από τους Αφορισμούς της Γιόγκα Πατάντζαλι. Και πάλι πρόκειται για συντομευμένη συρραφή κειμένων.}

 

Υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στις συνηθισμένες απόψεις για το Νου και εκείνες που βρίσκονται στη Θεοσοφία. Συνήθως, ο Νους θεωρείται ότι είναι άυλος ή απλώς το όνομα που δίνουμε στη δράση του εγκεφάλου καθώς παράγει σκέψη, μια διαδικασία απόλυτα άγνωστη για την οποία μόνο εικασίες κάνουμε ή ότι εάν δεν υπάρχει εγκέφαλος δεν μπορεί να υπάρξει νους.

Η Μανασική, ή αρχή του νου, είναι κοσμική και παγκόσμια. Είναι ο δημιουργός κάθε μορφής και η βάση κάθε νόμου στη φύση. Ο νους δεν είναι απλώς το εξελιγμένο «ένστικτο» του ζώου. Είναι η λανθάνουσα ή ενεργητική δυνατότητα του Κοσμικού Ιδεατού, η ουσία κάθε μορφής, η βάση κάθε νόμου, η δύναμη κάθε αρχής στο σύμπαν. Η ανθρώπινη σκέψη είναι η αντανάκλαση ή αναπαραγωγή στην περιοχή της ανθρώπινης συνειδητότητας αυτών των μορφών, νόμων και αρχών. Γι' αυτό και ο άνθρωπος αισθάνεται και αντιλαμβάνεται τη φύση καθώς η φύση ξεδιπλώνεται εντός του.

Η πορεία της εξέλιξης ανέπτυξε τις κατώτερες αρχές και παρήγαγε τελικά τη μορφή του ανθρώπου με έναν εγκέφαλο που διαθέτει καλύτερη και βαθύτερη ικανότητα από οποιοδήποτε άλλο ζώο. Αυτός, όμως, ο μορφολογικός άνθρωπος δεν ήταν και νοητικός άνθρωπος και χρειαζόταν την πέμπτη αρχή, το Μάνας, την σκεπτόμενη, αντιληπτική αρχή, για να τον διαφοροποιήσει από το ζωικό βασίλειο και να του δώσει τη δύναμη να γίνει αυτοσυνειδητός. Η ερώτηση που προκύπτει είναι: «Ποιός έδωσε τον νου, από πού προήλθε και τί είναι;» Είναι ο σύνδεσμος ανάμεσα στο Πνεύμα του άνω Θεού και του προσωπικού κάτω. Εδόθη στις χωρίς νου μονάδες από άλλους που είχαν περάσει αυτή τη διαδικασία επί αιώνες πριν σε άλλους κόσμους και συστήματα κόσμων και συνεπώς ήρθε από άλλες εξελικτικές περιόδους που διανύθηκαν και ολοκληρώθηκαν πολύ πριν τη λειτουργία του ηλιακού συστήματος. Αυτή είναι η θεωρία, παράξενη και μη αποδεκτή σήμερα, αλλά που πρέπει να λεχθεί αν πρόκειται να πούμε την αλήθεια για τη Θεοσοφία. Κι αυτό δεν είναι τίποτε άλλο παρά μεταβίβαση όσων είχαν πει άλλοι προηγουμένως. Ο τρόπος με τον οποίον αυτό το φως του νου δόθηκε στους Ά-νοες Ανθρώπους μπορεί να γίνει κατανοητός από την παράσταση ενός κεριού που ανάβει πολλά άλλα κεριά. Εάν έχουμε ένα αναμμένο κερί και πολλά κεριά σβηστά, συνεπάγεται ότι από το φως του ενός μπορούν να ανάψουν και τα άλλα. Το ίδιο συμβαίνει και με το Μάνας, ή Νου.

