Αντασκαράνα, το Μονοπάτι της Αρετής

Αθήνα, 10 Φεβρουαρίου 2016

Αντασκαράνα, το Μονομάτι της Αρετής

Ασπασία Παπαδομιχελάκη

 

 Σύμφωνα με την Αρχαία Σοφία, η εκδηλωμένη Ζωή αποτελείται από κύματα Μονάδων που πηγάζουν από τη Συμπαντική Συνειδητότητα ή Αρχή. Αυτές κυλιόμενες μέσα στον Χώρο,  καταλαμβάνοντας τη θέση που τους ανήκει στην εξελικτική κλίμακα, πορεύονται την ατραπό της ατομικής τους εμπειρίας υπό την καθοδήγηση των πιο εξελιγμένων πνευματικά Όντων και κάτω από περιορισμούς που θέτει ο νόμος του κάρμα και της επαναγέννησης. Σκοπός της ατομικής ζωής είναι η αφύπνιση των ληθαργουσών θείων δυνατοτήτων της μέσω διαφορετικών ειδών ζωής και η ανάγκη της ατομικής εμπειρίας για την κατάκτηση της γνώσης-σοφίας  μέσω όλων των όψεων του Θείου Ιδεατού με μοναδικό στόχο την πνευματική τελειοποίηση. 
H Εκδηλωμένη Πνοή εκφερόμενη από την Αρχική Πηγή κινείται και νομοτελειακά επιφέρει τις προβλεπόμενες από τη Θεία Σκέψη αλλαγές και τροποποιήσεις, εξαιτίας των οποίων οι Αρχές-Μονάδες διαφοροποιούνται σε πνεύμα, ψυχή και φυσικό σώμα,  δηλαδή σε φυσική ύλη.

Η Μονάδα

«Η Μονάδα είναι μια σταγόνα του άπειρου Ωκεανού πέρα, ή πιο σωστά, μέσα στο πεδίο της πρωταρχικής διαφοροποίησης. Είναι θεία στην ανώτερη και ανθρώπινη στην κατώτερη κατάστασή της – τα επίθετα «ανώτερη» και «κατώτερη» χρησιμοποιούνται από έλλειψη καλύτερων λέξεων – και παραμένει συνεχώς μια Μονάδα – εκτός από τη νιρβανική κατάσταση – κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες ή οποιαδήποτε εξωτερική μορφή. Όπως ο Λόγος αντανακλά το Σύμπαν στον θείο Νου και το εκδηλωμένο Σύμπαν αντανακλάται σε καθεμιά από τις Μονάδες του – όπως το εξέφρασε ο Λάιμπνιτς, επαναλαμβάνοντας μια Ανατολική διδασκαλία – έτσι και η ΜΟΝΑΔΑ, κατά τη διάρκεια των ενσαρκώσεών της, πρέπει να αντανακλάσει μέσα της την κάθε ριζική μορφή κάθε βασιλείου. Γι’αυτό οι Καμπαλιστές σωστά λένε ότι ο «ΑΝΘΡΩΠΟΣ» γίνεται μια πέτρα, ένα φυτό, ένα ζώο, ένας άνθρωπος, ένα Πνεύμα και τελικά Θεός, ολοκληρώνοντας έτσι τον κύκλο ή τη διαδρομή και επιστρέφοντας στο σημείο απ’όπου είχε ξεκινήσει σαν ουράνιος ΑΝΘΡΩΠΟΣ.

Με τον όρο «Άνθρωπος», όμως, εννοείται η θεία Μονάδα και όχι η σκεπτόμενη Οντότητα και πολύ λιγότερο το φυσικό του σώμα. Ενώ απορρίπτουν την αθάνατη Ψυχή, οι άνθρωποι της Επιστήμης προσπαθούν τώρα να την ανιχνεύσουν μέσα από μια σειρά ζωικών μορφών, από την κατώτερη μέχρι την ανώτερη. Ενώ.…είναι σωστό να πούμε ότι ο άνθρωπος αυτού του Μανβαντάρα, δηλ. κατά τη διάρκεια των τριών προηγούμενων Γύρων, πέρασε μέσα απ’όλα τα βασίλεια της φύσης.» (1)

Σύμφωνα με τον Πυθαγόρα, η μονάς είναι η έννοια της ατομικότητας, μια συστατική σταγόνα του χωρίς ακτές Ωκεανού του ευρύχωρου Όντος. Είναι ένα πνευματικό σημείο, το οποίο, κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του μέσα στην ύλη, ενδύεται με τις δικές του ακτίνες φωτός και αυτές οι ακτίνες ονομάζονται «ψυχές». Κάθε ψυχή είναι μία ατομικότητα, που εκφράζει τον ίδιο της τον εαυτό. Όμως οι ψυχές δεν είναι ούτε αθάνατες ούτε αιώνιες. Η ανθρώπινη ψυχή είναι μια προβολή της Μοναδικής Ουσίας, είναι ένα σύνθετο ον και είναι μερικώς αυτοσυνειδητή.

Το άτομο είναι και αυτό μια ψυχή. Είναι μια ατομική ψυχή, επειδή το κέντρο συνειδητότητάς του εκδηλώνεται στις ατομικές σφαίρες ζωής και το φυσικό άτομο της χημείας δεν είναι παρά μία από τις κατοικίες του.

Δεν υπάρχει μεταφυσική φιλοσοφία, θρησκεία ή μύηση, που να μην έχει ασχοληθεί με την ουσία, τη συμπεριφορά και τον σκοπό της ψυχής, όπως επίσης δεν υπάρχει μύστης που να μην έχει γράψει σελίδες και να μην έχει ασχοληθεί επιμελώς να εξηγήσει την προέλευση και τον προορισμό της.