Το Μάνας, ο Στοχαστής, το μετενσαρκωμένο ον, μεταφέρει τα αποτελέσματα και τις αξίες όλων των διαφορετικών ζωών που βιώθηκαν στη γη ή και αλλού. Η φύση του γίνεται διττή μόλις προσκολληθεί σε ένα σώμα. Γιατί ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι ένας ανώτερος οργανισμός και το Μάνας τον χρησιμοποιεί για να καταλήγει μέσω της λογικής από βάσεις συλλογισμού σε συμπεράσματα. Και αυτό, επίσης, διαφοροποιεί τον άνθρωπο από το ζώο, γιατί το ζώο ενεργεί ωθούμενο από αυτόματες, αποκαλούμενες ενστικτώδεις, ορμές, ενώ ο άνθρωπος μπορεί να χρησιμοποιεί τη λογική. Αυτή είναι η κατώτερη πτυχή του Στοχαστή ή Μάνας, κι όχι όπως έχουν θεωρήσει μερικοί, το ανώτατο και κάλλιστο δώρο που διαθέτει ο άνθρωπος. Η άλλη και, κατά τη θεοσοφία, ανώτερη πτυχή του είναι η διαισθητική που γνωρίζει και δεν εξαρτάται από τη λογική. Η κατώτερη και, καθαρά διανοητική, είναι εγγύτερα προς την αρχή της Επιθυμίας και έτσι διακρίνεται από την άλλη όψη   της που είναι συγγενής προς τις ανωτέρω πνευματικές αρχές. Εάν, λοιπόν, ο Στοχαστής γίνει καθ' ολοκληρία διανοητικός, η όλη φύση αρχίζει να τείνει προς τα κάτω. Γιατί η διάνοια μόνη της είναι ψυχρή, σκληρή, ιδιοτελής, επειδή δεν φωτίζεται από τις δύο άλλες αρχές του Μπούντι και του Άτμα, του Πνεύματος και της   πνευματικής διαφοροποίησης.                                                                                                                  

Στην ανώτερη Τριάδα του ανθρώπου έχουμε τον Θεό πάνω από τον καθένα. Είναι το Άτμα ή Πνεύμα και μπορεί να αποκληθεί ο Ανώτερος Εαυτός. Το πνευματικό μέρος της ψυχής ονομάζεται Μπούντι, ή πνευματική διαφοροποίηση. Όταν είναι τελείως ενωμένο με το Μάνας μπορεί να ονομάζεται Θείο Εγώ. Το εσώτερο Εγώ, που μετενσαρκώνεται, προσλαμβάνοντας το ένα σώμα μετά το άλλο, εναποθηκεύοντας τις εντυπώσεις της μίας ζωής μετά την άλλη, που κερδίζει εμπειρία και την προσθέτει στο θείο Εγώ, που υποφέρει και χαίρεται μέσα από μια τεράστια περίοδο ετών, είναι η Πέμπτη αρχή - Μάνας - που δεν είναι ενωμένη με το Μπούντι. Αυτή είναι η διαρκής ατομικότητα που κάνει κάθε άνθρωπο να νοιώθει ότι είναι ο εαυτός του και όχι κάποιος άλλος. Αυτή είναι που, μέσα από όλες τις εναλλαγές μέρας και νύχτας, από τη νεαρή ηλικία μέχρι το τέλος της ζωής, μας κάνει να νοιώθουμε μία ταυτότητα σε όλες τις περιόδους. Γεφυρώνει το χάσμα που δημιουργείται με τον ύπνο του θανάτου. Είναι αυτή κι όχι ο εγκέφαλος μας που μας υψώνει πάνω από το ζώο.

Ο άνθρωπος, φτιαγμένος από σκέψη, απλώς κατοικώντας σε πολλά σώματα από καιρού εις καιρόν, σκέπτεται αιωνίως. Τα δεσμά του υπάρχουν μέσω της σκέψης και  η απελευθέρωση του δεν οφείλεται σε τίποτε άλλο. Ο νους του αμέσως χρωματίζεται ή μεταβάλλεται από οποιοδήποτε αντικείμενο προς το οποίο στρέφεται. Κατ' αυτόν τον τρόπο η ψυχή παγιδεύεται στην ίδια σκέψη ή σειρά σκέψεων όπως και ο νους.                              

Εάν το αντικείμενο της σκέψης είναι κάτι ξεχωριστό από τον Υπέρτατο Εαυτό, τότε ο νους αμέσως στρέφεται προς αυτό, γίνεται αυτό, παίρνει την απόχρωση του. Αυτή είναι μία από τις φυσικές ικανότητες του νου. Φυσιολογικά, είναι διαυγής και άχρωμος, όπως θα διαπιστώναμε αν μπορούσαμε να βρούμε κάποιον που δεν θα είχε περάσει από πάρα πολλές εμπειρίες. Είναι εύστροφος και γρήγορος, και έχει την τάση να μεταπηδά από το ένα θέμα στο άλλο. Θα μπορούσε να περιγραφεί με αρκετές λέξεις. Σαν τον χαμαιλέοντα αλλάζει χρώμα, σαν το σφουγγάρι απορροφά το υλικό που αγγίζει, σαν το κόσκινο χάνει αμέσως το προηγούμενο χρώμα και σχήμα, μπορεί ξαφνικά να γίνει μελαγχολικός ή σκυθρωπός, μόλις τον προσεγγίσει κάτι που είναι λυπηρό ή μελαγχολικό. Μπορούμε να πούμε ότι ταυτίζεται με αυτό στο οποίο αφοσιώνεται.