Για τον Πλωτίνο, «η Ψυχή έχει τρεις υποστάσεις. Ζει με τον Νου και μέσω του Νου ενώνεται με το Ένα. Το άλλο τμήμα της, αυτό που κοιτάζει προς τον βυθό, είναι υπεύθυνο για τη δημιουργία των σωμάτων. Όμως και αυτό το τμήμα ποτέ δεν χάνει την επαφή του με τον Νου. Βρίσκεται ανάμεσα στον Νου και τις αισθήσεις. Είναι η ενδιάμεση αιτία των αισθήσεων και ο εκπρόσωπος του Νου.

Τα χαρακτηριστικά αυτού του τμήματος, που λέγεται και ατομική ψυχή και κοιτάζει προς τις αισθήσεις, είναι ο επαγωγικός συλλογισμός, αφού μπορεί και συμπεραίνει από τις αιτίες τα αποτελέσματα. Μπορεί όμως να υπερυψώνεται πάνω από τη λογική, εφόσον ένα τμήμα της παραμένει πάντοτε στον Νου ή στην Παγκόσμια Ψυχή και έτσι να συμμετέχει στην Κοσμική Ζωή μέσω της διαισθητικής σκέψης......

Η ψυχή ως ενότητα που αντιπροσωπεύει τη ζώσα και παραγωγική δύναμη του κόσμου, ενεργείσε διαφορετικά επίπεδα και με διαφορετικούς τρόπους, παράγοντας έτσι διαδοχικά πυκνότερες εικόνες ή αντανακλάσεις του εαυτού της, εμψυχωμένες όμως με όλο και λιγότερη δύναμη. Φθάνει λοιπόν στο χαμηλότερο σημείο του κόσμου και σχηματίζει τον κόσμο των φαντασμάτων και των σκιών, όπου η δύναμη της συνείδησης είναι ανύπαρκτη, βυθισμένη στην αδράνεια και στον λήθαργο της ύλης. Σε αυτό το επίπεδο της ζωής, οι ατομικές ψυχές έχουν έντονη την τάση της χωριστικότητας και της απομόνωσης, το ίδιο όπως και όλα τα πράγματα είναι εξωτερικά και αποκομμένα και μεταξύ τους και από την εσωτερική τους υπόσταση. Αυτή η χωριστικότητα, για τον Πλωτίνο, είναι το αμάρτημα της ανθρώπινης ψυχής, το οποίο και πληρώνει αφενός στον μεταθανάτιο Άδη και αφετέρου μετενσαρκούμενη σε σώματα που ταιριάζουν όσο το δυνατό καλύτερα στις ποιότητές της.» (2)

«Η ανθρώπινη ψυχή δεν βυθίζεται εντελώς μέσα στο πεδίο της ύλης, επειδή κάτι απ’αυτήν βρίσκεται ασταμάτητα και για πάντα στον Πνευματικό Κόσμο, όμως αυτό το τμήμα της ψυχής που είναι βυθισμένο στα πεδία των αισθήσεων, εν μέρει ελέγχεται εδώ, και καθώς τοξινώνεται, γίνεται τυφλό ως προς το ανώτερό της τμήμα, το οποίο διαλογίζεται επί της Θεότητας» (Πλωτίνος, Εννεάδες, «Η κάθοδος της ψυχής σε ενσωμάτωση» IV, viii, 8)

Ο Σωκράτης και ο Πλάτωνας παραδέχθηκαν και ακολούθησαν ανάλογο µε το δικό µας σύστηµα διαίρεσης, γιατί στα πέντε ακόλουθα στοιχεία:

• Αγαθόν (θεότητα ή Ατµα)

• Ψυχή (η ψυχή στη συλλογική της όψη)

 • Νους (πνευµατική νοηµοσύνη), αντιστοιχεί στο Ανώτερο Μάνας

• Φρην (φυσική ή κατώτερη νοηµοσύνη), αντιστοιχεί στο Κατώτερο Μάνας

 • Θυµός (Κάµα-Ρούπα ή έδρα των παθών)

προσθέτουµε το είδωλο των Μυστηρίων, την αστρική δηλαδή µορφή (είναι γνωστό επίσης ως αιθερικό, διπλό, ενεργειακό) και το φυσικό σώµα.

Μάχατ: ο Συμπαντικός Νους

Μάχατ είναι ο Μεγάλος. Είναι η πρώτη Αρχή της Παγκόσμιας Νοημοσύνης και Συνειδητότητας. Στη φιλοσοφία των Πουράνα είναι το πρώτο παράγωγο της ρίζας της φύσης ή Πραντάνα ή Μουλαπρακρίτι.Είναι ο παραγωγός του Μάνας, που είναι η νοήμων αρχή και του Αχαμκάρα, που είναι ο εγωτισμός ή το αίσθημα του «εγώ είμαι εγώ».

 Η Μανασική ή νοητική αρχή, είναι κοσμική και παγκόσμια. Είναι ο δημιουργός κάθε μορφής και η βάση κάθε νόμου στη φύση. 
«Ο υποκινών την ύλη Νους, η εμψυχώνουσα Ψυχή, έμφυτη σε κάθε άτομο, η οποία εκδηλώνεται στον άνθρωπο και υπάρχει κρυμμένη μέσα στην πέτρα, έχει διάφορους βαθμούς δύναμης.»(3)

Ο άνθρωπος όπως και ο Κόσμος έχει δύο όψεις, ή θα λέγαμε ότι έχει δύο Εγώ. Το Θείο και το Ανθρώπινο. Και αυτές οι δύο όψεις γίνονται διακριτές μεταξύ τους εξαιτίας της φύσης του Νου-Μάνας. Όπως η δημιουργία χωρίζεται στην Ενσυνείδητη Ζωή και την Ασυνείδητη, την Πνευματική και την Υλική, την Ανώτερη και την Κατώτερη, κατά τον ίδιο τρόπο ο άνθρωπος έχει δύο φύσεις, την ανώτερη και την κατώτερη. Αυτό που ξεχωρίζει τις δύο φύσεις είναι ο Νους-το Μάνας..

Γιατί το Μάνας, δηλαδή η Νοημοσύνη είναι αυτό που διακρίνει τον άνθρωπο από τα λιγότερο εξελιγμένα είδη ζωής –ορυκτά, φυτά, ζώα και στοιχειακά – και του δίνει τη δυνατότητα του επαγωγικού συλλογισμού, της κρίσης, της μνήμης, του λόγου και της αυτοσυνειδητότητας.

To Μάνας έχει δύο όψεις. Η μία όψη του, αυτή που στρέφεται προς τα κάτω, προς την πυκνότερη κατάσταση της ύλης, είναι αυτό που ανακατεμένο με το ένστικτο, το πάθος, την προσκόλληση, τη λαγνεία, την παθητικότητα, την αδράνεια και τον ύπνο, τοποθετεί τον άνθρωπο πολύ κοντά στο ζώο. Ενώ το Ανώτερο Μάνας είναι η όψη που συνυπάρχει με το Μπούντι, είναι το Ανώτερο Εγώ, η ρίζα της ανθρώπινης ψυχής, που είναι η προέκταση της Πνευματικής μας Ψυχής.

Το Μάνας ή ο Νους όταν ταυτίζεται με την αισθηματική μας φύση, τα πάθη και τις κατώτερες επιθυμίες ονομάζεται Κατώτερο Μάνας ή Κάμα-Μάνας.    Το τμήμα αυτό διακατέχεται μονίμως από μια διάσπαση και ονομάζεται επίσης προσωπικό Εγώ, προσωπικότητα, κατώτερο Εγώ.

Το Ανώτερο Μάνας είναι η αρχή που είναι στενά συνδεδεμένη με το Μπούντι ή την Πνευματική Ψυχή, η οποία είναι αυτή που δέχεται την εμπειρία, είναι ο διαλογιζόμενος, ο σκεπτόμενος, ο νοήμων, είναι αυτός που θέλει, ερευνά, φαντάζεται και θυμάται.

Το Μπούντι είναι το όχημα-περικάλυμμα του Άτμα. Είναι ο ωκεανός της Σοφίας που έχει κατακτηθεί διαμέσου των απείρων δισεκατομμυρίων χρόνων των εξακολουθητικών μανβαντάρα και πραλάγια. Είναι η μάσκα που φοράει το Άτμα, που είναι μια ακτίνα από το Παγκόσμιο Πνεύμα. Αυτά τα δύο το Άτμα-Μπούντι, είναι η Θεία Δυάδα ή το Πνεύμα και η Θεία Ύλη, το καθένα διαφορετικό στη λειτουργία του, όμως, είναι αιώνια δεμένα μεταξύ τους.

Η Ανθρώπινη Ψυχή που είναι η προέκταση της Ανώτερης Τριάδας (Άτμα-Μπούντι-Μάνας), αναγκαστικά είναι Μάνας, το οποίο ενώνει σαν μια ακτίνα το ανώτερο με το φυσικό της σώμα, που είναι το περικάλυμμα της προσωπικότητάς της ή της κατώτερης φύσης της. Αυτή η τελευταία αποτελείται από το κάμα, τη ζωή (πράνα), το ενεργειακό σώμα ή το αστρικό και το φυσικό.

Κάμα: επιθυμία και πάθη και αισθήματα

Αρχή της Ζωής: πράνα, ζωικός μαγνητισμός και προσωπικός ηλεκτρισμός

Αστρικό: το μοντέλο ή το ηλεκτρομαγνητικό πλαίσιο στο οποίο θα καλουπωθούν τα αντίστοιχα φυσικά όργανα, σκελετός, κλπ.

Το Μάνας είναι ο κρίκος ανάμεσα στα δύο τμήματα, το ανώτερο και το κατώτερο. Είναι μια ακτίνα, μια γέφυρα που συνδέει την Ψυχή-Παρατηρητή με τα πράγματα της αντικειμενικότητας ή της φύσης. Ο Νους είναι το τηλεσκόπιο που χρησιμοποιεί η ψυχή ώστε να αντιλαμβάνεται τα πράγματα της φυσικής ύλης. Είναι επίσης ένας κρίκος που συνδέει την σκέψη με τον εγκέφαλο και τα κέντρα των αισθήσεων.

Όταν υπερτερεί η κατώτερη φύση, τότε ο νους και οι αισθήσεις κυριαρχούν της ψυχής (προσωπικότητα). Όταν υπερτερεί η ανώτερη φύση, τότε η ψυχή κυριαρχεί του νου και των αισθήσεων(ατομικότητα).

Στη Θεοσοφική διδασκαλία, η ψυχή είναι τριπλής φύσης.

  1. Πνευματική Ψυχή, όταν το Μάνας ενώνεται με το Μπούντι (σοφία-διάκριση), όπως στη διάρκεια του διαλογισμού πάνω σε ανώτατα ηθικά θέματα και όταν κάποιος επιδιώκει το καλό των άλλων.
  2. Ανθρώπινη Ψυχή ή Μάνας, ο συγκεκριμένος νους, ασχολείται με μαθηματικά, μηχανική, φυσική ή μελέτες που αυξάνουν τη γνώση.
  3. Ζωώδης Ψυχή, όπου το Μάνας ενώνεται με τα πάθη και τις επιθυμίες των αισθήσεων. Εξυπηρετεί τους εγωιστικούς στόχους και φιλοδοξίες και είναι εντελώς ανήθικο.

 Καθορισμένοι Όροι για Καθορισμένα Πράγματα

Στο Κλειδί της Θεοσοφίας δίνεται η σειρά της διαφοροποίησης  που αφορά στη Μονάδα  καθώς προβάλλεται καθοδικά στον Βυθό.