Στο Μάνας αποθηκεύονται οι σκέψεις όλων των ζωών. Σε κάθε ζωή ,το σύνολο των σκέψεων  που αποτελούν τη βάση όλων των πράξεων της τρέχουσας ζωής θα έχουν, γενικώς, ενιαίο χαρακτήρα, αλλά μπορούν να ταξινομηθούν σε μία ή περισσότερες κατηγορίες. Δηλαδή, ο σημερινός επιχειρηματίας είναι ένας                   μεμονωμένος τύπος. Όλες οι σκέψεις στη ζωή του δεν αντιπροσωπεύουν παρά ένα και μόνο νήμα σκέψης. Ο καλλιτέχνης είναι ένας άλλος τύπος. Ο άνθρωπος που ασχολείται με επιχειρήσεις, αλλά που βασάνισε πολύ την σκέψη του για φήμη και δύναμη που ποτέ δεν απέκτησε, ανήκει σε άλλο τύπο. Η μεγάλη μάζα των γενναίων φτωχών ανθρώπων που με αυταπάρνηση αντέχουν τις δυσκολίες και που διαθέτουν πολύ λίγο χρόνο για σκέψη, αποτελεί μια άλλη ξεχωριστή κατηγορία. Σε όλες αυτές η συνολική ποσότητα των σκέψεων κατά τη διάρκεια της ζωής σχηματίζει το ρεύμα ή το νήμα διαλογισμού- «αυτού που διάλεξε η καρδιά» - και αποθηκεύεται στο Μάνας για να ξεπροβάλλει και πάλι κάποια στιγμή σε οποιαδήποτε ζωή όταν ο εγκέφαλος και το σωματικό περιβάλλον βρεθούν σε συνθήκες παρόμοιες με εκείνες που δημιούργησαν αυτή την κατηγορία σκέψεων.

Εάν διασπασθεί ο δεσμός ανάμεσα στο Μάνας και τον εγκέφαλο, η διάνοια δεν θα εκδηλώνεται, εκτός εάν το Μάνας, μέσω εκπαίδευσης, έχει βρει τον τρόπο να προβάλει το αστρικό σώμα από το φυσικό και να διατηρεί έτσι επικοινωνία με τους συνανθρώπους. Το ότι τα όργανα και οι αισθήσεις δεν αντιλαμβάνονται αντικείμενα,- υπνωτισμός, μεσμερισμός και πειράματα ύπνωσης - το αντικείμενο που βλέπει ή αισθάνεται κανείς, και από το οποίο μπορούν να γίνουν αισθητά όλα τα γνωρίσματα   των στερεών αντικειμένων, είναι συχνά μια ιδέα που υπάρχει μόνο στον εγκέφαλο του οραματιστή. Κατά τον ίδιο τρόπο το Μάνας, χρησιμοποιώντας το αστρικό σώμα δεν έχει παρά να εντυπώσει μία ιδέα πάνω σε έναν άλλο άνθρωπο για να κάνει τον τελευταίο να την προσλάβει και να την μεταφράσει σε ένα ορατό σώμα που συνοδεύεται από τα συνήθη χαρακτηριστικά πυκνότητας και βάρους. Όλα, όμως, αυτά τα φαινόμενα είναι έκθεση των δυνάμεων του κατώτερου Μάνας που δρα στο αστρικό σώμα και στην τέταρτη αρχή- Επιθυμία, που χρησιμοποιεί το φυσικό σώμα ως πεδίο για την έκθεση των δυνάμεων.