Ο ΑΝΩΤΕΡΟΣ ΕΑΥΤΟΣ ΕΙΝΑΙ: Άτµα, η ακτίνα η αξεχώριστη από τον παγκόσµιο µοναδικό Εαυτό. Είναι ο «υπεράνω» µάλλον παρά ο «εντός» Θεός. Μακάριος ο άνθρωπος που κατορθώνει να πληρώσει µέχρι κόρου το εσώτερο Εγώ του απ’ αυτόν.

ΤΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΑΙ ΘΕΙΟ ΕΓΩ ΕΙΝΑΙ: Η πνευµατική ψυχή ή το Μπούντι σε στενή ένωση µε το Μάνας, το στοιχείο της νοηµοσύνης, χωρίς το οποίο δεν είναι πια ένα Εγώ, αλλά µόνο ο φορέας του Άτµα.

ΤΟ ΑΝΩΤΕΡΟ Ή ΕΣΩΤΕΡΟ ΕΓΩ ΕΙΝΑΙ: Μάνας, ονοµάζεται το πέµπτο στοιχείο, ανεξάρτητα από το Μπούντι. Το στοιχείο της νοηµοσύνης γίνεται πνευµατικό Εγώ µόνον όταν ενωθεί ολωσδιόλου µε το Μπούντι. Κανείς υλιστής δεν έχει εντός του ένα Εγώ τέτοιου είδους, όσες και αν είναι οι διανοητικές του ικανότητες. Είναι η αιώνια Ατοµικότητα ή το «µετενσαρκούµενο Εγώ».

ΤΟ ΚΑΤΩΤΕΡΟ Ή ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΕΓΩ ΕΙΝΑΙ: Ο φυσικός άνθρωπος ενωµένος µε τον κατώτερο Εαυτό δηλαδή τα πάθη, τα ένστικτα, τις κτηνώδεις επιθυµίες. Είναι αυτό που ονοµάζουµε ψεύτικη προσωπικότητα. Αποτελείται από το κατώτερο Μάνας, που µαζί µε το Κάµα-Ρούπα ενεργεί διαµέσου του φυσικού σώµατος και µέσα από το φάσµα του ή το «αιθερικό διπλό σώµα». Το στοιχείο που µένει, το «Πράνα» ή Ζωή, στην κυριολεξία σηµαίνει την ακτινοβολούσα δύναµη ή ενέργεια του Άτµα: η παγκόσµια Ζωή και ο Μοναδικός Εαυτός. Είναι δηλαδή η κατώτερη ή µάλλον (στα αποτελέσµατά της) η φυσική της όψη που εκδηλώνεται. Το Πράνα ή η Ζωή διαποτίζει ολόκληρο το αντικειµενικό σύµπαν στο σύνολό του. Το ονοµάζουµε στοιχείο µονάχα γιατί είναι ένας απαραίτητος συντελεστής, ο «από µηχανής θεός» του ζωντανού ανθρώπου.(4)

Ατομικότητα και Προσωπικότητα

Ο μικρόκοσμος αποτελείται από ό,τι αποτελείται και ο Μακρόκοσμος. Είναι Πνεύμα-Άτμα, Μπούντι-Πνευματική Ψυχή και Νους-Μάνας. Αυτά τα τρία αποτελούν την Ανώτερη Φύση του, την Εσωτερική Πνευματική του Τριάδα,  την οποία σπάνια ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται ότι υπάρχει.

Σε αυτή την ανώτερη τριάδα, που λέγεται ατομικότητα, έχει τη ρίζα της η ανθρώπινη ψυχή, η οποία ενσαρκούμενη σε φυσικά σώματα και προσλαμβάνοντας αρχές που την εξυπηρετούν στη φυσική αντικειμενικότητα να αντιλαμβάνεται τί συμβαίνει και το πώς να ανταποκρίνεται στις φυσικές, συναισθηματικές και νοητικές προκλήσεις, γίνεται ο άνθρωπος που γνωρίζουμε.

«... Είναι ένας ατοµικός παλµός ζωής, που άρχισε στο Νιρβάνα, στο υποκειµενικό δηλαδή πεδίο της φύσης, το ίδιο όπως ένας παλµός θερµότητας ή φωτός ξεκινά διαµέσου του αιθέρα στη δυναµική πηγή του. Με την ώθηση του Κάρµα και τη δηµιουργική κατεύθυνση του «Τάνχα» (ανικανοποίητη επιθυµία για ύπαρξη) ο παλµός ζωής πορεύεται στο αντικειµενικό πεδίο της Φύσης και τέλος ύστερα από πολλές κυκλικές µεταβολές επιστρέφει στο Νιρβάνα……. Θεωρούµε ατοµικότητα αυτό τον παλµό της ζωής και κάθε εκδηλωµένη του γέννηση, την ξεχωριστή προσωπικότητα. …. Για να κατανοήσετε καλύτερα αυτή την ιδέα, πρέπει πρώτα να µελετήσετε τη δυαδικότητα των στοιχείων: τα πνευµατικά ή αυτά που ανήκουν στο αθάνατο Εγώ, και τα υλικά, εκείνα που παίρνουν µέρος στη σύνθεση των σωµάτων που ολοένα µεταβάλλονται. Είναι δηλαδή συστατικά στοιχεία της προσωπικότητας µέσα στην απέραντη σειρά των µετενσαρκώσεων. Προτιµότερο όµως να τους δώσουµε µόνιµα ονόµατα για την καλύτερη κατατόπισή µας:

1. Άτµα, ο Ανώτερος Εαυτός, δεν είναι ούτε το δικό σας ούτε το δικό µου πνεύµα, φέγγει πάνω από όλα σαν το φως του ήλιου. Είναι η «θεία ουσία» η διασκορπισµένη σε όλο το σύµπαν και που αποτελεί ένα αδιαίρετο όλο µαζί µε το απόλυτο Υπερπνεύµα, όπως η ακτίνα είναι αξεχώριστη από το φως του ήλιου.

2. Μπούντι, (η πνευµατική ψυχή) δεν είναι παρά ο φορέας της. Ούτε το Άτµα, ούτε το Μπούντι, ξεχωριστά ή και τα δύο µαζί είναι χρήσιµα στο ανθρώπινο σώµα, όσο και το ηλιακό φως µε τις ακτίνες του για ένα πέτρωµα γρανίτη χωµένο στη γη, εκτός αν κάποια συνειδητότητα το απορροφά και το αντανακλά. Το Κάρµα δεν µπορεί να θίξει ούτε το ένα, ούτε το άλλο. Το Άτµα είναι η πιο υψηλή όψη αυτού του Κάρµα, ο εν δράσει αντιπρόσωπός του, θα λέγαµε. Όσο για το Μπούντι είναι λανθάνον (µη-συνειδητό) στο πεδίο µας. Η συνειδητότητα ή η νοηµοσύνη είναι το:

 3. Μάνας, το αποτέλεσµα ή η αντανάκλαση του Αχαµκάρα, που είναι η αντίληψη του «εγώ είµαι», της εγώτητας. Όταν είναι ενωµένο αξεδιάλυτα µε τα δύο πρώτα τότε ονοµάζεται το Πνευµατικό Εγώ, ή Ταϊγιασί (ο φεγγοβόλος). Αυτό είναι η πραγµατική ατοµικότητα ή ο θείος άνθρωπος. Αυτό το Εγώ ενσαρκώθηκε µέσα στις άνευ αισθήσεων ανθρώπινες µορφές, οι οποίες δεν αισθάνονταν την παρουσία της δυαδικής Μονάδας, που ζωντάνευε, σε πραγµατικό άνθρωπο εκείνο που τότε ήταν µόνο ανθρώπινο σχήµα. Είναι αυτό το Εγώ, αυτό το αιτιατό σώµα, που επισκιάζει κάθε προσωπικότητα που το Κάρµα αναγκάζει να ενσαρκωθεί. Αυτό το Εγώ είναι υπεύθυνο για όλες τις αµαρτίες που γίνονται από κάθε νέο σώµα ή κάθε νέα προσωπικότητα, το εφήµερο προσωπείο κάτω από το οποίο κρύβεται η αληθινή ατοµικότητα σε όλη τη µακρά σειρά των ενσαρκώσεων. (5)

Ανώτερος Νους ή Εγώ: η ατομικότητα

Το τμήμα του εαυτού μας που παραμένει συνειδητό και στις επιμέρους συνειδητότητές μας και ολόκληρης της συνειδητής φύσης μας, συγχρόνως. Δηλαδή το Ανώτερο Εγώ έχει αυτοσυνειδητότητα. 
Το Ανώτερο Εγώ ή η Ανθρώπινη Ψυχή μας θα ήθελε να έχει συνεχή επικοινωνία μαζί μας αλλά το Κατώτερο εγώ προβάλλει αντιστάσεις. Αυτή η αντίσταση προέρχεται από τη διάσπαση του κατώτερου νου.

Κατώτερος Νους ή Εγώ: η προσωπικότητα

Είναι η σύνδεση ανάμεσα στο Ανώτερο Νου ή Εγώ και το σώμα. Αυτό είναι που αποθηκεύει τις χιλιάδες ψευδαισθήσεις και εξ αυτών το αίσθημα της χωριστικότητας. Είναι αυτό που κατευθύνει το «προστατεύω και επιτίθεμαι», καταστάσεις που κυριαρχούν τον σύγχρονο κόσμο. Αυτό είναι που μας κάνει να θέλουμε, να ανησυχούμε, να φοβόμαστε, να θυμώνουμε, να λέμε καλό και κακό. Είναι αυτό που θέλει να παίρνει και όχι να δίνει. Φαίνεται πως το να τεθεί αυτός ο κατώτερος νους υπό έλεγχο, είναι ο στόχος της ζωής μας στη γη.

Θεοσοφική Διαίρεση Σωμάτων

 Θεοσοφικη επταπλη διαιρεση

 

Ταξινόμηση των σωμάτων

Θεοσοφική  ταξινόμηση

Θεία Μονάδα - άτμα
|
Πνευματική Μονάδα - μπούντι
|
Μανασική Μονάδα – ανώτερο μάνας
|
Ανθρώπινη Μονάδα – κατώτερο μάνας και κάμα
κάμα---πράνα---λίνγκα σαρίρα---στούλα σαρίρα
|
Ζωώδης Μονάδα – κάμα-πράνα 
|
Αστρική Μονάδα – λίνγκα σαρίρα
|
Φυσική Μονάδα – στούλα σαρίρα

 

Μπορούμε  να αφουγκραστούμε  τον Ανώτερο Εαυτό μας, αν :

  •  Ακούμε την, προς το παρόν, αδύναμη φωνή της συνείδησής μας,
  • Παρατηρούμε τα όνειρα όσα πηγάζουν από τον Ανώτερο Εαυτό,
  • Αναπτύσσουμε τη διαίσθησή μας,
  • Διαλογιζόμαστε,
  • Μελετάμε τις αρχές της Σοφίας-Θρησκείας.
  • Ευθυγραμμιζόμαστε με τη Φύση,
  • Αναλαμβάνουμε δράση για το καλό του συνόλου της ζωής.
  • Παρατηρούμε προσεκτικά και μελετάμε τα γεγονότα της καθημερινής ζωής μας.