Το κατώτερο Μάνας είναι αυτό που συγκρατεί όλες τις εντυπώσεις μιας ζωής και μερικές φορές κατά περίεργο τρόπο τις εκθέτει σε καταστάσεις ύπνωσης ή όνειρα,
παραληρήματα, καταστάσεις που έχουν προηγηθεί εδώ κι εκεί σε φυσιολογικές συνθήκες και πολύ συχνά κατά τη στιγμή του φυσικού θανάτου. Είναι, όμως, τόσο
απασχολημένο με τον εγκέφαλο, με τη μνήμη και την αίσθηση που συνήθως παρουσιάζει λίγες μόνο αναμνήσεις από τη μάζα των γεγονότων που τα χρόνια έχουν συσωρεύσει. Υπεισέρχεται στη δράση του Ανώτερου Μάνας γιατί στην παρούσα ακριβώς φάση της εξέλιξης, η Επιθυμία κι όλες οι αντίστοιχες δυνάμεις, ιδιότητες και αισθήσεις έχουν εξελιχθεί τα μέγιστα συσκοτίζοντας κατ' αυτόν τον τρόπο κάπως το λευκό φως της πνευματικής πτυχής του Μάνας. Χρωματίζεται από κάθε εμφανιζόμενο αντικείμενο, είτε είναι αντικείμενο σκέψης είτε υλικό αντικείμενο. Δηλαδή, το Κατώτερο Μάνας, λειτουργώντας μέσω του εγκεφάλου, παίρνει αμέσως το σχήμα και τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά οιουδήποτε αντικειμένου, νοητικού ή άλλου. Αυτό το κάνει να έχει τέσσερεις ιδιαιτερότητες. Πρώτον, να φεύγει αβίαστα από οποιοδήποτε σημείο, αντικείμενο ή υποκείμενο. Δεύτερον, να πετά προς μια ευχάριστη ιδέα. Τρίτον, να πετά προς μια δυσάρεστη ιδέα. Τέταρτον, να παραμένει παθητικό και να μην σκέπτεται τίποτα. Το πρώτο οφείλεται στη μνήμη και την φυσική κίνηση του Μάνας. Το δεύτερο και τρίτο οφείλονται μόνο στη μνήμη. Το τέταρτο υποδηλώνει τον ύπνο, όταν δεν είναι αφύσικος, κι όταν είναι αφύσικος, τείνει προς την παραφροσύνη.

 

ΠΑΤΑΝΤΖΑΛΙ

Ο Πατάντζαλι πρεσβεύει ότι η Φύση υφίσταται προς χάριν της ψυχής και καταθέτει ότι αυτός που διαθέτει πραγματικές εμπειρίες και είναι γνώστης είναι η ψυχή κι όχι ο νους. ... Κατά συνέπεια, λοιπόν, ότι ο Νους, που ορίζεται είτε ως «εσωτερικό όργανο» είτε ως «αρχή σκέψης», ενώ είναι ανώτερος και λεπτοφυέστερος από το σώμα, δεν είναι παρά ένα όργανο που χρησιμοποιεί η Ψυχή για την απόκτηση εμπειρίας, όπως ακριβώς ένας αστρονόμος χρησιμοποιεί το τηλεσκόπιο του για να αποκτήσει πληροφορίες αναφορικά με τον ουρανό... Εάν είμαστε μόνο νους, ή σκλάβοι του νου, δεν μπορούμε ποτέ να φτάσουμε την αληθινή γνώση γιατί το  διαρκές πανόραμα των αντικειμένων αιωνίως τροποποιεί τον νου που δεν ελέγχεται από την ψυχή, εμποδίζοντας πάντα την απόκτηση της αληθινής γνώσης. Όμως, καθώς η ψυχή θεωρείται ανώτερη του Νου, έχει τη δύναμη να συλλαμβάνει και να συγκρατεί τον τελευταίο. Δεν χρειάζεται τίποτε άλλο από το να θέλουμε να βοηθήσουμε σε αυτό το έργο, και μόνο τότε επιτυγχάνεται ο αληθινός σκοπός και στόχος του νου.

Τα νοητικά χαρακτηριστικά που ανήκουν στο κατώτερο Μάνας είναι εκείνα που το Ανώτερο Μάνας, βοηθούμενο από το Μπούντι και το Άτμα , πρέπει να πολεμήσει και να κατακτήσει. Το Ανώτερο Μάνας, εάν είναι σε θέση να δρα, γίνεται αυτό που καμιά φορά αποκαλούμε Ευφυΐα. Εάν κυριαρχήσει απόλυτα, τότε μπορεί κανείς να γίνει θεός. Ωστόσο, η μνήμη διαρκώς παρουσιάζει εικόνες στο Κατώτερο Μάνας και το αποτέλεσμα είναι το Ανώτερο να συσκοτίζεται. Αλλά, μερικές φορές, στη διαδρομή της ζωής βλέπουμε, εδώ κι εκεί, ανθρώπους που είναι ευφυΐες ή μεγάλοι ενορατικοί και προφήτες. Σε αυτούς οι ανώτερες δυνάμεις του Μάνας είναι ενεργές και ο άνθρωπος φωτίζεται. Τέτοιοι ήταν οι μεγάλοι Σοφοί του παρελθόντος, άνδρες σαν τον Βούδδα, τον Ιησού, τον Κομφούκιο, τον Ζωροάστρη και άλλους.

 

 

© blavatsky.gr 
Επιτρέπεται η αντιγραφή αποσπασμάτων υπό τον όρο ότι δεν γίνονται αλλαγές, δεν προστίθενται λέξεις ή εικόνες και ότι η πηγή αναγράφεται πλήρως και σωστά.