Θα πρέπει :

  • Να κατανοήσουμε ότι δεν είμαστε χωριστοί από την ανθρωπότητα ή τον Κόσμο.
  • Να δίνουμε έμφαση στην αδελφότητα, τον αλτρουισμό και τη συμπόνια στην καθημερινή μας ζωή. Να δρούμε για και σαν ο Εαυτός ΟΛΩΝ.
  • Να αγωνιζόμαστε να γνωρίσουμε τον ανώτερο Εαυτό μας.

Ας έχουμε ως καθοδηγητικό κανόνα, ότι:

  • Οι θρησκείες του κόσμου είναι τα κλαδιά στο δέντρο, ο κορμός του οποίου είναι η Μία αρχαία – κάποτε παγκόσμια – Σοφία Θρησκεία. Οι θρησκείες είναι οι παραπόταμοι ενός μεγάλου ποταμού. Η μυθολογία συχνά μεταδίδει μέρος αυτής της γνώσης με τη μορφή συμβόλων.
  • Περιοδικά, μεγάλοι διδάσκαλοι έρχονται μεταξύ μας για να μας βοηθήσουν στο εξελικτικό μονοπάτι. Αυτοί μπορεί να δημιουργήσουν άλλο ένα κλαδί πάνω στο δέντρο.
  • Το δυναμικό της ανθρωπότητας είναι άπειρο και κάθε ύπαρξη έχει κάτι να συνεισφέρει προς ένα ευρύτερο σύνολο ζωής. Η αδελφότητα αποτελεί γεγονός στη φύση. Το πνευματικό τμήμα της φύσης μας ανήκει στο ΕΝΙΑΙΟ ΟΛΟ. Είμαστε σπινθήρες από Μία Φλόγα. Είμαστε ΕΝΑ.

Αντασκαράνα- Η Κλίμακα του Ιακώβ

Κατά τον 3ο αιώνα μ.Χ. ο Ωριγένης εξηγεί ότι υπάρχουν δύο σκάλες στη Χριστιανική ζωή. Η  σκάλα που ανεβαίνει  κάποιος στη γη αυξάνοντας τις αρετές του, και δεύτερο το ταξίδι της ψυχής καθώς σκαρφαλώνει προς τον ουρανό προς το Θείο Φως.

Κατά τον 4ο αιώνα ο Γρηγόριος Ναζιανζηνός αναφέρεται στην Κλίμακα του Ιακώβ της οποίας τα διαδοχικά σκαλοπάτια οδηγούν προς την τελείωση, χαρακτηρίζοντας έτσι την κλίμακα ως ένα ασκητικό μονοπάτι. Ενώ ο Άγιος Γρηγόριος της Νύσσης  αφηγείται ότι ο Μωυσής ανέβηκε την κλίμακα του Ιακώβ  για να φθάσει στους Ουρανούς όπου εισήλθε στο ιερό-στην σκηνή που δεν κατασκευάστηκε από χέρια, προσδίδοντας έτσι σ’αυτήν μια καθαρή μυστική σημασία. Μυστικιστική ερμηνεία δίνεται επίσης από τον Ιωάννη τον Χρυσόστομο που γράφει: «Και έτσι ανεβαίνοντας όπως ήταν με σκαλιά ας φθάσουμε στον Ουρανό με την κλίμακα του Ιακώβ. Γιατί η σκάλα, φαίνεται ότι  μου λύνει το αίνιγμα σχετικά με το όραμα της προοδευτικής ανάβασης με μέσο την αρετή, δια της οποίας είναι δυνατό για μας να ανεβούμε από τη γη στον ουρανό, δίχως να χρησιμοποιούμε τον φυσικό τρόπο βαδίσματος αλλά τη βελτίωση και διόρθωση των ηθών.»

Αντασκαράνα, η γέφυρα ανάμεσα στο Ανώτερο και το Κατώτερο Μάνας

 Είναι το μονοπάτι ή η γέφυρα ανάμεσα στο Ανώτερο και το Κατώτερο Μάνας, το θείο Εγώ, και την προσωπική Ψυχή του ανθρώπου. Είναι ο ενδιάμεσος της επικοινωνίας μεταξύ των δύο και μεταβιβάζει από το Κατώτερο στο Ανώτερο Εγώ όλες εκείνες τις προσωπικές εντυπώσεις και σκέψεις του ανθρώπου που μπορούν από τη φύση τους να αφομοιωθούν και να αποθηκευτούν από την αθάνατη Οντότητα και να γίνουν αθάνατα μαζί της, αυτά τα όντα τα μόνα στοιχεία της παροδικής Προσωπικότητας που επιζούν του θανάτου και του χρόνου. Έτσι δικαιολογείται ότι μόνο εκείνο που είναι ευγενικό, πνευματικό και θείο στον άνθρωπο μπορεί να πιστοποιήσει στην Αιωνιότητα ότι έχει ζήσει. .

Η Αντασκαράνα είναι το όχημα της σοφίας και του αγνού σκοπού. Είναι η χορδή του φωτός που υφαίνεται από τον αναζητητή από ζωή σε ζωή. Στην τελευταία του διαμόρφωση είναι νοητική συνειδητότητα που δέχεται την κατεύθυνση της Ψυχής και αργότερα γίνεται ικανή να δεχθεί κατευθύνσεις από την ίδια τη Μονάδα. Ο αναζητητής πρέπει να διαθέτει την ορθή πρόθεση και θέληση να ξαναϋφάνει τη σύνδεση, εφόσον αυτός ο νέος δεσμός θα κτιστεί πάνω στο γνήσιο σχοινί ενωμένο από την Ψυχή με τα κατώτερα σώματα, τη σουτράτμα. (6)

Σουτράτμα, η χρυσή Κλωστή: Το ανθρώπινο Εγώ δεν είναι ούτε το Άτμα ούτε το Μπούντι, αλλά το ανώτερο Μάνας. Αυτό είναι η πνευματική καρποφορία και η ανθοφορία του πνευματικού αυτοσυνείδητου Εγωτισμού – στην υψηλότερη πνευματική αίσθηση. Τα αρχαία έργα αναφέρονται σ’αυτό ως Καράνα Σαρίρα στο πεδίο του Σουτράτμα, που είναι η χρυσή κλωστή πάνω στο οποίο, σαν χάντρες κρέμονται οι διάφορες προσωπικότητες.Στον καθένα από μας αυτό το χρυσό νήμα της συνεχούς ζωής – σπάζει περιοδικά  σε κύκλους δράσης και παθητικής ζωής της αισθητήριας ζωής στη Γη και υπερ-αισθητής στο Ντεβαχάν – είναι από την αρχή της εμφάνισής μας πάνω στη γη. Το νήμα είναι άφθαρτο και διαλύεται μόνο στο Νιρβάνα και ξανά αναδύεται από αυτό ακέραιο όταν ο Μεγάλος Νόμος καλεί πίσω όλα τα πράγματα σε δράση.

Αντασκαράνα είναι το όνομα της φανταστικής γέφυρας, το μονοπάτι που υπάρχει ανάμεσα στα θεία και τα ανθρώπινα Εγώ, γιατί είναι Εγώ, στη διάρκεια της ανθρώπινης ζωής, που ξαναγίνονται ένα Εγώ στο Ντεβαχάν ή στο Νιρβάνα. Αυτό μπορεί να φαίνεται δύσκολο να κατανοηθεί, αλλά στην πραγματικότητα, με τη βοήθεια μιας οικείας αλλά ευφάνταστης εικόνας, καθίσταται πολύ απλό. Ας φανταστούμε μια φωτεινή λάμπα στη μέση του δωματίου, που σκορπά φως πάνω στους τοίχους του δωματίου. Υποθέτουμε ότι η λάμπα αντιπροσωπεύει το θείο Εγώ, και το φως που πέφτει πάνω στον τοίχο είναι το Κατώτερο Μάνας και ας θεωρήσουμε ότι ο τοίχος είναι το σώμα μας. Η ατμόσφαιρα που μεταφέρει την ακτίνα από τη λάμπα προς τον τοίχο, θα αντιπροσωπεύει την Αντασκαράνα. Θα πρέπει επιπλέον να υποθέσουμε ότι το μεταφερόμενο φως είναι προικισμένο με λογική και νοημοσύνη  και κατέχει επιπλέον την ιδιότητα να διαλύει όλες τις αρνητικές σκιές που πέφτουν πάνω στον τοίχο  και να προσελκύει τη φωτεινότητα στον εαυτό του, λαμβάνοντας τις ανεξίτηλες εντυπώσεις τους.

Τώρα, είναι η δύναμη του ανθρώπινου Εγώ να κυνηγήσει μακριά τις σκιές(τις αμαρτίες) και να πολλαπλασιάσει τη φωτεινότητα (καλές πράξεις) και έτσι διαμέσου της Αντασκαράνα, ενισχύει τη δική του σταθερή σύνδεση και την τελική του ένωση με το θείο Εγώ. Να θυμόμαστε ότι το τελευταίο δεν μπορεί να συμβεί αν παραμένει έστω και μια μοναδική κηλίδα από το γήινο ή το υλικό, στην καθαρότητα του φωτός. Αφετέρου, η σύνδεση δεν μπορεί ποτέ να διακοπεί και η τελική επανασύνδεση να εμποδιστεί, όσο παραμένει μία πνευματική πράξη ή δυνατότητα να υπηρετήσει ως νήμα-σχοινί ένωσης. Αλλά την στιγμή που αυτή η τελευταία σπίθα σβήνει και η τελευταία δυνατότητα εξαντλείται, τότε έρχεται η αποχώρηση. 
Σε μια Ανατολική παραβολή το θεϊκό Εγώ παρομοιάζεται με τον Master που στέλνει τους εργάτες του να καλλιεργήσουν τη γη και να συγκεντρώσουν τη συγκομιδή, και ο οποίος κρατά το περιεχόμενο του χωραφιού εφόσον μπορεί να αποδώσει πίσω ακόμη και το μικρότερο κομμάτι. Αλλά όταν το έδαφος γίνεται εντελώς στείρο, όχι μόνο εγκαταλείπεται αλλά ο εργάτης επίσης χάνεται.

 Όταν το φως που πέφτει πάνω στον τοίχο ή το λογικό ανθρώπινο Εγώ φθάνει στο σημείο  της πνευματικής εξάντλησης, η Αντασκαράνα εξαφανίζεται, το φως δεν μεταδίδεται πλέον και η λάμπα είναι ανύπαρκτη ως προς αυτό. Το φως που έχει αποθηκευτεί προοδευτικά εξαφανίζεται, και προκύπτει μια «έκλειψη της ψυχής». Το ον ζεί στη γη και μετά περνά στο Κάμα-Λόκα σαν ένας επιζών σωρός με υλικές ιδιότητες. Δεν μπορεί ποτέ να περάσει προς το Ντεβαχάν, αλλά γεννιέται αμέσως σαν ανθρώπινο ζώο στην κυριολεξία γίνεται μια μάστιγα για την ανθρωπότητα π.χ. ένας "Τζακ Αντεροβγάλτης".

Το ανώτερο μάνας έχει χρώμα ιντίγκο ενώ το κατώτερο έχει χρώμα πράσινο και είναι ενωμένα μεταξύ τους με μια λεπτή γραμμή. Αυτή η γραμμή είναι η Αντασκαράνα, το μονοπάτι ή η γέφυρα επικοινωνίας που υπηρετεί ως ένας δεσμός ανάμεσα στο προσωπικό ον του οποίου ο φυσικός νους είναι κάτω από την ταλάντωση του κατώτερου ζωώδους νου, και τη μετενσαρκούμενη Ατομικότητα, το ατομικό Εγώ, το Μάνας-Μάνου, τον «Θείο Άνθρωπο». Όμως, αυτός ο σκεπτόμενος Μάνου είναι αυτό που μετενσαρκώνεται. Στην πραγματικότητα, οι δύο όψεις του Νου – ο πνευματικός και ο φυσικός ή ζωώδης – είναι ένα, αλλά χωρίζονται στη μετενσάρκωση.

Η ουσία του θείου Εγώ είναι «καθαρή φλόγα» μια οντότητα στην οποία δεν μπορεί τίποτα να προστεθεί και από την οποία δεν μπορεί τίποτα να αφαιρεθεί ή να ελαττωθεί ακόμη κι αν σχηματιστούν μυριάδες φλόγες από την Φλόγα. Αυτή η Φλόγα- Ουσία της μίας και ίδιας Ατομικότητας δεν εξαντλείται και προμηθεύει συνεχώς την ανθρώπινη νοημοσύνη σε κάθε νέα ενσαρκωμένη προσωπικότητα.

Στο Γλωσσάριο της Φωνής της Σιγής, σ.88,89, παρατηρούμε ότι το νήμα είναι μάλλον προβολή από το κατώτερο Μάνας και ένας σύνδεσμος από το κατώτερο προς το ανώτερο μάνας ή ανάμεσα στο ανθρώπινο και τη θεία ή πνευματική Ψυχή. « Κατά τον θάνατο καταστρέφεται ως μονοπάτι ή μέσο επικοινωνίας και επιζεί ως κάμα- ρούπα – το κέλυφος. Κατά τη διάρκεια των ονείρων, ενώ η Αντασκαράνα υπάρχει, η προσωπικότητα μισο-κοιμάται. Όμως λένε ότι η Αντασκαράνα είναι μεθυσμένη στη διάρκεια του κανονικού ύπνου μας. Όταν η Αντασκαράνα μετασχηματίζεται σε κάμα-ρούπα, τότε τι συμβαίνει στη συνειδητότητά της;

Ας δούμε το κατώτερο μάνας ή τον νου σαν το προσωπικό Εγώ στη διάρκεια της εγρήγορσης και ως Αντασκαράνα μόνο στη διάρκεια κάποιων στιγμών που το ανώτερο μισό της εμπνέεται και έτσι γίνεται το μέσο επικοινωνίας ανάμεσα στα δύο. Όταν ένα όργανο που ανήκει στον φυσικό μας οργανισμό δεν χρησιμοποιείται ή δεν γυμνάζεται, ατροφεί. Το ίδιο συμβαίνει και με κάθε νοητική ιδιότητα. Δεδομένου ότι η λειτουργία της Αντασκαράνα είναι το ίδιο απαραίτητη όπως το αυτί για να ακούμε και το μάτι για να βλέπουμε και όσο η αίσθηση του Αχαμκάρα (που είναι το προσωπικό Εγώ ή η χωριστικότητα) εξακολουθεί να υπάρχει στον άνθρωπο, και ο κατώτερος νους δεν έχει εξ ολοκλήρου μεταβληθεί σε Ανώτερο (Μπούντι-Μάνας), γίνεται αφορμή να καταστρέψει την Αντασκαράνα σαν να καταστρέφει μια γέφυρα πάνω από ένα αδιάβατο χάσμα.

Αν καταστρέψουμε την Αντασκαράνα πριν το προσωπικό βρεθεί κάτω από τον έλεγχο του απρόσωπου Εγώ, διακινδυνεύουμε να αποξενωθούμε από το ανώτερο, γι’αυτό θα πρέπει να αποκασταστήσουμε την προηγούμενη επικοινωνία με το ανώτερο.  Η διάλυση της Αντασκαράνα γίνεται μόνον όταν έχουμε τελείως και αμετάκλητα συνδεθεί με τον Ανώτερο Νου. Τότε όπως  ένας πολεμιστής  αναζητά καταφύγιο σε ένα προπύργιο για να προφυλάξει τον εαυτό του από τον εχθρό,  καταστρέφει πρώτα την γέφυρα, και στη συνέχεια  καταστρέφει τον διώκτη,  έτσι πρέπει να πράττει ο Srotâpanna (7) πριν διαλύσει την  Αντασκαράνα.
Στη διδασκαλία του Ράτζα-Γιόγκα, η Αντασκαράνα είναι το εσωτερικό όργανο της αντίληψης και διαιρείται σε τέσσερα μέρη: το κατώτερο μάνας, το μπούντι (η λογική), το αχαμκάρα (προσωπικότητα) και το Τσιτά (χωριστικότητα). (8)

Σημειώσεις:

  1.       Μυστική Δοξασία, τόμ.ΙΙ, 186,187, Εκδόσεις «Πνευματικός Ήλιος» 2001
  2.       «Η Προσευχή», της Α.Π., σ.75-6
  3.       ΜΔ, Ι,49-50
  4.       Κλειδί, κεφ. 6ο,  Η Θεοσοφική διδασκαλία σχετικά µε τη φύση και τονάνθρωπο,σ. 48       http://www.blavatsky.gr/images/stories/downloads/KeyToTheosophyGR.pd
  5.       Κλειδί, κεφ.6ο
  6.       ΜΔ, ΙΙ,80
  7.       Srotâpanna, βαθμός μύησης, σημαίνει αυτόν που έχει εισέλθει στο (ανώτερο) ρεύμα
  8.       Collected,Vol.XII, 631-34

 

 

© blavatsky.gr 
Επιτρέπεται η αντιγραφή αποσπασμάτων υπό τον όρο ότι δεν γίνονται αλλαγές, δεν προστίθενται λέξεις ή εικόνες και ότι η πηγή αναγράφεται πλήρως και σωστά.